Tài liệu Phương pháp tìm giá trị lớn nhất và nhỏ nhất của biểu thức pptx

A. đặt vấn đề

Trong chơng trình toán bậc trung học cơ sở, dạng toán Tìm giá trị nhỏ
nhất hoặc giá trị lớn nhất của một biểu thức là một dạng toán thờng đợc đa
ra trong các đề thi học kỳ, kiểm tra cuối chơng, nhằm dành cho các học sinh
phấn đấu đạt điểm giỏi. Tuy nhiên, sách giáo khoa không dành tiết học nào cho
riêng dạng bài này mà đa ra nh những bài tập nâng cao yêu cầu học sinh tự
tìm tòi giải quyết theo gợi ý của giáo viên. Chính vì vậy học sinh thờng gặp
khó khăn khi giải các bài tập dạng này nên khả năng giải quyết và trình bày
không đợc tốt.
Để giúp các em học sinh khá toán trong lớp có thể làm tốt dạng toán này,
tôi đã dành thời gian nghiên cứu tài liệu và biên soạn hệ thống phơng pháp
cùng bài tập để đa ra đề tài Phơng pháp tìm giá trị nhỏ nhất hoặc giá trị lớn
nhất của một biểu thức với mục đích giúp học sinh tiếp thu đợc dễ dàng hơn
một dạng toán khó, đồng thời có dịp rèn luyện t duy và phát huy đợc tính tích
cực trong học tập cho học sinh. Khi học sinh có kiến thức tốt về dạng toán này,
các em sẽ đợc củng cố tốt hơn cả các bài toán nâng cao khác trong chơng
trình toán THCS nh Chứng minh một biểu thức luôn nhận giá trị dơng hoặc
âm , Chứng minh bất đẳng thức ,
Vì hiểu đợc vai trò quan trọng của dạng toán này và cũng thấy rõ các
khó khăn của học sinh học tập cũng nh giáo viên giảng dạy, tôi đã mạnh dạn
viết tài liệu Phơng pháp tìm giá trị nhỏ nhất, giá trị lớn nhất của một biểu
thức để trớc hết phục vụ cho công tác giảng dạy của chính mình, sau đó tạo
điều kiện để bản thân có dịp trao đổi chuyên môn với các đồng nghiệp, nâng cao
nghiệp vụ s phạm và năng lực nghiên cứu khoa học của cá nhân.











B. Nội dung đề tài

I. Lý thuyết chung
Xét biểu thức A(x) xác định

x

(a, b).
1. Bài toán 1: Để tìm giá trị nhỏ nhất của biểu thức A(x) trên (a, b), ta cần tiến
hành các bớc:
a) Bớc 1: Chứng tỏ rằng A(x)

k (k là một hằng số)

x

(a, b).
b) Bớc 2: Tìm giá trị x = a để A(x) = k, tức là chỉ ra trờng hợp để xảy ra dấu
đẳng thức.
c) Kết luận: Giá trị nhỏ nhất của A(x) = k khi x = a.
Ta thờng dùng kí hiệu: min A(x) = k

x = a.
2. Bài toán 2: Để tìm giá trị lớn nhất của biểu thức A(x) trên (a, b), ta cần tiến
hành các bớc:
a) Bớc 1: Chứng tỏ rằng A(x)

k (k là một hằng số)

x

(a, b).
b) Bớc 2: Tìm giá trị x = a để A(x) = k, tức là chỉ ra trờng hợp để xảy ra dấu
đẳng thức.
c) Kết luận: Giá trị lớn nhất của A(x) = k khi x = a.
Ta thờng dùng kí hiệu: max A(x) = k

x = a.
3. Chú ý.
a) Với biểu thức chứa nhiều biến số cũng giải tơng tự nh trên.
b) Học sinh hay mắc phải sai lầm khi chỉ thực hiện bớc 1 đã kết luận bài toán,
dẫn đến kết quả sai. Vì vậy cần yêu cầu học sinh trình bày đầy đủ cả hai bớc
hết sức cẩn thận, không đợc thiếu bất cứ bớc nào.
Ví dụ 1. Cho biểu thức: A = x
2
+ (x 2)
2
.
Một học sinh đã tìm giá trị nhỏ nhất của biểu thức A nh sau:
Ta có:

x

R, x
2
0 và (x 2)

2


0 nên A 0.

Vậy giá trị nhỏ nhất của A bằng 0.
Lời giải trên có đúng không ?
Giải. Lời giải trên không đúng. Học sinh trên đã mắc phải sai lầm là mới chứng
tỏ rằng A
0 nhng cha chỉ ra đợc trờng hợp xảy ra dấu đẳng thức. Dấu
đẳng thức không xảy ra vì không thể có đồng thời :

x
2
= 0 và (x 2)
2
= 0.
Lời giải đúng nh sau:
+) Ta có: A = x
2
+ (x 2)
2
= x
2
+ x
2
4x + 4 = 2x
2
4x + 4
= 2(x
2
2x + 1) + 2 = 2(x 1)
2
+ 2 2 ,


x

R.
+) Mà: A = 2

x 1 = 0

x = 1.
+) Vậy: min A = 2
x = 1.

c) Khi giải các bài toán tìm giá trị nhỏ nhất, giá trị lớn nhất của một biểu thức,
ta cần nhớ các hằng bất đẳng thức sau:
1) a
2
0 (Tổng quát: a

2k


0 với k nguyên dơng).
Xảy ra dấu đẳng thức khi a = 0.
2) -a
2


0 (Tổng quát: -a
2k
0 với k nguyên dơng).

Xảy ra dấu đẳng thức khi a = 0.
3)
a 0. Xảy ra dấu đẳng thức khi a = 0.

4)
a a. Xảy ra dấu đẳng thức khi a 0.

5) -
a a

a . Xảy ra dấu đẳng thức khi a = 0.
6)
ba +

a + b . Xảy ra dấu đẳng thức khi ab 0.

7) a
2
+ b
2
2ab. Xảy ra dấu đẳng thức khi a = b.

8)
ab
2
ba

+
với a, b 0 (Bất đẳng thức Côsi).

Xảy ra dấu đẳng thức khi a = b.
9) a

b, ab > 0

b
1
a
1

. Xảy ra dấu đẳng thức khi a = b.
10)
2
a
b
b
a
+
với ab > 0. Xảy ra dấu đẳng thức khi a = b.
d) Khi tìm giá trị nhỏ nhất hoặc giá trị lớn nhất của một biểu thức, nhiều khi ta
cần phải đổi biến.
e) Khi tìm giá trị nhỏ nhất hoặc giá trị lớn nhất của một biểu thức A với A > 0,
trong nhiều trờng hợp ta lại đi xét các biểu thức
A
1
hoặc A
2
.
Bài toán tìm giá trị nhỏ nhất, giá trị lớn nhất của một biểu thức là bài toán
không đơn giản, vì vậy ở đây ta chỉ xét một số dạng biểu thức đặc biệt có công
thức giải cơ bản, phù hợp với khả năng tiếp thu của số đông học sinh lớp 8.

II. Một số dạng biểu thức cần tìm giá trị nhỏ nhất, giá trị
lớn nhất thờng gặp trong chơng trình toán lớp 8
Dạng 1. Tìm giá trị nhỏ nhất, giá trị lớn nhất của biểu thức có dạng tam
thức bậc hai.
Phơng pháp giải: Xét tam thức bậc hai
c
b
xaxP
2
+
+
=
.
* Nếu a > 0 thì P có giá trị nhỏ nhất. Ta biến đổi biểu thức P về dạng
k
aX
2
+

và có kết quả: min P = k
X = 0.

* Nếu a < 0 thì P có giá trị lớn nhất. Ta cũng biến đổi biểu thức P về dạng
k
aX
2
+
và có kết quả: max P = k

X = 0.
Ví dụ 2. Tìm giá trị nhỏ nhất của các biểu thức:
a)
1x4xA
2
+
= ;
b)
;
1x8x2B
2
+=
c)
.
1x6x3C
2
+=
Giải.
a)
.
33)2x(3)4x4x(1x4xA
222
=+=+=
A = -3 x - 2 = 0 x = 2 .

Vậy: min A = -3
x = 2.

b)
.
77)2x(27)4x4x(21x8x2B
222
=+=+=
B = -7 x - 2 = 0 x = 2 .

Vậy: min B = -7
x = 2.

c)
.
22)1x(32)1x2x(31x6x3C
222
=+=+=
C = -2 x - 1 = 0 x = 1 .

Vậy: min C = -2 x = 1.

Ví dụ 3. Tìm giá trị lớn nhất của các biểu thức:
a)
; 1x4xA
2
+=
b)
;
1x8x2B
2
+=
c)
.
5x6x3C
2
+=
Giải.
a)
.
55)2x(5)4x4x(1x4xA
222
++=+++=+=
A = 5 x + 2 = 0 x = -2 .

Vậy: max A = 5
x = -2.

b)
.
77)2x(27)4x4x(21x8x2B
222
+=++=+=
B = 7
x - 2 = 0 x = 2 .

Vậy: max B = 7

x = 2.
c)
.
88)1x(38)1x2x(35x6x3C
222
++=+++=+=
C = 8
x + 1 = 0 x = -1 .

Vậy: max C = 8
x = -1.

* Bài tập tự giải.
Bài tập 1. Tìm giá trị nhỏ nhất của các biểu thức:
a)
; 1xxA
2
++=
b)
; 1xxB
2
+=
c)
;
53x20x2C
2
+=
d)
.
1x3x2D
2
++=
Bài tập 2. Tìm giá trị lớn nhất của các biểu thức:
a)
1xxA
2
+
+= ;
b)
1xxB
2
+
= ;
c)
;
53x20x2C
2
+=
d)
;
1x3x2D
2
++=
e)
.
1x4x5B
2
+=

Dạng 2. Tìm giá trị nhỏ nhất, giá trị lớn nhất của biểu thức có dạng đa thức
bậc cao.
Phơng pháp giải: Ta thờng tìm cách biến đổi biểu thức đã cho về dạng 1
bằng cách đặt ẩn phụ thích hợp.
Ví dụ 4. Tìm giá trị nhỏ nhất của các biểu thức:
a)
;
22
)1xx(A ++=
b)
4x4x5x4xB
234
+
+=
;
c) )6x)(3x)(2x)(1x(C
+
+
+
= .
Giải.
a) Mặc dù A
0 nhng giá trị nhỏ nhất của A không phải bằng 0 vì
.

Rx,01xx
2
++
Ta có:
4
3
4
3
)
2
1
x(
4
3
)
4
1
xx(1xx
222
++=+++=++
.
Do đó:
.
min
2
min
)1xx(A ++
Vậy:
2
1
x
16
9
)
4
3
(Amin
2
=== .
b) Ta có:
4x4x5x4xB
234
+

+=

=

)4x4x()4x4x(x
222
+++
=
.
0)2x()2x(x
222
+
Mà:
x = 2.





=



=
=
=
2x
2x
0x
0B

Do đó: min B = 0
x = 2.

c)
)6x)(3x)(2x)(1x(C
+
++=
=
)]3x)(2x)].[(6x)(1x[(
+
++
=
.
3636)]5x(x[36)x5x()6x5x)(6x5x(
22222
+=+=+++



=
=
=+=
5x
0x
0)5x(x36C
.
Vậy:
.



=
=
=
5x
0x
36Cmin

* Bài tập tự giải Bài tập 3: Tìm giá trị nhỏ nhất của các biểu thức:
a)
9x6x10x6xM
234
+
+=
;
b)
; )4x)(1x)(3x(xN ++=
c)
1x2x3x2xP
234
+
+=
;
d)
.
)2x3x)(xx(Q
22
++=

Dạng 3. Tìm giá trị nhỏ nhất, giá trị lớn nhất của biểu thức có dạng đa thức
có chứa dấu giá trị tuyệt đối.
Phơng pháp giải.
Dùng một trong các tính chất sau:
3)
a 0. Xảy ra dấu đẳng thức khi a = 0.

4)
a a. Xảy ra dấu đẳng thức khi a 0.

5) -
a a

a . Xảy ra dấu đẳng thức khi a = 0.
6)
ba +

a + b . Xảy ra dấu đẳng thức khi ab 0.

Ví dụ 5: Tìm giá trị nhỏ nhất của các biểu thức:
a)
5x2x2A += ;
b)
3x1xB += ;
c)
3x2x1xC ++= .
Giải.
a) áp dụng tính chất 4, ta có:

5x25x2x25x25x2x2A
=

+


+=

+= .
A = 5


0x25

2
5
x
.
Vậy: min A = 5


2
5
x
.
b) áp dụng tính chất 6, ta có:

3x1xB

+= 2x31xx31x
=

+



+
= .

3x10)x3)(1x(2B



= .
Vậy: min B = 2
.

3x1
c) áp dụng tính chất 6 và tính chất 3, ta có:
+)
3x1x

+ 2x31xx31x
=

+



+
= .
Dấu bằng xảy ra khi
3x10)x3)(1x(





.
+)
02x và dấu bằng xảy ra khi x 2 = 0

x = 2.
Do đó:
2023x2x1xC
=
+


++= . Dấu bằng xảy ra khi x = 2.
Vậy: min C = 2

x = 2.

* Bài tập tự giải Bài tập 4. Tìm giá trị nhỏ nhất của các biểu thức:
a)
1xxA += ;
b)
61x26x4x4B
2
+++=
;
c)
5x2xC += .

Dạng4. Tìm giá trị nhỏ nhất, giá trị lớn nhất của biểu thức dạng phân thức
có tử là hằng số và mẫu là tam thức bậc hai .
Phơng pháp giải. Sử dụng tính chất 9:
b
1
a
1

a
b, ab > 0



. Xảy ra dấu đẳng thức khi a = b.
Ví dụ 6. Tìm giá trị lớn nhất của biểu thức:
5x4x4
3
M
2
+

= .



Giải.
+) Ta có:
4)1x2(
3
5x4x4
3
M
22
+
=
+
=
.
Mà:





0)1x2(
2
44)1x2(
2
+
4
3
4)1x2(
3
M
2

+
= .
+)
2
1
x
4
3
M ==
.
Vậy: max
2
1
x
4
3
M ==
.
* Chú ý. Với biểu thức dạng này, cần lu ý học sinh tránh sai lầm sau: Lập luận
rằng M có tử là hằng số nên M lớn nhất khi mẫu nhỏ nhất. Ta sẽ thấy rõ sai lầm
đó qua bài giải sau.
Để tìm giá trị lớn nhất của phân thức
3x
1
A
2

= , ta lập luận:
+)
3
1
3x
1
33x0x
2
22


.
+)
0x
3
1
A =

= .
Vậy: max
0x
3
1
A =

= .
Nhng ta dễ dàng nhận thấykết quả này sai, vì với x = 2 thì A = 1 >
3
1
.
Sai lầm ở chỗ: Từ -3 < 1, không thể suy ra
1
1
3
1
>

, vì -3 và 1 không cùng dấu.
Tổng quát: Từ a < b, chỉ suy ra đợc
b
1
a
1
>
khi a và b là hai số cùng dấu.
* Bài tập tự giải Bài tập 5. Tìm giá trị lớn nhất hoặc nhỏ nhất của các biểu
thức:
a)
7x6x9
1
A
2
+
=
;
b)
6xx4
6
B
2


=
;
c)
4xx2
1
C
2


=
;
d)
3x2x
10x6x3
D
2
2
++
++
=
;
e)
1x
1x
E
2
2
+

=
.

Dạng 5. Tìm giá trị nhỏ nhất, giá trị lớn nhất của biểu thức dạng phân thức
có mẫu là bình phơng của một nhị thức bậc nhất.
Phơng pháp giải: Để tìm giá trị nhỏ nhất hoặc giá trị lớn nhất của biểu thức A
có dạng
2
)bax(
)x(M
+
, ta viết tử thức M(x) dới dạng luỹ thừa của ax + b, sau đó
chia tử thức cho mẫu thức để viết A dới dạng tổng các phân thức mới có tử
thức là hằng số còn mẫu thức là luỹ thừa của nhị thức ax + b:

2
)bax(
p
bax
n
)x(mA
+
+
+
+=
.
Dùng phơng pháp đổi biến, đặt
b
ax
1
y
+
=
, ta đa đợc A về dạng 1 hoặc dạng
2, từ đó giải quyết đợc bài toán.
Ví dụ 7. Tìm giá trị nhỏ nhất của biểu thức:
2
2
)1x(
1xx
A
+
++
=
.

Giải.
Viết tử thức dới dạng luỹ thừa của x + 1, rồi đổi biến, đặt
1x
1
y
+
=
ta có:

2
2
)1x(
1)1x()1x2x(
A
+
++++
=
=
2
)1x(
1
1x
1
1
+
+
+


=
4
3
4
3
)
2
1
y(yy1
22
+=+
.
Min
1x
2
1
y
4
3
A ===
.
* Bài tập tự giải.
Bài tập 6: Tìm giá trị nhỏ nhất của các biểu thức:
a)
2
x
1x2
A
+
=
;
b)
2
2
x
1x2x4
B
+
=
;
c)
1x2x
3x3x
C
2
2
+

+
=
;
d)
1x2x
5x6x2
D
2
2
+
+
=
.

Bài tập 7: Tìm giá trị lớn nhất của biểu thức:
2
)1x(
x
A
+
=
.


Dạng 6. Tìm giá trị nhỏ nhất, giá trị lớn nhất của các phân thức khác.
Ví dụ 8. Tìm giá trị nhỏ nhất và giá trị lớn nhất của biểu thức:

2x
1x2
A
2
+
+
=
.
Giải.
+) Để tìm giá trị nhỏ nhất của A, ta viết A dới dạng:

)2x(2
)2x()4x4x(
)2x(2
2x4
2x
1x2
A
2
22
22
+
+++
=
+
+
=
+
+
=

=
2
1
2
1
)2x(2
)2x(
2
2

+
+
.
Vậy:
2x
2
1
Amin ==

+) Để tìm giá trị lớn nhất của A, ta viết A dới dạng:

2x
1x2x2x
2x
1x2
A
2
22
2
+
++
=
+
+
=
=
2x
)1x()2x(
2
22
+
+

=
1
2x
)1x(
1
2
2

+


.
Vậy:
1x1Amax =

= .
Ví dụ 9. Tìm giá trị nhỏ nhất và giá trị lớn nhất của biểu thức:

1x
3x4
B
2
+
+
=
.
Giải.
+) Để tìm giá trị nhỏ nhất của B, ta viết B dới dạng:

1x
)1x()4x4x(
1x
3x4
B
2
22
2
+
+++
=
+
+
=

=
11
1x
)2x(
2
2

+
+
.
Vậy:
2x1Bmin ==
+) Để tìm giá trị lớn nhất của B, ta viết B dới dạng:

1x
1x4x44x4
1x
3x4
B
2
22
2
+
++
=
+
+
=
=
1x
)1x2()1x(4
2
22
+
+

=
4
1x
)1x2(
4
2
2

+


.
Vậy:
2
1
x4Bmax ==
.
* Bài tập tự giải.
Bài tập 8.
Tìm giá trị nhỏ nhất và giá trị lớn nhất của biểu thức:
2
x1
x43
M
+

=
.
Bài tập 9. Tìm giá trị lớn nhất của biểu thức:
2x
14x3
N
2
2
+
+
=
.

Dạng 7. Tìm giá trị nhỏ nhất, giá trị lớn nhất của biểu thức có chứa hai
(hoặc nhiều) biến.
Ví dụ 10: Tìm giá trị nhỏ nhất của biểu thức: A = x
2
+ y
2
- 2(x y).
Giải.
Ta có: A = x
2
+ y
2
- 2x + 2y
= (x
2
- 2x +1) + (y
2
+ 2y + 1) 2
= (x 1)
2
+ (y + 1)
2
2

2.
Vậy: min A = 2
.



=
=

1y
1x
Ví dụ 11: Tìm giá trị nhỏ nhất của biểu thức:
x
y
y
x
B +=
với x > 0, y > 0.
Giải.
Ta có:
x
y
y
x
B +=
=
xy
yx
22
+
=
22
xy
yx
22
+
+

=
2
xy
xy2yx
22
+
+
=
22
xy
)yx(
2
+

(vì x > 0, y > 0).
Vậy: min B = 2

x = y.
Ví dụ 12: Tìm giá trị lớn nhất của biểu thức:

biết .
66
yxC += 1yx
22
=+
Giải.
Ta có:
= .
323266
)y()x(yxC +=+= )yyxx)(yx(
422422
++

nên =
1yx
22
=+
4224
yyxxC +=
22222
yx3)yx( +
=
.
1yx31
22

Dấu bằng xảy ra khi x
2
y
2
= 0

x = 0 hoặc y = 0.
Vậy: max C = 1 .










=
=



=
=
1x
0y
1y
0x
* Bài tập tự giải.
Bài tập 10. Tìm giá trị nhỏ nhất của các biểu thức:
a) A = x
2
- 2x + y
2
+ 4y + 5 ;
b) B = xy(x 2)(y + 6) + 12x
2
24x + 3y
2
+ 18y + 36 ;
c) C = (x ay)
2
+ 6(x ay) + x
2
+ 16y
2
8xy + 2x 8y + 10.

Bài tập 11. Tìm giá trị lớn nhất của biểu thức:
A = 4x + 6y - x
2
- y
2
+ 2 .

Bài tập 12.
a) Cho x y = 2. Tìm giá trị nhỏ nhất của

33
yxA +=
b) Cho x y = 1. Tìm giá trị nhỏ nhất của

22
yx2B +=

Bài tập 13.
Chứng minh rằng nếu hai số có tổng không đổi thì tích của chúng lớn
nhất khi và chỉ khi hai số đó bằng nhau.
áp dụng mệnh đề trên tìm giá trị lớn nhất của các biểu thức sau:
a)
;
)x8(xA
22
=
b)
;
)x16(xB
33
=
c)
với )x2)(x1(C =
1x
2
1
<<
.

Bài tập 14.
Chứng minh rằng nếu hai số dơng có tích không đổi thì tổng của chúng
nhỏ nhất khi và chỉ khi hai số đó bằng nhau.
áp dụng mệnh đề trên tìm giá trị nhỏ nhất của các biểu thức sau (với
x > 0) :
a)
x
1x2
A
2
+
=
;
b)
x
1x4
B
2
+
=
;
c)
x2
64x8x
C
2
++
=
;
d)
x3
16x15x
D
2
++
=
;
e)
x
)1x(
E
2
+
=
;
f)
1x
1
xF

+=
.

C. Kết luận

Trên đây là những nội dung tôi đã nghiên cứu và biên soạn trớc hết
nhằm củng cố và sắp xếp có hệ thống các kiến thức cơ bản về dạng toán Tìm
giá trị nhỏ nhất hoặc giá trị lớn nhất của một biểu thức với một số dạng biểu
thức thờng gặp trong chơng trình đại số lớp 8 cho chính bản thân, sau đó tôi
đã dùng làm tài liệu để giảng dạy cho các em học sinh lớp 8 với mục đích bồi
dỡng thêm kiến thức cho các em học sinh khá giỏi về một dạng toán nâng cao
thờng gặp trong các đề thi và kiểm tra. Tôi rất mừng vì nhờ sự sắp xếp rõ ràng,
đa kiến thức từ đơn giản đến phức tạp dần trong tài liệu nên các em học sinh từ
lúc cảm giác sợ và nghĩ đây là dạng toán khó, đến khi tham gia học lại đều cảm
thấy hào hứng và làm bài tập rất tốt. Tôi mạnh dạn trình bày tài liệu này nh
một sáng kiến kinh nghiệm nhỏ nhng rất cần cho các giáo viên trực tiếp giảng
dạy toán THCS nh chúng tôi và rất mong đợc sự giúp đỡ, đóng góp ý kiến của
các Thầy Cô giáo giàu kinh nghiệm, chuyên môn giỏi trong Tổ Tự nhiên I
Trờng THCS Nguyễn Trờng Tộ để tôi có điều kiện học tập nâng cao năng lực
s phạm và trình độ chuyên môn giúp cho công tác giảng dạy đợc ngày càng
tốt hơn. Tôi xin trân trọng cám ơn!


Hà Nội, tháng 4 năm 2009

Ngời viết





Nguyễn Thuý Hằng















D. Tài liệu tham khảo


1) Một số vấn đề phát triển Đại số 8, Vũ Hữu Bình, Nhà xuất bản giáo dục.
2) Ôn luyện toán trung học cơ sở, Vũ Hữu Bình, Nhà xuất bản Hà Nội.
3) Sách bài tập toán 8, Tôn Thân (chủ biên), Nhà xuất bản giáo dục.
4) Sách giáo khoa toán 8, Tôn Thân (chủ biên), Nhà xuất bản giáo dục.
5) Toán bồi dỡng học sinh lớp 8, Vũ Hữu Bình Tôn Thân - đỗ Quang Thiều,
Nhà xuất bản giáo dục.
6) Toán nâng cao và các chuyên đề Dại số 8, Nguyễn Ngọc Đạm Nguyễn
Việt Hải Vũ Dơng Thụy, Nhà xuất bản giáo dục.

































Mục lục

Nội dung Trang
A. Đặt vấn đề
B. Nội dung đề tài
I. Lý thuyết chung
II. Một số dạng biểu thức cần tìm giá trị nhỏ nhất,
giá trị lớn nhất thờng gặp trong chơng trình
toán lớp 8
Dạng 1. Tìm giá trị nhỏ nhất, giá trị lớn nhất của biểu thức có dạng
tam thức bậc hai.
Dạng 2. Tìm giá trị nhỏ nhất, giá trị lớn nhất của biểu thức có dạng
đa thức bậc cao.
Dạng 3. Tìm giá trị nhỏ nhất, giá trị lớn nhất của biểu thức có dạng
đa thức có chứa dấu giá trị tuyệt đối.
Dạng4. Tìm giá trị nhỏ nhất, giá trị lớn nhất của biểu thức dạng
phân thức có tử là hằng số và mẫu là tam thức bậc hai .
Dạng 5. Tìm giá trị nhỏ nhất, giá trị lớn nhất của biểu thức dạng
phân thức có mẫu là bình phơng của một nhị thức bậc nhất.
Dạng 6. Tìm giá trị nhỏ nhất, giá trị lớn nhất của các phân thức
khác.
Dạng 7. Tìm giá trị nhỏ nhất, giá trị lớn nhất của biểu thức có chứa
hai (hoặc nhiều) biến.
C. Kết luận
D. Tài liệu tham khảo

1
2
2
3



3

4

5

6

7

8

10

12
13

















ý kiÕn nhËn xÐt
cña tæ tr−ëng chuyªn m«n vµ ban gi¸m hiÖu

Phòng giáo dục và đào tạo quận đống đa
Trờng trung học cơ sở nguyễn trờng tộ









Sáng kiến kinh nghiệm



Tên đề tài:

Phơng pháp tìm giá trị nhỏ nhất,
giá trị lớn nhất của một biểu thức










Họ và tên: Nguyễn Thuý Hằng
Chức vụ : Giáo viên
Tổ : Tự nhiên I
Trờng : THCS Nguyễn Trờng Tộ




Hà Nội, tháng 4 - 2009