Tài liệu hệ thống cơ điện tử.CHƯƠNG 2 doc

Đây là phiên bản tài liệu đơn giản

Xem phiên bản đầy đủ của tài liệu Tài liệu hệ thống cơ điện tử.CHƯƠNG 2 doc


27
CHƯƠNG 2: THIẾT KẾ MẠCH ĐIỀU KHIỂN LOGIC
KHÍ NÉN - ĐIỆN KHÍ NÉN
Thiết kế ra một mạch điều khiển tự động tốI ưu và kinh tế là hết sức quan trọng.
Chương này giới thiệu phương pháp thiết kế mạch điều khiển khí nén, điện khí nén khí
nén bằng phương pháp biểu đồ Karnaugh. Trình tự thiết kế được thể hiện qua các ví dụ
cụ thể.
2.1. THIẾT KẾ MẠCH KHÍ NÉN CHO QUY TRÌNH VỚI 2 XILANH
Giả sử quy trình làm việc củ
a một máy khoan gồm hai xilanh: khi đưa chi tiết vào
xilanh A sẽ đi ra để kẹp chi tiết. Sau đó piston B đi xuống khoan chi tiết và sau khi
khoan xong thì piston B lùi về. Sau khi piston B đã lùi về thì xilanh A mới lùi về.
Ta có sơ đồ khí nén và biểu đồ thời gian (biểu đồ trạng thái) như sau:

















Hình 2.1. Sơ đồ khí nén và biểu đồ trạng thái
Từ biểu đồ trạng thái, ta xác định điều kiện để các xilanh làm việc:
Bước 1: piston A đi ra với tín hiệu điều khiển A
+

A
+
= a
0
.b
0

Bước 2: piston B đi ra với tín hiệu điều khiển B
+

B
+
= a
1
.b
0

Xilanh A a
0
A
+

a
1
A
-

Xilanh B b
0
B
+

b
1
B
-

Xilanh A
Xilanh B
bước: 0
12345≡1
a
0
a
1
a
1
a
0
A
+
b
0
b
0
b
1
B
+
B
-
A
-
A
+
a
0

b
0
a
1

b
0
a
1

b
1
a
1

b
0
a
0

b
0
a
1
a
0
b
1
b
0

28
Bước 3: piston B lùi về với tín hiệu điều khiển B
-

B
-
= a
1
.b
1

Bước 4: piston A lùi về với tín hiệu điều khiển A
-

A
-
= a
1
.b
0

⇒ Phương trình logic:
A
+
= a
0
.b
0

B
+
= a
1
.b
0

B
-
= a
1
.b
1

A
-
= a
1
.b
0

So sánh các phương trình trên, ta thấy điều kiện để thực hiện B
+
và A
-
giống nhau ⇒
Như vậy về phương diện điều khiển thì điều đó không thể thực hiện được.
Để có thể phận biệt được các bước thực hiện B
+
và A
-
có cùng điều kiện (a
1
.b
0
) thì cả
2 phương trình phải thêm điều kiện phụ. Trong điều khiển người ta sử dụng phần tử
nhớ trung gian (ký hiệu x và
x
là tín hiệu ra của phần tử nhớ trung gian).
Phương trình logic trên được viết lại như sau:

x.b.aA
b.aB
x.b.aB
b.aA
01
11
01
00
=
=
=
=


+
+

Để tín hiệu ra
x
của phần tử nhớ trung gian thực hiện bước 2 (B
+
), thì tín hiệu đó tín
hiệu đó phải được chuẩn bị trong bước thực hiện trước đó (tức là bước thứ 1). Tương
tự như vậy để tín hiệu ra x của phần tử nhớ trung gian thực hiện bước 4 (A
-
), thì tín
hiệu đó phải được chuẩn bị trong bước thực hiện trước đó (tức là bước thứ 3).
Từ đó ta viết lại phương trình logic như sau:

x.b.aA
x.b.aB
x.b.aB
x.b.aA
01
11
01
00
=
=
=
=


+
+

Trong quy trình thêm một phần tử nhớ trung gian (Z), ta có tín hiệu ra để điều khiển
phần tử nhớ là:






=
=

+
x.b.aX
x.b.aX
00
11

Như vậy ta có 6 phương trình không trùng nhau:

Thêm
Chuẩn bị trước

29

x.b.aX
x.b.aX
x.b.aA
x.b.aB
x.b.aB
x.b.aA
00
11
01
11
01
00
=
=
=
=
=
=

+


+
+

Với 6 phương trình trên ta có sơ đồ mạch logic như sau:












Hình 2.2. Sơ đồ mạch logic
Rút gọn bằng phương pháp biểu đồ Karnaugh:
Thiết lập biểu đồ Karnaugh: ta có 3 biến a
1
và phủ định a
0

b
1
và phủ định b
0

x và phủ định
x

⇒ Biểu đồ Karnaugh với 3 biến được biểu diễn như sau:







&
&
S
R
X
+
X
-
&
&
S
R
&
&
S
R
A
+
A
-
B
+
B
-
Z
x a
0
a
1
b
1
b
0
x
A
+
A
-
B
+
B
-
A
+

B
+

X
+

A
-

X
-

X
-

4

8
3

7
2

6
1

5
b
0
b
0
b
1
b
1
a
0
a
1
a
1
a
0
x

x
b
0
b
1
a
0
a
1
a
1
a
0
Trục đối xứng

Hình 2.3. Biểu đồ Karnaugh với 3 biến

30
Các công tắc hành trình sẽ biểu diễn qua trục đối xứng nằm ngang, biến của phần tử
nhớ trung gian biểu diễn qua trục đối xứng thẳng đứng. Trong điều khiển giả thiết
rằng, khi công tắc hành trình (ví dụ a
0
) bị tác động thì công tắc hành a
1
sẽ không tác
động.
Không xảy ra trường hợp cả 2 công tắc hành trình a
0
và a
1
cùng tác động đồng thời
hoặc cả 2 công tắc tác động đồng thời.

Bây giờ ta đơn giản hành trình của xilanh A bằng biểu đồ Karnaugh:
Theo biểu đồ trạng thái, ta thiết lập được biểu đồ Karnaugh cho xilanh A:









Hình 2.4. Biểu đồ Karnaugh cho xilanh A
Bước thực hiện thứ nhất là piston A đi ra (A
+
) và dừng lại cho đến bước thực hiện
thứ 3. Sang bước thứ 4 thì piston A lùi về (A
-
).
Các khối 1, 2, 3 và 7 ký hiệu A
+
và các khối 5, 6 ký hiệu A
-
.
Đơn giản hành trình của xilanh A (A
+
) sẽ được thực hiện trong cột thứ nhất (
x
). Ta
có phương trình logic của A
+
là:
A
+
= a
0
.b
0
.
x
.S
0
(với S
0
là nút khởi động)
Cột thứ nhất (
x
) gồm các khối 1, 2, 3 và 4, trong đó khối 4 là trống.


A
+
= a
0
.b
0
.
x
+ a
1
.b
0
.
x
+ a
1
.b
1
.
x
+ a
0
.b
1
.
x

hay: A
+
= (a
0
+ a
1
).b
0
.
x
+ (a
1
+ a
0
).b
1
.
x
= b
0
.
x
+ b
1
.
x
= (b
0
+ b
1
).
x



A
+

=
x
.S
0

Tương tự, ta có phương trình logic của A
-
:
A
-
= a
1
.b
0
.x đơn giản khối 5 và 6


A
-
= a
1
.b
0
.x + a
0
.b
0
.x = (a
1
+ a
0
).b
0
.x


A
-
= b
0
.x


Phương pháp tương tự như xilanh A, ta đơn giản hành trình của xilanh B bằng biểu
đồ Karnaugh:



1 2 3 4 5≡1
A
+
B
+
B
-
A
-
A
+
a
1
a
0
Bước:
A
+

A
+

A
+

A
-

A
+

A
-

4 8

3
7
2
6
1
5
b
0
b
0
b
1
b
1
a
0
a
1
a
1
a
0
x
x
Khởi động


31









Hình 2.5. Biểu đồ Karnaugh cho xilanh B
Ta có phương trình logic ban đầu của B
+
:
B
+
= a
1
.b
0
.
x
đơn giản khối 2 và 3
B
+
= a
1
.b
0
.
x
+ a
1
.b
1
.
x
= (b
0
+ b
1
).a
1
.
x



B
+
= a
1
.
x

Và B
-
= a
1
.b
1
.x đơn giản cột x gồm các khối 5, 6, 7 và 8, trong
đó khối 8 là trống.
Ta có: B
-
= a
0
.b
0
.x + a
1
.b
0
.x + a
1
.b
1
.x + a
0
.b
1
.x = (a
0
+ a
1
).b
0
.x + (a
1
+ a
0
).b
1
.x
= b
0
.x + b
1
.x = (b
0
+ b
1
).x


B
-
= x

Đơn giản phần tử nhớ trung gian (X) bằng biểu đồ Karnaugh:
Biểu đồ Karnaugh cho thấy rằng phần tử nhớ trung
gian ở vị trí SET bắt đầu trong khối 3, giữ vị trí đó cho
đến khối 7 và 6. Từ khối 5 bắt đầu vị trí RESET và giữ
vị trí đó cho đến khối 1 và 2.
Phương trình logic ban đầu của X
+
:
X
+
= a
1
.b
1
.
x đơn giản X
+
ở miền gồm các khối 3, 7,
4, và 8, ta có:
X
+
= a
1
.b
1
.
x
+ a
1
.b
1
.x + a
0
.b
1
.
x
+ a
0
.b
1
.x
= (
x
+ x).a
1
.b
1
+ (
x
+ x).a
0
.b
1
= (a
1
+ a
0
).b
1


X
+
= b
1

Phương trình logic ban đầu của X
-
:
X
-
= a
0
.b
0
.x đơn giản X
-
ở miền gồm các khối 1, 5, 4 và 8, ta có:
X
-
= a
0
.b
0
.
x
+ a
0
.b
0
.x + a
0
.b
1
.
x
+ a
0
.b
1
.x = (
x
+ x).a
0
.b
0
+ (
x
+ x).a
0
.b
1

= (b
0
+ b
1
).a
0

X
-
= a
0

(Khối trống 4 và 8 được phép sử dụng chung cho cả X
+
và X
-
)
Vậy phương trình logic sau khi đơn giản là:
1 2 3 4 5≡1
A
+
B
+
B
-
A
-
A
+
b
1
b
0
Bước:
B
-

B
+

B
+

B
-

B
-

B
-

4 8

3
7
2
6
1
5
b
0
b
0
b
1
b
1
a
0
a
1
a
1
a
0
x
x
X
-

X
-

X
+

X
+

X
+

X
-

4

8
3

7
2

6
1

5
b
0
b
0
b
1
b
1
a
0
a
1
a
1
a
0
x

x
Hình 2.6. Biểu đồ Karnaugh
cho phần tử nhớ trung gian

32
A
+

=
x
.S
0
(S
0
: là nút khởi động)

A
-
= b
0
.x
B
+
= a
1
.
x

B
-
= x
X
+
= b
1

X
-
= a
0

Sơ đồ mạch logic được biểu diễn như sau:















Hình 2.7. Sơ đồ mạch logic sau khi đơn giản
Sơ đồ mạch lắp ráp khí nén được biểu diễn:














S
R
X
+
X
-
&

&

S
R
&

S
R
A
+
A
-
B
+
B
-
Z
x a
0
a
1
b
1
b
0
x
A
+
A
-
B
+
B
-
(Z: phần tử nhớ trung gian)
S
0

33



















Hình 2.8. Sơ đồ mạch lắp ráp

Sơ đồ nguyên lý làm việc của mạch khí nén đơn giản như sau:














Hình 2.9. Sơ đồ nguyên lý mạch điều khiển khí nén


S
0
Xilanh A
a
0
a
1
A
-

A
+

Xilanh B
b
0
b
1
B
-
B
+

X
-

X
+


Z
(phần tử nhớ)
b
0
b
1
a
0
a
1
x

x
Xilanh A
a
0
a
1
A
-

A
+

Xilanh B
b
0
b
1
B
-
B
+

X
-

X
+


a
1
b
0
b
1
x
x

S
0
Z
(phần tử nhớ)
a
0

Đây là phiên bản tài liệu đơn giản

Xem phiên bản đầy đủ của tài liệu Tài liệu hệ thống cơ điện tử.CHƯƠNG 2 doc