Một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản trị nhân sự tại công ty xe đạp- xe máy Đống Đa - Hà Nội.doc

Luận văn tốt nghiệp Nguyễn Thị Thu Trang-K33A6
Mục lục
Lời nói đầu 3
Chương 1: khái luận chung về quản trị nhân sự
I.Công tác Quản trị và Quản trị nhân sự trong doanh nghiệp
5
5
1.Khái niệm và các chức năng của quản trị doanh nghiệp 5
2.Công tác quản trị nhân sự 7
3.Một vài học thuyết về quản trị nhân sự 9
II.Nội dung của quản trị nhân sự 10
1.Phân tích công việc 10
2.Tuyển dụng nhân sự 14
3.Đào tạo và phát triển nhân sự 18
4.Đánh giá và đãi ngộ nhân sự 21
III.Các nhân tố ảnh hưởng và sự cần thiết của việc hoàn thiện công
tác quản trị nhân sự
26
1.Các nhân tố ảnh hưởng tới quản trị nhân sự 26
2.Sự cần thiết của việc hoàn thiện công tác quản trị nhân sự 30
Chương 2: Phân tích tình hình thực tế về công tác quản trị
nhân sự tại công ty xe đạp- xe máy Đống Đa- Hà Nội
32
I.Khái quát chung về doanh nghiệp 32
1.Lịch sử hình thành công ty xe đạp- xe máy Đống Đa- Hà Nội 32
2.Chức năng và nhiệm vụ của công ty 33
3.Cơ cấu tổ chức của công ty 34
4.Nghành nghề kinh doanh của công ty 35
5.Môi trường kinh doanh của công ty 36
II.Phân tích kết quả sản xuất kinh doanh của công ty(98-99-00) 38
1.Phân tích kết quả sản xuất của công ty 38
1
Luận văn tốt nghiệp Nguyễn Thị Thu Trang-K33A6
2.Phân tích kết quả tiêu thụ của công ty theo kết cấu mặt hàng kinh
doanh
40
3.Kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của công ty 41
III.Phân tích tình hình quản trị nhân sự của công ty(98-99-00) 44
1.Tình hình quản lý nhân sự của công ty 44
1.1.Cơ cấu nhân sự của công ty 44
1.2.Phân bổ nhân sự trong công ty 47
2.Tình hình tuyển dụng nhân sự trong công ty 49
3.Tình hình đào tạo và phát triển nhân sự trong công ty 53
3.1.Tình hình đào tạo nhân sự 53
3.2.Tình hình phát triển nhân sự 56
4.Tình hình đãi ngộ nhân sự trong công ty 56
5.Hiệu quả sử dụng lao động trong công ty 59
Chương 3: một số biện pháp nhằm hoàn thiện công tác
quản trị nhân sự tại công ty xe đạp- xe máy Đống Đa- Hà
Nội
63
I.Tổng hợp đánh giá về công tác quản trị nhân sự của công ty 63
1.Phân tích công việc 65
2.Tuyển dụng nhân sự 66
3.Đào tạo và phát triển nhân sự 67
4.Đánh giá và đãi ngộ nhân sự 68
II.Định hướng phát triển của công ty trong thời gian tới 70
1.Phương hướng và mục tiêu phấn đấu của công ty trong thời gian
tới
70
2.Định hướng công tác quản trị nhân sự của công ty trong thời gian
tới
71
III.Một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản trị nhân sự tại
Công ty xe đạp- xe máy Đống Đa- Hà Nội
73
Kết luận 81
Tài liệu tham khảo 82
2
Luận văn tốt nghiệp Nguyễn Thị Thu Trang-K33A6
Lời nói đầu
Quản trị nhân sự là một lĩnh vực đặc biệt quan trọng, vì “ mọi quản trị suy
cho cùng cũng là quản trị con người”. Thật vậy quản trị nhân sự có mặt trong
bất kỳ một tổ chức hay một doanh nghiệp nào, nó có mặt ở tất cả các phòng
ban, các đơn vị.
Tầm quan trọng của yếu tố con người trong bất cứ một doanh nghiệp hay
một tổ chức nào dù chúng có tầm vóc lớn đến đâu, hoạt động trong bất cứ một
lĩnh vực nào cũng là một thực tế hiển nhiên không ai phủ nhận được. Trong
doanh nghiệp mỗi con người là một thế giới riêng biệt nếu không có hoạt động
quản trị thì ai thích làm gì thì làm, mọi việc sẽ trở nên vô tổ chức, vô kỷ luật,
công tác quản trị nhân sự sẽ giúp giải quyết vấn đề này, nó là một trong những
yếu tố quyết định đến sự thành bại của một doanh nghiệp.
Chính vì cảm nhận thấy được tầm quan trọng và sự cần thiết phải có công
tác quản trị nhân sự trong bất cứ một doanh nghiệp nào cho nên tôi đã lựa chon
đề tài: “Một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản trị nhân sự tại công ty
xe đạp- xe máy Đống Đa - Hà Nội”.
Trong thời gian thực tập tại công ty xe đạp- xe máy Đống Đa - Hà Nội,
qua nghiên cứu công tác quản trị nhân sự của công ty tôi thấy công tác này được
công ty thực hiện tương đối tốt. Tuy nhiên do còn có một vài khó khăn cho nên
công ty vẫn còn một số điểm hạn chế nhất định trong công tác này. Vì thế cho
nên tôi đã mạnh dạn đưa ra một số biện pháp nhằm hoàn thiện công tác quản trị
nhân sự tại công ty.
Đề tài của tôi gồm 3 chương:
-Chương 1: Khái luận chung về quản trị nhân sự.
-Chương 2: Phân tích tình hình thực tế về công tác quản trị nhân sự tại
công ty xe đạp- xe máy Đống Đa - Hà Nội.
-Chương 3: Một số biện pháp nhằm hoàn thiện công tác quản trị nhân sự
tại công ty xe đạp-xe máy Đống Đa-Hà Nội.
3
Luận văn tốt nghiệp Nguyễn Thị Thu Trang-K33A6
Trong quá trình hoàn thành luận văn này tôi xin chân thành cảm ơn sự
hướng dẫn tận tình của cô giáo Vũ Thuỳ Dương-Thạc sỹ- Trưởng Khoa Quản
trị Doanh Nghiệp và sự giúp đỡ nhiệt tình của các cán bộ công nhân viên phòng
tổng hợp của công ty xe đạp- xe máy Đống Đa- Hà Nội.
4
Luận văn tốt nghiệp Nguyễn Thị Thu Trang-K33A6
Chương 1
khái luận chung về quản trị
nhân sự
I.Công tác quản trị và quản trị nhân sự trong doanh nghiệp
1.Khái niệm và các chức năng của quản trị doanh nghiệp
1.1.Khái niệm quản trị doanh nghiệp
Quản trị doanh nghiệp được hiểu là tổng hợp các hoạt động được thực
hiện nhằm đạt được mục tiêu xác định thông qua sự nỗ lực của người khác
trong cùng một tổ chức.
Quản trị doanh nghiệp là một khoa học, một nghệ thuật và là một nghề.
Quản trị doanh nghiệp là một khoa học: mọi hoạt động quản trị doanh
nghiệp đều có một nội dung là nhằm thực hiện mục tiêu đã đề ra một cách có
hiệu quả nhất. Đó là một môn khoa học bao gồm những kiến thức cơ bản giúp
những người trong cương vị quản lý phối hợp những nỗ lực cá nhân nhằm đạt
được các nhiệm vụ đã đề ra.
Quản trị doanh nghiệp là một nghệ thuật: là khoa học về quản lý con
người với các tình huống cụ thể mà không phải ai cũng biết vận dụng thích hợp
trong điều kiện doanh nghiệp của mình. Sự thành công của nó không chỉ phụ
thuộc vào tri thức, kinh nghiệm, tài năng kinh doanh của nhà quản lý mà đội khi
có cả vận may.
Quản trị doanh nghiệp là một nghề: nhà quản trị phải được đào tạo có bài
bản, việc đào tạo thông qua trường lớp, kiến thức bổ xung cập nhật…
1.2.Các chức năng của quản trị doanh nghiệp
*Hoạch định
Là quá trình xác định các mục tiêu của doanh nghiệp và đề ra các giải
pháp để thực hiện mục tiêu đó. Như vậy chức năng hoạch định là nhằm xây
5
Luận văn tốt nghiệp Nguyễn Thị Thu Trang-K33A6
dựng mục tiêu phát triển tương lai của doanh nghiệp. Tạo cơ sở tiền đề cho các
hoạt động kinh doanh, đề ra các nguyên tắc ứng phó với tình hình và sự biến đổi
trên thị trường tạo điều kiện rõ ràng cho việc kiểm tra thực hiện. Hoạch định là
hoạt động quan trọng quyết định đến sự thành bại trong hoạt động kinh doanh
của một doanh nghiệp.
Hoạch định là một quá trình, một tâm trạng, một hành động hướng về
tương lai.
*Tổ chức
Là việc xác lập mô hình, phân công và giao nhiệm vụ cho mỗi cấp và cho
mỗi nhân viên trong doanh nghiệp. Tổ chức còn bao gồm việc uỷ nhiệm cho các
cấp quản trị và cho các nhân viên điều hành để họ có thể thực hiện nhiệm vụ
của mình một cách có hiệu quả. Đó là việc xác lập những khuân mẫu và mối
quan hệ tương tác giữa các phần mà mỗi bộ phận, mỗi nhân viên trong doanh
nghiệp đảm nhận. Bởi vậy bộ máy tổ chức kinh doanh của doanh nghiệp cần
phải được xây dựng trên những nguyên tắc và yêu cầu nhất định.
*Lãnh đạo điều hành
Bao gồm nhiều hoạt động nhằm thực hiện được mục tiêu của doanh
nghiệp và tạo lập sinh khí cho tổ chức qua việc tối đa hoá hiệu suất công việc.
Nó bao gồm việc ra chỉ thị, huấn luyện và duy trì kỷ luật trong toàn bộ máy, gây
ảnh hưởng và tạo hứng thú với các nhân viên cấp dưới, khuyến khích động viên
để tạo ra một bầu không khí làm việc thoải mái.
*Kiểm soát
Bao gồm việc thiết lập các tiêu chuẩn và lượng hoá các kết quả đạt được,
tiến hành các hoạt động điều chỉnh nếu kết quả không đúng với mục tiêu ấn
định. Việc lượng hoá các thành quả đạt được bao gồm trong nó việc đánh giá
công tác quản trị, kiểm điểm chính sách và giao tiếp nhân sự, xét duyệt các báo
cáo về chi phí và về các nghiệp vụ tài chính.
Kiểm soát có vai trò rất quan trọng, bao trùm toàn bộ quá trình hoạt động
kinh doanh, được tiến hành trước, trong và sau khi thực hiện hoạt động kinh
doanh.
Các chức năng của quản trị doanh nghiệp có mối quan hệ chặt chẽ, tác
động qua lại và ảnh hưởng lẫn nhau. Trong các chức năng của quản trị doanh
6
Luận văn tốt nghiệp Nguyễn Thị Thu Trang-K33A6
nghiệp thì hai chức năng hoạch định và tổ chức là quan trọng nhất không chỉ vì
chúng quyết định đến tương lai và sự thành công trong kinh doanh của doanh
nghiệp mà cò vì hai chức năng này rất khó phát hiện ra sai sót, thời gian phát
hiện ra sai sót càng dài thì chi phí trả cho sự khắc phục những sai sót ấy càng
lớn.
2.Công tác quản trị nhân sự
2.1.Khái niệm quản trị nhân sự
Nhân sự là một trong các nguồn lực quan trọng quyết định đến sự tồn tại
và phát triển của bất kỳ một doanh nghiệp nào. Vì vậy vấn đề nhân sự luôn
được quan tâm hàng đầu.
Có rất nhiều cách phát biểu khác nhau về quản trị nhân sự:
Theo giáo sư người Mỹ Dimock “Quản trị nhân sự bao gồm toàn bộ các
biện pháp và thủ tục áp dụng cho nhân viên của một tổ chức và giải quyết tất cả
các trường hợp xảy ra có liên quan tới một loại công việc nào đó”.
Còn giáo sư Felix Migro thì cho rằng: “Quản trị nhân sự là một nghệ
thuật chọn lựa nhân viên mới và sử dụng các nhân viên cũ sao cho năng suất và
chất lượng công việc của mỗi người đều đạt mức tối đa có thể”.
Vậy quản trị nhân sự được hiểu là một trong các chức năng cơ bản của
quá trình quản trị, giải quyết tất cả các vấn đề liên quan tới con người gắn với
công việc của họ trong bất cứ tổ chức nào.
Quản trị nhân sự là một hoạt động vừa mang tính khoa học vừa mang tính
nghệ thuật vì quản trị nhân sự là một lĩnh vực gắn bó nhiều đến văn hoá tổ chức
và chứa đựng nhiều giá trị nhân văn hơn bất cứ một lĩnh vực quản trị nào khác.
2.2.Tầm quan trọng của quản trị nhân sự
Yếu tố giúp ta nhận biết được một xí nghiệp hoạt động tốt hay không
hoạt động tốt, thành công hay không thành công chính là lực lượng nhân sự của
nó- những con người cụ thể với lòng nhiệt tình và óc sáng kiến. Mọi thứ còn lại
như: máy móc thiết bị, của cải vật chất, công nghệ kỹ thuật đều có thể mua
được, học hỏi được, sao chép được, nhưng con người thì không thể. Vì vậy có
thể khẳng định rằng quản trị nhân sự có vai trò thiết yếu đối với sự tồn tại và
phát triển của doanh nghiệp .
7
Luận văn tốt nghiệp Nguyễn Thị Thu Trang-K33A6
Trong doanh nghiệp quản trị nhân sự thuộc chức năng chính của nhà
quản trị, giúp nhà quản trị đạt được mục đích thông qua nỗ lực của người khác.
Các nhà quản trị có vai trò đề ra các chính sách, đường lối, chủ trương có tính
chất định hướng cho sự phát triển của doanh nghiệp do đó nhà quản trị phải là
người biết nhìn xa trông rộng, có trình độ chuyên môn cao. Người thực hiện các
đường lối chính sách mà nhà quản trị đề ra là các nhân viên thừa hành, kết quả
công việc hoàn thành tốt hay không phụ thuộc rất nhiều vào năng lực của nhân
viên, vì vậy cho nên có thể nói rằng: “mọi quản trị suy cho cùng cũng là quản trị
con người”.
Quản trị nhân sự góp phần vào việc giải quyết các mặt kinh tế xã hội của
vấn đề lao động. Đó là một vấn đề chung của xã hội, mọi hoạt động kinh tế nói
chung đều đi đến một mục đích sớm hay muộn là làm sao cho người lao động
hưởng thành quả do họ làm ra.
Quản trị nhân sự gắn liền với mọi tổ chức, bất kỳ một cơ quan tổ chức
nào cũng cần phải có bộ phận nhân sự. Quản trị nhân sự là một thành tố quan
trọng của chức năng quản trị, nó có gốc rễ và các nhánh trải rộng khắp nơi trong
mọi tổ chức. Quản trị nhân sự hiện diện ở khắp các phòng ban, bất cứ cấp quản
trị nào cũng có nhân viên dưới quyền vì thế đều phải có quản trị nhân sự. Cung
cách quản trị nhân sự tạo ra bầu không khí văn hoá cho một doanh nghiệp .
Đây cũng là một trong những yếu tố quyết định đến sự thành bại của một doanh
nghiệp .
Quản trị nhân sự có vai trò to lớn đối với hoạt động kinh doanh của một
doanh nghiệp, nó là hoạt động bề sâu chìm bên trong doanh nghiệp nhưng lại
quyết định kết quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp .
2.3.Các nội dung chủ yếu của quản trị nhân sự
Quản trị nhân sự là một hoạt động của quản trị doanh nghiệp, là quá trình
tổ chức nguồn lao động cho doanh nghiệp, là phân bố sử dụng nguồn lao động
một cách khoa học và có hiệu quả trên cơ sở phân tích công việc, bố trí lao động
hợp lý, trên cơ sở xác định nhu cầu lao động để tiến hành tuyển dụng nhân sự,
đào tạo và phát triển nhân sự, đánh giá nhân sự thông qua việc thực hiện.
Nội dung của quản trị nhân sự có thể khái quát theo sơ đồ sau
8
Phân tích công việc: xác định nội dung đặc điểm
của từng công việc, đánh giá tầm quan trọng của
nó, và đưa ra các yêu cầu cần thiết đối với người
thực hiện.
Luận văn tốt nghiệp Nguyễn Thị Thu Trang-K33A6
3.Một vài học thuyết về quản trị nhân sự
3.1.Thuyết X: Thuyết con người kinh tế(Taylor, Gant, Ghinbert,
Fayol…).
Thuyết này cho rằng: bản chất của con người là lười biếng, máy móc, vô
tổ chức. Con người chỉ làm việc cầm chừng để kiếm sống và luôn tránh né công
việc, chỉ thích vật chất không cần giao lưu bạn bè hội nhóm. Vì vậy cách giải
quyết hợp lý nhất là phân chia công việc thành các thao tác lặp đi lặp lại để dễ
học. Ngoài ra các nhà quản lý phải thường xuyên giám sát, đôn đốc, kiểm tra
việc thực hiện của các nhân viên thừa hành. Sử dụng hệ thống có tôn ty trật tự
rõ ràng và một chế độ khen thưởng, trừng phạt nghiêm khắc. Với phong cách
quản lý này sẽ làm cho nhân viên cảm thấy lo lắng và sợ hãi. Họ chấp nhận cả
các công việc nặng nhọc vì lương cao và người chủ hà khắc. Trong điều kiện
như thế người lao động sẽ cảm thấy mệt mỏi, tổn hại đến sức khoẻ và tinh thần,
9
Tuyển dụng nhân sự: chiêu mộ và chọn ra những
người có khả năng thực hiện công việc.
Đánh giá và đãi ngộ nhân sự: nhằm kích thích
người lao động nâng cao hiệu quả kinh doanh,
thực hiện mục tiêu của doanh nghiệp.
Đào tạo và phát triển nhân sự: giúp người lao
động xác định được mục tiêu hướng đi của
mình, tạo môi trường thuận lợi để người lao
động làm việc tốt.
Luận văn tốt nghiệp Nguyễn Thị Thu Trang-K33A6
thiếu đi óc sáng tạo trong quá trình hoàn thành công việc được giao. Điều này
ảnh hưởng không nhỏ tới kết quả kinh doanh của doanh nghiệp .
3.2.Thuyết Y: Thuyết con người xã hội(Gregor, Maslow, Likest).
Thuyết này đánh giá tiềm ẩn trong con người là những khả năng rất lớn
cần được khơi gợi và khai thác. Con người ở bất kỳ cương vị nào cũng có tinh
thần trách nhiệm cao và làm việc hết sức để hoàn thành các công việc được
giao. Ai cũng thấy mình có ích và được tôn trọng, được chia sẻ trách nhiệm,
được tự khẳng định mình. Từ cách nhìn nhận và đánh giá này thì phương pháp
quản lý được áp dụng là thông qua sự tự giác, tạo điều kiện thuận lợi để nhân
viên chủ động làm việc và kiểm tra công việc của mình. Nhà quản lý phải tin
tưởng chủ động lôi cuốn nhân vào công việc, có quan hệ hiểu biết và thông cảm
lẫn nhau giữa cấp trên và cấp dưới. Với phong cách quản lý này người nhân
viên tự thấy mình quan trọng và có vai trò trong tập thể càng có trách nhiệm
hơn với công việc được giao phó. Tự nguyện tự giác làm việc, tận dụng khai
thác triệt để tiềm năng của bản thân để hoàn thành công việc một cách tốt nhất.
3.3.Thuyết Z: Của các xí nghiệp Nhật Bản.
Thuyết này cho rằng người lao động sung sướng là chìa khoá dẫn tới
năng suất lao động cao. Sự tin tưởng tuyệt đối vào người lao động, sự tế nhị
trong cư xử và phối hợp chặt chẽ trong tập thể là các yếu tố quyết định đến sự
thành công của quản trị nhân sự trong doanh nghiệp. Theo thuyết này các nhà
quản lý quan tâm đến nhân viên của mình, tạo điều kiện cho họ được học hành,
phân chia quyền lợi thích đáng công bằng. Phương pháp này làm cho nhân viên
cảm thấy tin tưởng và trung thành với doanh nghiệp, coi doanh nghiệp như nhà
của mình. Nhưng đôi khi phong cách quản lý này lại tạo cho nhân viên trở nên ỷ
lại, thụ động trong công việc đôi khi ảnh hưởng tới tiến độ hoạt động của doanh
nghiệp.
ii.nội dung của quản trị nhân sự
1.Phân tích công việc
1.1.Khái niệm và mục đích của việc phân tích công việc
*Khái niệm: Phân tích công việc là việc tìm hiểu và xác định nội dung,
đặc điểm của từng công việc, đo lường giá trị và tầm quan trọng của nó để đề ra
10
Luận văn tốt nghiệp Nguyễn Thị Thu Trang-K33A6
các tiêu chuẩn về năng lực, phẩm chất mà người thực hiện công việc cần phải
có. Phân tích công việc là một nội dung quan trong của quản trị nhân sự , nó
ảnh hưởng trực tiếp đến các nội dung khác của quản trị nhân sự .
*Mục đích:
-Đưa ra các tiêu chuẩn cần thiết để tiến hành tuyển dụng nhân sự sao cho
việc tuyển dụng nhân sự đạt kết quả cao nhất.
-Chuẩn bị nội dung đào tạo và bồi dưỡng trình độ để đáp ứng yêu cầu của
công việc.
-Phân tích công việc làm căn cứ để xây dựng và đánh giá hiệu quả công
việc. Ngoài ra nó còn giúp cho việc nghiên cứu và cải thiện điều kiện làm việc.
-Cung cấp các tiêu chuẩn để đánh giá chất lượng thực hiện công việc.
1.2.Nội dung của phân tích công việc
Phân tích công việc được thực hiện qua năm bước sau:


*Bước 1: Mô tả công việc
Thiết lập một bản liệt kê về các nhiệm vụ, chức năng, quyền hạn, các
hoạt động thường xuyên và đột xuất, các phương tiện và điều kiện làm việc, các
quan hệ trong công việc…
Để mô tả công việc trong thực tế có sử dụng một số biện pháp sau:
-Quan sát: Quan sát trực tiếp xem công việc được thực hiện như thế nào
tại nơi làm việc.
-Tiếp xúc trao đổi: Phương pháp này được thực hiện với chính những
người làm công việc đó, với cấp trên trực tiếp của họ, đôi khi với đồng nghiệp
của họ. Cuộc tiếp xúc trao đổi sẽ cho phép ta thu thập được những thông tin cần
thiết, tạo cơ hội để trao đổi và giải quyết các vấn đề chưa rõ ràng. Trong khi
quan sát có thể sử dụng một số dụng cụ cần thiết như: giấy bút để ghi chép,
đồng hồ để bấm giờ.
11
Xác định
công việc
Mô tả công
việc
Tiêu
chuẩn về
nhân sự
Đánh giá
công việc
Xếp loại
công việc
Luận văn tốt nghiệp Nguyễn Thị Thu Trang-K33A6
-Bản cân hỏi: Theo phương pháp này các bản câu hỏi được thảo ra phát
rộng rãi cho các công nhân viên và những người có liên quan đến công việc để
họ trả lời. Câu hỏi đưa ra phải đầy đủ, rõ ràng, nhưng không nên quá chi tiết, tỷ
mỷ.
*Bước 2: Xác định công việc
Là việc thiết lập một văn bản quy định về nhiệm vụ, chức năng quyền
hạn, các hoạt động thường xuyên đột xuất, các mối quan hệ trong công tác, các
tiêu chuẩn đánh giá chất lượng công việc. Bằng việc xem xét các thông tin thu
thập được từ thực tế trong bản mô tả, có thể phát hiện ra các điểm bất hợp lý
cần thay đổi, những nội dung thừa cần loại bỏ và những nội dung thiếu cần bổ
xung. Từ đó xác định được bản mô tả công việc mới theo tiêu chuẩn của công
việc.
*Bước 3: Đề ra các tiêu chuẩn về nhân sự
Là những yêu cầu chủ yếu về năng lực, phẩm chất, hình thức mà người
đảm nhận công việc phải đạt được. Đối với các công việc khác nhau, số lượng
và mức độ yêu cầu cũng khác nhau.
Những yêu cầu hay được đề cập đến:
-Sức khoẻ( thể lực và trí lực).
-Trình độ học vấn.
-Tuổi tác, kinh nghiệm.
-Ngoại hình, sở thích cá nhân, hoàn cảnh gia đình.
Các tiêu chuẩn đưa ra sẽ được xác định rõ là ở mức nào: cần thiết, rất cần
thiết hay chỉ là mong muốn.
*Bước 4: Đánh giá công việc
Là việc đo lường và đánh giá tầm quan trọng của mỗi công việc. Việc
đấnh giá công việc phải chính xác, khách quan, đây là một nhiệm vụ hết sức
quan trọng, bởi vì giá trị và tầm quan trọng của mỗi công việc được đánh giá sẽ
là căn cứ để xác định mức lương tương xứng cho công việc này. Chất lượng của
công tác đánh giá phụ thuộc vào phương pháp đánh giá.
Có 2 nhóm phương pháp đánh giá:
12
Luận văn tốt nghiệp Nguyễn Thị Thu Trang-K33A6
Nhóm 1: Các phương pháp tổng quát.
-Phương pháp đánh giá tất cả các công việc cùng một lúc: hội đồng đánh
giá sẽ họp lại để cùng xem xét các bản mô tả công việc và bàn bạc để đi đến kết
luận về mức độ phức tạp và tầm quan trọng của công việc.
-Phương pháp so sánh từng cặp: việc đánh giá được tiến hành bằng cách
so sánh lần lượt một công việc này với công việc khác.
-Ngoài ra còn có một số phương pháp khác: phương pháp đánh giá theo
các công việc chủ chốt, phương pháp đánh giá theo mức độ độc lập tự chủ khi
thực hiện công việc…
*Nhóm 2: Các phương pháp phân tích: xem xét các công việc theo
từng yếu tố riêng biệt, sau đó tổng hợp lại thành một đánh giá chung.
-Phương pháp cho điểm: mỗi yếu tố được đánh giá ở nhiều mức độ khác
nhau tương đương với một số điểm nhất định.
-Phương pháp Corbin: theo sơ đồ về sự chu chuyển thông tin trong nội bộ
doanh nghiệp.
Thu thập Xử lý thông Phát ra quyết
thông tin tin định
Thông tin phản hồi
-Phương pháp Hay Metra: Hệ thống điểm được trình bầy dưới dạng 3 ma
trận.
Mảng 1: khả năng: là toàn bộ những năng lực và phẩm chất cần thiết để
hoàn thành công việc.
Mảng 2: óc sáng tạo: thể hiện mức độ sáng tạo, tư duy cần thiết để có thể
phân tích, đánh giá, dẫn dắt vấn đề.
Mảng 3: trách nhiệm đối với kết quả cuối cùng.
Theo phương pháp này kết quả công việc cần đánh giá là tổng số điểm
cộng lại từ 3 ma trận trên.
*Bước 5: Xếp loại công việc.
13
Luận văn tốt nghiệp Nguyễn Thị Thu Trang-K33A6
Những công việc được đánh giá tương đương nhau sẽ được xếp vào
thành một nhóm. Việc xếp loại công việc như thế này rất tiện lợi cho các nhà
quản lý trong công việc.
2.Tuyển dụng nhân sự
Trong một doanh nghiệp, công tác tuyển dụng nhân sự thành công tức là
tìm được những người thực sự phù hợp với công việc có ý nghĩa rất to lớn.
Doanh nghiệp nhận được một nguồn nhân sự xứng đáng, hoàn thành tốt công
việc được giao góp phần vào việc duy trì sự tồn tại và phát triển của doanh
nghiệp. Bản thân những người được tuyển vào công việc phù hợp với năng lực
và sở trường của mình sẽ rất hứng thú và an tâm với công việc. Ngược lại nếu
việc tuyển dụng nhân sự không được thực hiện đúng thì sẽ gây ra những ảnh
hưởng tiêu cực tác động trực tiếp tới công ty và người lao động.
2.1.Nguồn tuyển dụng
*Nguồn tuyển dụng từ trong nội bộ doanh nghiệp .
Tuyển dụng nhân sự trong nội bộ doanh nghiệp thực chất là quá trình
thuyên chuyển đề bạt, cất nhắc từ bộ phận này sang bộ phận khác, từ công việc
này sang công việc khác, từ cấp này sang cấp khác.
Hình thức tuyển dụng trong nội bộ doanh nghiệp có những ưu điểm sau:
-Nhân viên của doanh nghiệp đã được thử thách về lòng trung thành, thái
độ nghiêm túc, trung thực, tinh thần trách nhiệm và ít bỏ việc.
-Nhân viên của doanh nghiệp sẽ dễ dàng, thuận lợi hơn trong việc thực
hiện công việc, nhất là trong thời gian đầu ở cương vị trách nhiệm mới. Họ đã
làm quen, hiểu được mục tiêu của doanh nghiệp do đó mau chóng thích nghi
với điều kiện làm việc mới và biết cách để đạt được mục tiêu đó.
-Hình thức tuyển trực tiếp từ các nhân viên đang làm việc cho doanh
nghiệp cũng sẽ tạo ra sự thi đua rộng rãi giữa các nhân viên đang làm việc, kích
thích họ làm việc tích cực, sáng tạo và tạo ra hiệu suất cao hơn.
Tuy nhiên áp dụng hình thức này cũng có một số nhược điểm sau:
-Việc tuyển dụng nhân viên vào chức vụ trống trong doanh nghiệp theo
kiểu thăng chức nội bộ có thể gây nên hiện tượng chai lì, sơ cứng do các nhân
14
Luận văn tốt nghiệp Nguyễn Thị Thu Trang-K33A6
viên được thăng chức đã quen với cách làm việc của cấp trên trước đây, họ sẽ
dập khuân vì thế mất đi sự sáng tạo, không dấy lên được không khí thi đua mới.
-Trong doanh nghiệp dễ hình thành nên các nhóm “ứng viên không thành
công”, họ là những người được ứng cử vào các chức vụ nhưng không được
tuyển chọn từ đó có tâm lý không phục lãnh đạo, chia bè phái gây mất đoàn kết.
*Nguồn tuyển dụng nhân sự từ bên ngoài doanh nghiệp .
Là việc tuyển dụng nhân viên từ thị trường lao động bên ngoài doanh
nghiệp .
Ưu điểm của hình thức tuyển dụng nhân sự từ bên ngoài doanh nghiệp :
-Giúp doanh nghiệp thu hút được nhiều chuyên gia, những nhân viên
giỏi, qua đó tuyển chọn vào các chức danh phù hợp.
-Các nhân viên mới thường tỏ ra năng nổ, chứng minh khả năng làm việc
của mình bằng công việc cụ thể cho nên hiệu quả sử dụng lao động rất cao.
Nhược điểm tồn tại của hình thức tuyển dụng nhân sự từ bên ngoài doanh
nghiệp : đó là người được tuyển dụng phải mất một thời gian để làm quen với
công việc và doanh nghiệp. Do đó họ có thể chưa hiểu rõ được mục tiêu, lề lối
làm việc của doanh nghiệp, điều này có thể dẫn đến những sai lệch và cản trở
nhất định.
Các hình thức thu hút ứng cử viên từ bên ngoài: thông qua quảng cáo,
thông qua văn phòng dịch vụ lao động, tuyển sinh viên tốt nghiệp từ các trường
Đại học và một số hình thức khác.
2.2.Nội dung của tuyển dụng nhân sự
Nội dung của tuyển dụng nhân sự gồm các bước sau:
15

Chuẩn bị tuyển dụng

Thông báo tuyển dụng
Thu nhận nghiên cứu hồ sơ
Tổ chức phỏng vấn, trắc nghiệm, sát hạch
các ứng cử viênKiểm tra sức khoẻ
Đánh giá ứng cử viên và ra quyết định
Luận văn tốt nghiệp Nguyễn Thị Thu Trang-K33A6
*Bước 1: Chuẩn bị tuyển dụng.
-Thành lập hội đồng tuyển dụng, quy định rõ về số lượng thành phần và
quyền hạn của hội đồng tuyển dụng.
-Nghiên cứu kỹ các loại văn bản, tài liệu quy định của Nhà nước và tổ
chức, doanh nghiệp liên quan tới tuyển dụng nhân sự .
-Phải xác định rõ tiêu chuẩn tuyển dụng nhân sự ở cả ba khía cạnh: tiêu
chuẩn chung đối với tổ chức, doanh nghiệp, tiêu chuẩn của phòng ban hoặc bộ
phận cơ sở và tiêu chuẩn đối với cá nhân thực hiện công việc.
*Bước 2: Thông báo tuyển dụng.
Các doanh nghiệp có thể áp dụng một hoặc kết hợp các hình thức thông
báo tuyển dụng sau:
-Quảng cáo trên báo, đài, tivi.
-Thông qua các trung tâm dịch vụ lao động.
-Thông báo tại doanh nghiệp.
16
Luận văn tốt nghiệp Nguyễn Thị Thu Trang-K33A6
Các thông báo đưa ra phải ngắn gọn, rõ ràng, chi tiết và đầy đủ những
thông tin cơ bản cho ứng cử viên. Phải thông báo đầy đủ về tên doanh nghiệp,
thông tin về nội dung công việc, tiêu chuẩn tuyển dụng, hồ sơ và giấy tờ cần
thiết, cách thức tuyển dụng và nội dung tuyển dụng.
*Bước 3: Thu nhận và nghiên cứu hồ sơ.
-Tất cả hồ sơ xin việc phải ghi vào sổ xin việc. Người xin tuyển dụng
phải nộp cho doanh nghiệp những hồ sơ giấy tờ cần thiết theo yêu cầu.
-Việc nghiên cứu hồ sơ nhằm ghi lại các thông tin chủ yếu về các ứng cử
viên và có thể loại bớt được một số ứng cử viên không đáp ứng được tiêu chuẩn
đề ra để không cần phải làm các thủ tục tiếp theo trong quá trình tuyển dụng do
đó có thể giảm chi phi tuyển dụng cho doanh nghiệp .
*Bước 4: Tổ chức phỏng vấn, trắc nghiệm và sát hạch các ứng cử viên.
Trên cơ sở nghiên cứu hồ sơ phải làm rõ thêm một số thông tin để khẳng
định vấn đề.
-Kiểm tra, trắc nghiệm, phỏng vấn nhằm chọn ra được các ứng cử viên
xuất sắc nhất. Các bài kiểm tra sát hạch thường được sử dụng để đánh giá các
ứng cử viên về kiến thức cơ bản, khả năng thực hành.
-Ngoài ra có thể áp dụng các hình thức trắc nghiệm để đánh giá một số
năng lực đặc biệt của ứng cử viên như: trí nhớ, mức độ khéo léo của bàn tay…
-Phỏng vấn được sử dụng để tìm hiểu, đánh giá các ứng cử viên về nhiều
phương diện như: kinh nghiệm, trình độ, tính cách, khí chất, khả năng hoà
đồng…
-Phải ghi chép từng đặc điểm cần lưu ý với từng ứng cử viên để giúp cho
việc đánh giá được thực hiện một cách chính xác nhất
*Bước 5: Kiểm tra sức khoẻ.
Dù có đáp ứng đủ các yếu tố về trình độ học vấn, hiểu biết, thông minh,
tư cách đạo đức tốt, nhưng sức khoẻ không đảm bảo cũng không nên tuyển
dụng. Nhận một người có sức khoẻ không đảm bảo sẽ ảnh hưởng tới chất lượng
thực hiện công việc và hiệu quả kinh tế, bên cạnh đó còn gây ra nhiều phiền
phức về mặt pháp lý cho doanh nghiệp .
*Bước 6: Đánh giá ứng cử viên và quyết định.
17
Luận văn tốt nghiệp Nguyễn Thị Thu Trang-K33A6
Sau khi thực hiện các bước trên nếu hai bên cùng nhất trí sẽ đi đến bước
tiếp theo là doanh nghiệp quyết định tuyển dụng và hai bên sẽ ký kết hợp đồng
lao động.
Trưởng phòng nhân sự đề nghị, giám đốc ra quyết định tuyển dụng hoặc
ký hợp đồng lao động. Trong quyết định tuyển dụng hoặc trong hợp đồng lao
động cần ghi rõ chức vụ, lương bổng, thời gian thử việc…
Trách nhiệm của nhà quản trị là làm mềm các ứng cử viên, giúp họ mau
chóng làm quen với công việc mới.
3.Đào tạo và phát triển nhân sự
Đào tạo và phát triển nhân sự là hai nội dung cơ bản trong vấn đề nâng
cao trình độ tinh thông nghề nghiệp cho nhân sự. Ngoài ra nó còn bao gồm nội
dung giáo dục nhân sự cho doanh nghiệp. Phải đào tạo và phát triển nhân sự vì
trong thời đại khoa học kỹ thuật phát triển như vũ bão, công nghệ kỹ thuật luôn
đôổi mới không ngừng, muốn bắt kịp với thời đại thì con người cần phải được
trang bị những kiến thức và kỹ năng nhất định về nghề nghiệp, đó vừa là một
nhu cầu vừa là một nhiệm vụ.
3.1.Đào tạo nhân sự
Trong quá trình đào tạo mỗi người sẽ được bù đắp những thiếu hụt trong
học vấn, được truyền đạt những khả năng và kinh nghiệm thiết thực trong lĩnh
vực chuyên môn được cập nhật hoá kiến thức và mở rộng tầm hiểu biết để
không những có thể hoàn thành tốt công việc được giao mà còn có thể đương
đầu với những biến đổi của môi trường xung quanh ảnh hưởng tới công việc
của mình. Quá trình đào tạo được áp dụng cho những người thực hiện một công
việc mới hoặc những người đang thực hiện một công việc nào đó nhưng chưa
đạt yêu cầu. Ngoài ra còn có quá trình nâng cao trình độ đó là việc bồi dưỡng
thêm chuyên môn nghiệp vụ cho người lao động để họ có thể làm được những
công việc phức tạp hơn, với năng suất cao hơn.
Lao động là một yếu tố quý của quá trình sản xuất, vì vậy những lao động
có trình độ chuyên môn cao là một yếu tố quý của sản xuất xã hội nói chung, nó
quyết định được việc thực hiện mục tiêu của quá trình sản xuất kinh doanh. Vì
vậy công tác đào tạo nhân sự có vai trò rất quan trọng đối với sự phát triển của
18
Luận văn tốt nghiệp Nguyễn Thị Thu Trang-K33A6
một doanh nghiệp. Đào tạo về tư duy, kiến thức, trình độ, nhận thức của con
người.
Đào tạo nhân sự được chia làm 2 loại:
*Đào tạo nâng cao trình độ chuyên môn kỹ thuật:
Là quá trình giảng dậy và nâng cao chuyên môn kỹ thuật cho người lao
động. Được áp dụng cho các nhân viên kỹ thuật và người lao động trực tiếp.
Các phương pháp đào tạo nâng cao trình độ chuyên môn kỹ thuật:
-Phương pháp đào tạo tại nơi làm việc: công nhân được phân công làm
việc chung với một người có kinh nghiệm hơn để học hỏi, làm theo. Phương
pháp này áp dụng rất đơn giản, đào tạo được số lượng đông, chi phí thấp, tính
thực tiễn cao, nhưng nó lại thiếu đi sự bài bản và kiến thức lý luận vì vậy nhân
viên không phát huy được tính sáng tạo trong công việc.
-Phương pháp đào tạo theo chỉ dẫn: những người có trách nhiệm đào tạo
liệt kê những công việc, nhiệm vụ, những bước phải tiến hành, những điểm then
chốt, những cách thực hiện công việc, sau đó kiểm tra kết quả công việc của học
viên, uốn nắn hướng dẫn, đào tạo học viên làm cho đúng. Phương pháp này có
ưu thế hơn phương pháp trước, nó đòi hỏi sự chủ động sáng tạo của người học,
nhấn mạnh sự sáng dạ, năng lực năng khiếu của mỗi người.
-Đào tạo theo phương pháp giảng bài: các giảng viên có thể tổ chức các
lớp học, hướng dẫn đào tạo về mặt lý thuyết kết hợp với thực hành, hoặc giảng
bài một cách gián tiếp.
*Đào tạo nâng cao năng lực quản trị
Hình thức đào tạo này được phát triển áp dụng cho các cấp quản trị từ
quản trị viên cấp cao đến quản trị viên cấp cơ sở. Đào tạo năng lực quản trị để
nâng cao khả năng quản trị bằng cách truyền đạt các kiến thức làm thay đổi
quan điểm hay nâng cao năng lực thực hành của nhà quản trị. Đào tạo nâng cao
năng lực quản trị là rất cần thiết đối với một doanh nghiệp, vì các quản trị gia
giữ một vai trò rất quan trọng đối với sự thành công hay thất bại trong hoạt
động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.
Các phương pháp đào tạo nâng cao năng lực quản trị:
19
Luận văn tốt nghiệp Nguyễn Thị Thu Trang-K33A6
-Phương pháp luân phiên: thường xuyên thay đổi công việc, mục tiêu của
người đào tạo là cho đối tượng đào tạo tiếp cận với nhiều công việc khác nhau,
làm cho người lao động hiểu được về công việc của doanh nghiệp một cách
tổng thể nhất.
-Phương pháp kèm cặp: người được đào tạo sẽ làm việc trực tiếp với
người mà họ sẽ thay thế trong tương lai. Người này có trách nhiệm hướng dẫn,
kèm cặp cách thức giải quyết mọi vấn đề trong phạm vi trách nhiệm cho người
được đào tạo. Phương pháp được áp dụng để đào tạo các quản trị gia cấp cao.
-Phương pháp đào tạo giám đốc trẻ: áp dụng cho các quản trị viên cấp
trung gian bằng cách bổ nhiệm họ vào các vị trí tương đương sau đó giao quyền
cho họ để họ giải quyết các vấn đề thực tế, thực hiện công việc đào tạo dưới sự
giám sát của tổ chức và giám đốc.
-Một số phương pháp khác: đó là các phương pháp đào tạo bên ngoài
doanh nghiệp như: phương pháp nghiên cứu tình huống, phương pháp trò chơi
quản trị, phương pháp hội thảo, phương pháp nhập vai….
3.2.Phát triển nhân sự
Mỗi một doanh nghiệp đều phải có sự quy hoặch về nhân sự và các cán
bộ trong doanh nghiệp để mỗi một cá nhân có cơ hội thử sức mình, bộc lộ các
năng lực của mình để có cơ hội thăng tiến. Phát triển nhân sự là việc làm
thường xuyên của mỗi doanh nghiệp xuất phát từ yêu cầu mục tiêu kinh doanh
của doanh nghiệp, giúp doanh nghiệp có đủ nguồn nhân lực. Ngoài ra phát triển
nhân sự còn giúp cho người lao động tìm ra được hướng đi cho mình, tạo cho
họ môi trường thuận lợi để họ làm việc tốt hơn.
Nội dung của công tác phát triển nhân sự :
-Thăng tiến và bổ nhiệm nhân sự vào các chức vụ quản trị.
-Giải quyết chế độ cho nhân viên, quản trị viên khi họ rời bỏ doanh
nghiệp.
-Tuyển dụng đội ngũ lao động mới.
20
Luận văn tốt nghiệp Nguyễn Thị Thu Trang-K33A6
Nguồn lực con người là một yếu tố quan trọng nhất trong doanh nghiệp.
Muốn phát triển doanh nghiệp thì các nhà quản trị phải chú ý đến công tác phát
triển nguồn lực con người trong doanh nghiệp.
4.Đánh giá và đãi ngộ nhân sự
4.1.Đánh giá thành tích công tác
*Khái niệm và ý nghĩa của công tác đánh giá thành tích:
Đánh giá nhân viên là một trong những vấn đề quan trọng hàng đầu của
quản trị nhân sự. Nó là chìa khoá cho doanh nghiệp hoạch định, tuyển mộ cũng
như phát triển nhân sự và đãi ngộ nhân sự. Đánh giá là một thủ tục đã được tiêu
chuẩn hoá, được tiến hành thường xuyên nhằm thu thập thông tin về khả năng
nghề nghiệp, kết quả công tác, nguyện vọng cá nhân và phát triển của mỗi
người.
Đánh giá thành tích công tác là một việc làm rất khó khăn, nó đòi hỏi sự
chính xác và công bằng. Qua đánh giá biết rõ được năng lực và triển vọng của
mỗi người, từ đó có thể đưa ra các quyết định đúng đắn liên quan đến người đó.
Việc đánh giá thành tích được thực hiện đúng đắn sẽ cải thiện được bầu không
khí trong tập thể, mỗi người đều cố gắng làm việc tốt hơn, để trở thành người
tích cực hơn, để đón nhận những đánh giá tốt về mình.
Đánh giá thành tích công tác nâng cao trách nhiệm của cả hai phía: người
bị đánh giá và hội đồng đánh giá. Không những người bị đánh giá có ý thức hơn
về hành vi, lời nói, việc làm của mình mà những người trong hội đồng đánh giá
cũng phải nâng cao tinh thần trách nhiệm trong việc thu thập thông tin đánh giá
về người khác. Ngược lại những đánh giá hời hợt chủ quan có thể tạo nên tâm
trạng bất bình, lo lắng ấm ức nơi người bị đánh giá. Sự không thoả mãn hay hài
lòng này có thể làm cho họ không tập trung tư tưởng vào công việc, làm việc
kém năng suất và hiệu quả, có khi tạo nên sự chống đối ngấm ngầm, mâu thuẫn
nội bộ và làm vẩn đục không khí tập thể.
*Nội dung của công tác đánh giá thành tích:
Việc đánh giá thành tích trải qua các giai đoạn sau:
-Xác định mục đích và mục tiêu cần đánh giá.
-Đưa ra cá tiêu chuẩn để đánh giá.
21
Luận văn tốt nghiệp Nguyễn Thị Thu Trang-K33A6
-Đánh giá nhân viên thông qua việc so sánh các thông tin thu thập được
về các tiêu chuẩn đã được đề ra.
-Đánh giá về năng lực, phẩm chất của các nhân viên.
-Đánh giá mức độ hoàn thiện công việc.
*Một số phương pháp đánh giá thành tích công tác:
-Phương pháp xếp hạng luân phiên: đưa ra một số khía cạnh chính, liệt kê
danh sách những người cần được đánh giá sau đó lần lượt những người giỏi
nhất đến những người kém nhất theo từng khía cạnh đó. Phương pháp này đơn
giản, nhưng có vẻ áng chừng, không được chính xác và mang nặng cảm tính.
-Phương pháp so sánh từng cặp: các nhân viên được so sánh với nhau
từng đôi một về: thái độ nghiêm túc trong công việc, khối lượng công việc hoàn
thành, về chất lượng công việc…
-Phương pháp cho điểm: đánh giá nhân viên theo nhiều tiêu chuẩn khác
nhau, mỗi một tiêu chuẩn chia thành năm mức độ: yếu, trung bình, khá, tốt, xuất
sắc, tương ứng với số điểm từ một đến năm. Phương pháp này rất phổ biến vì
nó đơn giản và thuận tiện.
Các yếu tố để lựa chọn đánh giá gồm hai loại: đặc tính liên quan đến
công việc và đặc tính liên quan đến cá nhân đương sự.
Các yếu tố liên quan đến công việc bao gồm: khối lượng và chất lượng
công việc.
Các yếu tố liên quan đến cá nhân đương sự bao gồm: sự tin cậy, sáng
kiến, sự thích nghi, sự phối hợp.
Mỗi nhân viên sẽ được cho một số điểm phù hợp với mức độ hoàn thành
công việc, sau đó sẽ được tổng hợp đánh giá chung về tình hình thực hiện công
việc của mỗi người.
4.2.Đãi ngộ nhân sự
Công tác đãi ngộ nhân sự nhằm kích thích người lao động nâng cao năng
suất lao động, nâng cao hiệu quả kinh doanh và thực hiện mục tiêu của doanh
nghiệp.
Mỗi một nhóm một cá nhân đều đến với doanh nghiệp với một mục tiêu
và mong muốn riêng. Mỗi người đếu có cái ưu tiên và ràng buộc riêng của
22
Luận văn tốt nghiệp Nguyễn Thị Thu Trang-K33A6
mình. Là nhà quản trị nhân sự, với các cá nhân và nhóm cụ thể đã được xác
định, ta cần xác định được mục tiêu thúc đẩy từng nhóm, từng cá nhân để có tác
động phù hợp, đủ liều lượng, đúng lúc, đem lại kết quả như mong muốn.
Đãi ngộ được thể hiện qua hai hình thức là đãi ngộ vật chất và đãi ngộ
tinh thần.
4.2.1.Đãi ngộ vật chất
Đãi ngộ vật chất là một động lực quan trọng thúc đẩy nhân viên làm việc
nhiệt tình với tinh thần trách nhiệm, phấn đấu nâng cao hiệu quả công việc được
giao.
*Tiền lương: Tiền lương là một vấn đề thiết thực và nhạy cảm trong
những chính sách có liên quan tới con người tại xí nghiệp cũng như trong xã
hội. Về phía những người ăn lương tiền lương thể hiện tài năng và địa vị của họ,
vừa thể hiện sự đánh giá của sơ quan và xã hội về công lao đóng góp cho tập thể
của họ.
Tiền lương là giá cả sức lao động được hình thành qua thoả thuận giữa
người có sức lao động và người sử dụng sức lao động phù hợp với quan hệ
trong nền kinh tế thị trường.
Hệ thống tiền lương là toàn bộ tiền lương doanh nghiệp trả cho nhân viên
do công việc mà họ đã làm. Vì vậy khi xây dựng hệ thống tiền lương cần phải
có các yêu cầu cơ bản sau:
-Cách tính tiền lương phải đơn giản, dễ hiểu, rõ ràng để mọi người có thể
hiểu và kiểm tra được tiền lương của mình.
-Phải tuân theo những quy định chung của pháp luật như là mức lương
tối thiểu, phụ cấp, nguy hiểm, làm thêm giờ…
-Phải thể hiện tính cạnh tranh về giá cả trên thị trường.
-Tương xứng với năng lực và đóng góp của mỗi người, đảm bảo sự công
bằng trong doanh nghiệp.
-Trong cơ cấu tiền lương phải có phần cứng(phần ổn định) và phần
mềm(phần linh động) để có thể điều chỉnh lên xuống khi cần thiết.
Hai hình thức trả lương chủ yếu trong doanh nghiệp :
23
Luận văn tốt nghiệp Nguyễn Thị Thu Trang-K33A6
-Trả lương theo thời gian: Tiền lương sẽ trả căn cứ vào thời gian tham gia
công việc của mỗi người. Có thể trả lương theo ngày, giờ, tháng, năm. Hình
thức trả lương này thường áp dụng cho các cấp quản lý và các nhân viên làm
việc ở các phòng ban hoặc các nhân viên làm việc trực tiếp ở những khâu đòi
hỏi sự chính xác cao.
Hình thức trả lương này có ưu điểm là khuyến khích người lao động đảm
bảo ngày công lao động. Nhưng hình thức trả lương này còn có nhược điểm là
mang tính bình quân hoá, do đó không kích thích được sự nhiệt tình sáng tạo
của người lao động, tư tưởng đối phó giảm hiệu quả công việc.
-Trả lương theo sản phẩm: Là việc trả lương không dựa vào thời gian làm
việc mà dựa vào kết quả làm ra trong thời gian đó.
Hình thức này gắn thu nhập của người lao động với kết quả làm việc của
họ. Vì vậy trả lương theo sản phẩm được gọi là hình thức đòn bẩy để kích thích
mỗi người nâng cao năng suất lao động của mình.
Có thể vận dụng nhiều hình thức trả lương theo sản phẩm khác nhau thích
hợp với mỗi hoàn cảnh cụ thể như: trả lương theo sản phẩm gián tiếp, trả lương
theo sản phẩm trực tiếp, trả lương khoán…
Ngoài tiền lương người lao động còn nhận được các khoản tiền bổ xung
như: phụ cấp, trợ cấp, tiền thưởng…
*Phụ cấp: là những khoản thu nhập thêm nhằm mục đích đền bù cho các
công việc chịu thiệt thòi hoặc ưu đãi cho một số công việc có tính chất đặc biệt.
*Trợ cấp: cũng là những khoản tiền thu nhập thêm nhưng không mang
tính chất thường xuyên như phụ cấp mà chỉ có khi xảy ra một sự kiện nào đó.
*Các khoản thu nhập khác: nghỉ phép có lương, cấp nhà hoặc thuê nhà
với giá tượng trưng, ăn trưa miễn phí, bồi dưỡng thêm…
*Tiền thưởng: là những khoản tiền bổ xung nhằm quán triệt nguyên tắc
phân phối theo lao động.
Đây là một công cụ mang tính chất khuyến khích vật chất mạnh mẽ đối
với nhân viên, đồng thời cũng là công cụ khuyến khích tinh thần cho nhân viên.
tiền thưởng khẳng định tính vượt bậc về thành tích của nhân viên đồng thời cổ
vũ cho toàn nhân viên trong doanh nghiệp phấn đấu đạt thành tích cao.
24
Luận văn tốt nghiệp Nguyễn Thị Thu Trang-K33A6
Các hình thức khen thưởng chủ yếu:
-Thưởng cho cán bộ công nhân viên hoàn thành tốt công việc được giao.
-Thưởng cho các cá nhân có phát minh, sáng kiến nâng cao năng suất lao
động và hiệu quả kinh doanh.
-Thưởng cho những người trung thành và tận tụy với doanh nghiệp .
-Thưởng cho cán bộ nhân viên nhân dịp lễ tết, ngày thành lập doanh
nghiệp ….
4.2.2.Đãi ngộ tinh thần
Đãi ngộ tinh thần giữ vai trò quan trọng nhằm thoả mãn tối đa nhu cầu đa
dạng của người lao động. Mức sống càng cao thì nhu cầu về tinh thần ngày càng
cao, khuyến khích tinh thần chính là biện pháp được áp dụng để thoả mãn nhu
cầu ngày càng cao của người lao động.
Các biện pháp khuyến khích tinh thần:
-Sử dụng đúng khả năng, bố trí công việc phù hợp với khả năng và
nguyện vọng của mỗi người, tạo điều kiện để họ nâng cao trình độ.
-Tỏ thái độ quan tâm chân thành: nắm vững tên tuổi, hoàn cảnh gia đình,
thường xuyên thăm hỏi động viên cấp dưới.
-Giảm bớt sự cách biệt giữa cấp trên với cấp dưới. Tạo điều kiện để cùng
sinh hoạt, vui chơi, giải trí. Tránh sự phân biệt thái quá trong chính sách đãi
ngộ. Định kỳ hàng năm tổ chức văn hóa văn nghệ nhân các dịp lễ tết.
-Trong nhiều trường hợp kích thích tinh thần có khi còn quan trọng hơn
kích thích vật chất. Do đó các nhà quản lý cần dùng danh hiệu để phong tặng
cho người lao động. Ngoài ra còn áp dụng một số hình thức khác như: gửi thư
khen ngợi, đăng báo, dán hình tuyên dương…
-Đánh giá nhân viên thường xuyên, kịp thời, phát hiện ra tiềm năng để
bồi dưỡng đồng thời phát hiện ra các sai sót và tạo cơ hội để nhân viên sửa
chữa.
-Không ngừng cải thiện điều kiện làm việc để đảm bảo sức khoẻ và tâm
trạng vui tươi thoải mái cho người lao động.
25