Cẩm nang chăm sóc trẻ sơ sinh

Đây là phiên bản tài liệu đơn giản

Xem phiên bản đầy đủ của tài liệu Cẩm nang chăm sóc trẻ sơ sinh

Cẩm nang chăm sóc trẻ sơ sinh
Bài được xuất bản: 15/01/2009
Tháng thứ nhất
Con bạn biết làm gì ở tuổi này?
• Biết mở miệng, tìm kiếm núm vú, bú và nuốt
• Bỏ nắm tay vào miệng
• Khi tỉnh táo, bé sẽ nhìn vào mặt bạn và nghe bạn nói.
• Duỗi thẳng tay chân
• Biết nghiêng người
• Nắm lấy ngón tay bạn
• Bắt đầu giao tiếp với bạn bằng cách khóc khi đói, buồn chán hay không thoải mái.
• Ngủ suốt ngày, chỉ thức khoảng 2-3 tiếng để bú
Những thay đổi quan trọng:
• Khả năng nhìn của bé bắt đầu được kiểm soát tốt hơn vì các cơ mắt phát triển. Tuy vậy,
các cơ mắt vẫn phát triển chưa hoàn chỉnh nên cử động mắt đôi khi không đồng bộ
• Tính cách cá nhân bắt đầu biểu hiện. Một bé có thể gây ồn ào và không kiên nhẫn trong
khi đó, bé khác thì im lặng dễ chịu.
• Vào cuối tháng, nụ cười đầu tiên của bé có thể được thể hiện đáp lại sự âu yếm, chuyện
trò, thủ thỉ của bạn. Bé bắt đầu là một thành viên của xã hội
• Những cử bú của bé đúng giờ giấc hơn những tuần đầu tiên.
Chơi để phát triển:
• Hãy tạo nhiều bộ mặt khi gần bé. Cố làm theo những tiếng động và bộ mặt bé làm.
• Hãy nói chuyện nhẹ nhành vào tai bé. Cho bé nghe nhạc
• Nâng bé lên vai bạn để bé có thể thấy xung quanh. Đỡ đầu khi ẵm bé
• Cho bé thấy những bức tranh và những mẫu hình đơn giản có màu sáng và có trang trí,
cách mặt bé khoảng 20-30 cm
• Treo những vật quay nho nhỏ hay đồ chơi màu sáng ở nôi bé
• Ẵm bé lên, chăm sóc, hôn và vuốt ve bé. Nói chuyện với bé, gọi tên bé
Nuôi dưỡng bé:
• Cho bé bú sữa mẹ hay bú bình, bé bú khoảng 150ml sữa/kg mỗi ngày
• Hãy làm cho bé dễ chịu trước khi bú, thay tã cho bé và biết rằng bé đang thức và sẵn sàng
để bú.
• Vỗ lưng cho bé ít nhất 1 lần khi cho bú, giữ bé trên vai và vuốt lưng cho bé.
• Cho bé uống vitamine bổ sung nếu bác sĩ có chỉ định.
Nếu bạn nuôi con bằng sữa mẹ:
• Cho bé bú sữa ngay sau khi sinh để cung cấp cho bé những lợi ích dồi dào của sữa non
• Bạn hãy ăn một chế độ thích hợp có chứa nhiều năng lượng và uống nhiều nước để đảm
bảo cung cấp 1 lượng thích hợp để có sữa đủ cho bé
• Vẫn tiếp tục dùng những loại vitamine và sữa dành cho bà mẹ có thai và nuôi con bú bạn
dùng trước đây.
Chăm sóc bé:
• Thay tã cho bé thường xuyên. Bé ở tuổi này thường đi tiêu khoàng 2-4 lần mỗi ngày,
thường ngay sau khi bú xong, bé bú bình có thể đi tiêu 1 ngày 1 lần hay vài ngày 1 lần.
Điều quan trọng là bạn phải xem phân bé có tốt hay không.
• Cắt móng tay cho bé để bé không tự cào xước mình.
• Bảo đảm rằng bé được đặt trên 1 cái ghế an toàn theo quy định nếu như bạn chở bé đi xe
hơi
• Khi bé khóc bạn hãy ẵm bé lên và nói nhẹ nhàng với bé hay vuốt ve đầu, lưng, tay chân
bé.
• Mang bé bằng một cái địu vải phía trước nếu bạn có thể. Sự tiếp xúc và sự ấm áp giúp trẻ
có cảm giác an toàn, che chở và sự di chuyển cũng giúp bé phát triển tốt cảm giác cân
bằng.
• Hãy chọn cho bé một bác sĩ, một người mà bạn có thể tin cậy và giao tiếp được. Bạn nên
biết những thông tin về bác sĩ để làm sao có thể đưa bé đến gặp bác sĩ sớm nhất trong
trường hợp khẩn cấp. Nên nhớ rằng bạn cần đưa bé đi kiểm tra 1 tháng sau khi sinh.
• Nếu bạn đã có bé lớn, cố gắng dành thời gian cho bé, bé sẽ ít ganh tị với em và tự tin hơn
kh ibé cảm thấy rằng mình cần ngồi gần và chăm sóc bé.
• Luôn để sẵn những số điện thoại khần cấp cạnh điện thoại: cảnh sát, phòng chữa cháy,
bác sĩ, cứu thương,…
Tháng thứ hai
Con bạn biết làm gì ở tuổi này?
• Nhận biết những gương mặt và giọng nói khác nhau. Cho thấy đáp ứng của bé khi bé
thích 1 món đồ chơi nào đó.
• Theo dõi những cử động bên ngoài. Thích thú khi nhìn những màu sáng, vật thể 3 chiều.
• Mở tay ra thường hơn, nhiều hơn là cứ nắm tròn tay lại.
• Thích thú các đồ chơi. Có thể im lặng khi làm việc này.
• Giữ các vật vài giây trước khi buông xuống.
• Xác định sở thích tư thế ngủ của mình.
Những thay đổi quan trọng:
• Bé bắt đầu thể hiện nhiều loại cảm xúc hơn bao gồm: hài lòng, mong đợi và không hài
lòng.
• Bây giờ, bé bắt đầu biết đến sự dỗ dành của những giọng nói thân quen và việc ẵm bồng.
• Thời gian bú và ngủ cũng đều đặn hơn. Ở tháng này, bé có thể bắt đầu ngủ cả đêm nhưng
có vài bé vẫn thức dậy để đòi bú.
• Cử động của bé đã đều đặn hơn do hệ thần kinh đã phát triển mặc dùn bé cử động vẫn
chưa thật đồng bộ. Sự điều khiển đầu của bé được cải thiện hơn.
• Cảm giác của bé cải thiện tốt hơn, ví dụ như bé sẽ nhìn tới hướng có tiếng động hấp dẫn
hoặc bắt đầu bú khi thấy bình sữa.
Chơi để phát triển:
• Khi bạn muốn bé chú ý, hãy nói chuyện nhẹ hành với bé bằng giọng cao và nhìn thẳng
vào bé. Khi bạn muốn bé yên lặng, hãy nói với bé bằng 1 giọng trầm hơn. Hãy nói chuyện
thường xuyên với bé.
• Lắc nhẹ cái lục lạc gần đầu bé. Đu đưa 1 đồ chơi sáng màu trước mặt bé khoảng 10cm.
Nói với bé bạn đang làm gì.
• Kêu tên bé nhẹ nhàng bên tai. Thì thầm với bé đến khi bé di chuyển mắt hay cố gắng
quay đầu để nhìn thấy bạn. làm như vậy ở tai bên kia của bé.
• Nếu thời tiết cho phép, hãy đưa bé ra ngoài mỗi ngày. Bây giờ là thời gian tốt nhất để
thiết lập 1 cuộc đi dạo hàng ngày.
• Hãy ôm chặt bé, nói chuyện, vuốt ve và yêu thương bé.
Nuôi dưỡng bé:
• Hãy cho bé bú sữa mẹ hoặc bú sữa bình trong những trường hợp cần thiết, không nên cho
bé bú sữa bò.
• Cho bé bú khoảng 5 lần mỗi ngày, bé bú được khoảng 150ml/kg cân nặng mỗi ngày.
• Không bỏ bột ngũ cốc loãng hay thức ăn nấu nhuyễn vào sữa trong thời gian này. Bé còn
rất nhỏ để có thể tiêu hoá được những thức ăn không phải là sữa.
Nếu bạn nuôi con bằng sữa mẹ
• Cho bé bú cả 2 vú mỗi khi cho bú để kích thích sự tạo sữa và nhớ cho bé bú hết 1 bên rồi
mới đến bên kia.
• Không nên ăn kiêng trong thời gian cho bý, giảm bớt năng lượng hấp thu vào sẽ ảnh
hưởng đến việc cung cấp sữa.
• Nếu bác sĩ kê đơn thuốc cho bẹn, hãy nhắc với bác sĩ rằng bạn đang cho con bú và hãy tư
vấn với bác sĩ của con bạn trước khi bạn uống bất cứ loại thuốc không cần kê toa nào.
• Vẫn tiếp tục dùng những loại vitamine và sữa dành cho bà mẹ có thai và nuôi con bú bạn
dùng trước đây.
Chăm sóc bé:
• Tránh cho con bạn khỏi bị té ngã trong thời gian này. Đừng để bé trên bàn hoặc những
nơi không kiểm soát được. Đừng để ghế của bé gần những nơi mà bé có thể kéo lấy và làm
ngã.
• Tránh cho bé bị rôm sẩy vì tã bằng cách lau rửa bé mỗi khi thay tã và bảo vệ làn da nhạy
cảm của bé bằng một lớp mỏng phấn em bé.
• Khi tắm cho bé, hãy lót trong chậu tắm 1 khăn tắm để tránh trướng hợp bé bị trượt trong
chậu. Giữ chắc bé, lau tai, mắt và mũi bé nhẹ nhàng bằng khăn mềm, không dùng khăn
cứng để lau cho bé
• Đưa bé đi tiêm ngừa và kiểm tra sức khỏe
Tháng thứ ba
Con bạn biết làm gì ở tuổi này?
• Giao tiếp với thế giới bên ngoài nhiều hơn qua những tiếng thầm thì, gù gù và biểu thị
qua nét mặt. Khóc ít hơn.
• Đáp ứng với nhiều loại kích thích khác nhau. Thích những vật thể có nhiều màu sắc và
kiểu dáng. Thích chơi với những đồ chơi như cái lục lạc, trái banh mềm, đồ chơi để bé ôm
ấp,…
• Cố vươn tới một vài đồ vật, túm lấy và nắm giữ chúng trong vài giây.
• Nhìn theo những vật di chuyển chậm, đặc biệt là những vật di chuyển ngang từ bên này
sang bên kia. Quay đầu để giữ cho vật nằm trong tầm mắt.
• Nghiêng người khi được nằm sấp và cố nâng đầu lên
Những thay đổi quan trọng:
• Bé đang cố gắng kiểm soát nhiều hơn đầu và thân. Những chuyển động ít loạng choạng
hơn.
• Hệ thần kinh của bé đang trưởng thành rất nhanh. Bé có thể phối hợp giữa nhìn, nắm giữ
và bú, điều này có nghĩa là bé cố đưa hết mọi thứ vào miệng bé.
• Bé bắt đầu thích thú với đôi bàn tay và những ngón tay của mình và ngắm nhìn chúng
thật nhiều. Bé bắt đầu để tay vươn tới những vật thể hấp dẫn.
• Khả năng về thị giác của bé đã phát triển gần như hoàn chỉnh. Bé có thể nhìn từng chi tiết
của các vật thể.
• Giờ giấc ăn, ngủ và tỉnh táo vui chơi của bé ngày càng đều đặn hơn.
Chơi để phát triển:
• Khi nói chuyện với bé, bạn hãy nhìn trực tiếp vào mắt bé. Khuôn mặt bạn khi nhìn thẳng
sẽ có ý nghĩa với bé nhiều hơn là nhìn nghiêng.
• Cho bé xem nhiều vật thể khác nhau. Để gần bé những vật thể có màu sáng và hấp dẫn để
nhìn, nghe hay sờ nhưng phải lớn để bé không bỏ chúng vào miệng. Khuyến khích bé vươn
tới vật thể đó hay chạm tới chúng.
• Đưa cho bé 1 cái lục lạc nhỏ và chỉ cho bé cách lắc nó như thế nào để gây ra âm thanh.
• Khi có thể, bạn bế bé lên 1 cách an toàn trong lòng để bé có thể tiếp xúc, nhìn thấy quang
cảnh xung quanh.
• Mỗi khi bạn hài lòng hay thích thú với những gì bé làm hãy khen bé và gọi tên bé.
• Đu đưa bé và hát cho bé nghe. Hãy cho bé thật nhiều quan tâm và yêu thương.
Nuôi dưỡng bé:
• Hãy nuôi bé bằng sữa mẹ hoặc sữa bột thích hợp để cung cấp đầy đủ chất dinh dưỡng cho
bé. Không được cho bé uống sữa bò.
• Nếu bạn nuôi bé bằng sữa bình, nên ẵm bé trong lúc cho bé bú. Đừng bao giờ dựng
ngược chai sữa lên.
• Trừ phi bác sĩ yêu cầu, bạn không nên cho bé ăn dặm vào tuổi này.
Nếu bạn nuôi con bằng sữa mẹ:
• Bạn hãy học cách vắt lấy sữa bình thường hay dùng 1 cái bơm hút
• Trong những trường hợp không cho bé bú đưôc hãy cho bé bú sữa mẹ đã được lấy ra, sữa
này chỉ được để trong tủ lạnh 24 giờ mà thôi.
• Bạn cần ăn, ngủ đầy đủ và uống đủ nước.
• Vẫn tiếp tục dùng những loại vitamine và sữa dành cho bà mẹ có thai và nuôi con bú bạn
dùng trước đây.
Chăm sóc bé:
• Để những vật kích thước nhỏ cách xa bé. Đừng cho bé giữ những vật bé có thể nuốt và bị
ngạt.
• Nếu bé ngủ trong nôi, hãy cho bé 1 cái nôi rộng. Bé cần nhiều khoảng trống cho những
hoạt động của mình. Hãy để ý rằng khoảng cách giữa 2 chấn song nôi không rộng hơn 6cm
và cao ít nhất 70cm tính từ tấm nệm trở lên.
• Khi bế bé ra ngoài, hãy mặc đồ cho bé theo như bạn cảm thấy thích hợp, đừng quấn bé
trong 3 tấm chăn khi bạn chỉ mặc 1 áo.
• Ngay cả khi bạn không đi ra ngoài nhiều, bạn cũng cần tìm kiếm trước 1 ngưởi giữ trẻ
cho thời gian bạn đi làm sắp tới. Bạn cũng nên mời họ đến gặp bé trước để tạo mối quan
hệ.
Tháng thứ tư
Con bạn biết làm gì ở tuổi này:
• Biết cầm chắc 1 vật trong tay. Biết vươn tới vật đó nhưng thường vươn xa hơn đích của

• Có thể tự lật sấp và ngửa
• Có thể ngồi nếu như có sự giúp đỡ và giữ đầu đứng.
• Biết chép môi và bĩu môi.
• Nhận biết được những người trong nhà và có đáp ứng với họ. Thường xuyên cười hơn
trong khi hòa nhập với xã hội, thời gian chơi của bé bây giờ thường là 1 tiếng đồng hồ hay
nhiều hơn mỗi đợt.
• Thích thú với các loại trò chơi, đồ chơi
• Có thể ngủ cả đêm và chỉ ngủ rất ít ban ngày.
Những thay đổi quan trọng:
• Những chiếc răng đầu tiên của bé đã được chuẩn bị sẵn sàng. Chiếc mầm răng đầu tiên
có thể xuất hiện trong tháng này.
• Khả năng thị giác của bé đã phát triển đầy đủ và bé có thể nhận biết màu sắc của vật thể
và có thể nhìn chăm chú vào những khoảng cách khác nhau. Bé có thể dõi theo những
chuyển động nhẹ nhàng.
• Khả năng nghe của bé đã phát triển gần như hoàn thiện, vì vậy, bé có thể thích thú lắng
nghe những âm thanh khác nhau cũng như tiếng ồn do bé tạo ra.
• Cơ thể bé phát triển cân đối hơn, cơ bắp phát triển và mạnh hơn.
• Sự phối hợp giữa ngón tay và bàn tay được cải thiện nhanh chóng. Bé bắt đầu học cách
dùng tay để làm những gì bé muốn.
Chơi để phát triển:
• Đưa cho bé những đồ vật để bé nhìn, nếm, ngửi và nghe. Để bé tập ngửi nước hoa. Tập
nghe nhạc từ băng, đĩa. Cho bé đồ chơi để bé cầm nắm.
• Cắt 1 băng khoảng 2,5cm từ 1 chiếc vớ màu và tròng vào cổ tay bé để bé có thể nhìn
thấy, tìm thấy tay mình dễ hơn.
• Có thể tắm cho bé lâu hơn để bé chơi đùa. Té nước, đạp nước, giỡn với đồ chơi khi tắm
rất cần cho sự phát triển của bé.
• Lấy tay bạn nắm giữ 2 chân bé để bé đạp chống trả lại bạn hay để 1 cái lục lạc phía trên
chân bé để bé chòi đạp nó
• Khi giỡn với bé bạn hãy khen những cố gắng của bé, cười với bé và ôm chặt bé. Bé sẽ
thích thú với những tán thưởng của bạn.
Nuôi dưỡng bé:
• Hãy nuôi bé bằng sữa mẹ hoặc sữa bột thích hợp trong trường hợp cần thiết. Đừng cho bé
bú sữa bò.
• Vì lúc này, bé đã có thể cho bạn biết khi nào bé đói, bạn hãy tạo giờ ăn cố định theo nhu
cầu của bé
• Hãy cho bé ăn dặm hoặc không cho tùy theo yêu cầu của bác sĩ. Bạn có thể cho bé thử ăn
dặm trong giai đoạn này và cho từ từ. Hãy từ từ để bé làm quen với kiểu thức ăn mới và
mùi vị mới. Bạn không nên ép bé ăn trong giai đoạn này.
• Vẫn tiếp tục dùng những loại vitamin và sữa dành cho bà mẹ có thai và nuôi con bú bạn
dùng trước đây.
Chăm sóc bé:
• Hãy kiểm tra độ an toàn của những đồ chơi của bé. Hãy bảo đảm rằng những nút kim loại

Đây là phiên bản tài liệu đơn giản

Xem phiên bản đầy đủ của tài liệu Cẩm nang chăm sóc trẻ sơ sinh