CHƯƠNG 4: TỔ CHỨC NHẬP / XUẤT

Đây là phiên bản tài liệu đơn giản

Xem phiên bản đầy đủ của tài liệu CHƯƠNG 4: TỔ CHỨC NHẬP / XUẤT

Tài liệu vi xử lý Tổ chức nhập / xuất
Phạm Hùng Kim Khánh Trang 74
CHƯƠNG 4: TỔ CHỨC NHẬP / XUẤT
1. Các mạch phụ trợ 8284 và 8288
1.1. Mạch tạo xung nhịp 8284
Mạch tạo xung nhịp dùng để cung cấp xung nhịp cho µP.












Hình 4.1 – Mạch tạo xung nhịp 8284

CSYNC (Clock Synchronisation): ngõ vào xung đồng bộ chung khi hệ thống có
các 8284 dùng dao động ngoài tại chân EFI. Khi dùng mạch dao động trong thì phải
nối đất.
PCLK (Peripheral Clock): xung nhịp f = f
X
/6 (f
X
là tần số thạch anh)
1AEN
,
2AEN
(Address Enable): cho phép chọn các chân RDY1, RDY2 báo
hiệu trạng thái sẵn sàng của bộ nhớ hay thiết bị ngoại vi

















Hình 4.2 – Mạch khởi động cho 8284

RDY1, RDY2 (Bus ready): tạo các chu kỳ đợi ở CPU
8284
1
2
3
4
5
6
7
8
9 10
11
12
13
14
15
16
17
18
CSYNC
PCLK
AEN1
RDY1
READY
RD2
AEN2
CLK
GND RESET
RES
OSC
F/C
EFI
ASY NC
X2
X1
VCC
8284
1
2
3
4
5
6
7
8
910
11
12
13
14
15
16
17
18
CSYNC
PCLK
AEN1
RDY1
READY
RD2
AEN2
CLK
GNDRESET
RES
OSC
F/C
EFI
ASY NC
X2
X1
VCC
Vcc
+
Tài liệu vi xử lý Tổ chức nhập / xuất
Phạm Hùng Kim Khánh Trang 75
READY: nối đến chân READY của µP.
CLK (Clock): xung nhịp f = f
X
/3, nối với chân CLK của µP.
RESET: nối với chân RESET của µP, là tín hiệu khởi động lại toàn hệ thống
RES
(Reset Input): chân khởi động cho 8284
OSC: ngõ ra xung nhịp có tần số f
X

F/
C
(Frequency / Crystal): chọn nguồn tín hiệu chuẩn cho 8284, nếu ở mức cao
thì chọn tần số xung nhịp bên ngoài, ngược lại thì dùng xung nhịp từ thạch anh
EFI (External Frequency Input): xung nhịp từ bộ dao động ngoài
ASYNC
: chọn chế độ làm việc cho tín hiệu RDY.
X1,X2: ngõ vào của thạch anh
1.2. Mạch điều khiển bus 8288
Mạch điều khiển bus 8288 lấy một số tín hiệu điều khiển của µP và cung cấp
các tín hiệu điều khiển cần thiết cho hệ vi xử lý.












Hình 4.3 – Mạch điều khiển bus 8288
IOB (Input / Output Bus Mode): điều khiển để 8288 làm việc ở các chế độ bus
khác nhau.
CLK (Clock): ngõ vào lấy từ xung nhịp hệ thống.
2S
,
1S
,
0S
: các tín hiệu trạng thái lấy trực tiếp từ µP. Tuỳ theo các giá trị nhận
được mà 8288 sẽ đưa các tín hiệu theo bảng 4.1.

Bảng 4.1:

2S

1S

0S

Tạo tín hiệu
0 0 0
INTA

0 0 1
IORC

0 1 0
IOWC
,
AIOWC

0 1 1 Không
1 0 0
MRDC

1 0 1
MRDC

1 1 0
MWTC
,
AMWC

1 1 1 Không

8288
1
2
3
4
5
6
7
8
9
11
12
13
14
15
16
17
18
19
10
20
IOB
CLK
S1
DT/R
ALE
AEN
MR D C
AMWC
MW TC
IOWC
AIOWC
IORC
INTA
CEN
DEN
MCE/PDEN
S2
S0
GND
VCC
Tài liệu vi xử lý Tổ chức nhập / xuất
Phạm Hùng Kim Khánh Trang 76
DT/
R
(Data Transmit/Receive):
µ
P truyền (1) hay nhận (0) dữ liệu.
ALE (Address Latch Enable): tín hiệu cho phép chốt địa chỉ
AEN
(Address Enable): chờ thời gian trễ khoảng 150 ns sẽ tạo các tín hiệu điều
khiển ở đầu ra của 8288 để đảm bảo rằng địa chỉ sử dụng đã hợp lệ.
MRDC
(Memory Read Command): điều khiển đọc bộ nhớ
MWTC
(Memory Write Command): điều khiển ghi bộ nhớ
AMWC
(Advanced MWTC),: giống như
MWTC
nhưng hoạt động sớm hơn
một chút dùng cho các bộ nhớ chậm đáp ứng kịp tốc độ
µ
P.
IOWC
(I/O Write Command): điều khiển ghi ngoại vi
AIOWC
(Advanced IOWC),: giống như
IOWC
nhưng hoạt động sớm hơn
một chút dùng cho các ngoại vi chậm đáp ứng kịp tốc độ
µ
P.
IORC
(I/O Read Command): điều khiển đọc ngoại vi
INTA
(Interrupt Acknowledge): ngõ ra thông báo
µ
P chấp nhận yêu cầu ngắt
của thiết bị ngoại vi
CEN (Command Enable): cho phép đưa ra các tín hiệu của 8288.
DEN (Data Enable): tín hiệu điều khiển bus dữ liệu thành bus cục bộ hay bus hệ
thống.
MCE /
PDEN
(Master Cascade Enable / Peripheral Data Enable): định chế độ
làm việc cho mạch điều khiển ngắt PIC 8259.
2. Giao tiếp với thiết bị ngoại vi
2.1. Các kiểu giao tiếp vào / ra
2.1.1. Thiết bị ngoại vi có địa chỉ tách rời với bộ nhớ
Trong cách giao tiếp này, bộ nhớ dùng toàn bộ không gian 1 MB. Các thiết bị
ngoại vi sẽ có một không gian 64 KB cho mỗi loại cổng. Trong kiểu giao tiếp này, ta
phải dùng tín hiệu IO/
M
và các lệnh trao đổi dữ liệu thích hợp.

Bộ nhớ: IO/
M = 0, dùng lệnh MOV
Ngoại vi: IO/
M
= 1, dùng lệnh IN (nhập) hay OUT (xuất)
2.1.2. Thiết bị ngoại vi và bộ nhớ có chung không gian địa
chỉ
Trong kiểu giao tiếp này, thiết bị ngoại vi sẽ chiếm một vùng nào đó trong
không gian địa chỉ 1 MB và ta chỉ dùng lệnh MOV để thực hiện trao đổi dữ liệu.
2.2. Giải mã địa chỉ cho thiết bị vào / ra
Việc giải mã địa chỉ cho thiết bị ngoại vi cũng tương tự với việc giải mã địa chỉ
cho bộ nhớ. Thông thường, các cổng có địa chỉ 8 bit A0 – A7. Tuy nhiên, trong một số
hệ vi xử lý, các cổng sẽ có địa chỉ 16 bit.
Ta có thể dùng mạch NAND để tạo tín hiệu chọn cổng nhưng mạch này chỉ có
thể giải mã cho 1 cổng. Trong trường hợp cần nhiều tín hiệu chọn cổng, ta có thể dùng
bộ giải mã 74LS138 để giải mã cho 8 cổng khác nhau.


Tài liệu vi xử lý Tổ chức nhập / xuất
Phạm Hùng Kim Khánh Trang 77








(a) Giải mã cho cổng vào









(b) Giải mã cho cổng ra

Hình 4.4 – Giải mã cho các cổng
2.3. Các mạch cổng đơn giản
Các mạch cổng có thể được xây dựng từ các mạch chốt 8 bit (74LS373: kích
theo mức, 74LS374: kích theo cạnh), các mạch đệm 8 bit (74LS245). Chúng được
dùng trong các giao tiếp đơn giản để
µ
P và ngoại vi hoạt động tương thích với nhau.
2.4. Giao tiếp vào/ra song song lập trình được 8255A
PPI (Programmable Peripheral Interface)
2.4.1. Giới thiệu
8255A là thiết bị xuất nhập song song lập trình được. Nó là một thiết bị I/O đa
dụng có thể sử dụng với bất cứ
µ
P nào, có thể lập trình để truyền dữ liệu, từ I/O thông
thường đến I/O interrupt.
8255A có thể chia thành 3 Port: A, B và C; mỗi port 8 bit trong đó Port C có thể
sử dụng như 8 bit riêng hay chia thành 2 nhóm, mỗi nhóm 4 bit: PCH (PC7
÷
PC4) và
PCL (PC3
÷
PC0).
8255A có thể hoạt động ở 2 chế độ (mode): BSR (Bit Set/Reset) và I/O.

 Chế độ BSR
: dùng để đặt hay xóa các bit của Port C.

 Chế độ I/O
: gồm có 3 chế độ:
-

Chế độ 0: tất cả các Port làm việc như các Port I/O đơn giản.
-

Chế độ 1 (chế độ bắt tay: handshake): các Port A và B dùng các bit của
Port C làm tín hiệu bắt tay. Trong chế độ này, các kiểu truyền dữ liệu I/O
có thể được cài đặt, kiểm tra trạng thái và ngắt.
-

Chế độ 2: Port A có thể dùng để truyền dữ liệu song hướng dùng các tín
hiệu bắt tay từ Port C còn Port B được thiết lập ở chế độ 0 hay 1.
IO/
M

RD
A2
A0
A3 - A7
74LS138
1
2
3
6
4
5
15
14
13
12
11
10
9
7
A
B
C
G1
G2A
G2B
Y0
Y1
Y2
Y3
Y4
Y5
Y6
Y7
A1
1
2
3
IO/
M

WR
A2
A0
A3 - A7
74LS138
1
2
3
6
4
5
15
14
13
12
11
10
9
7
A
B
C
G1
G2A
G2B
Y0
Y1
Y2
Y3
Y4
Y5
Y6
Y7
A1
1
2
3
Tài liệu vi xử lý Tổ chức nhập / xuất
Phạm Hùng Kim Khánh Trang 78
















Hình 4.5 – Sơ đồ chân của 8255A
2.4.2. Sơ đồ khối
























Hình 4.6 – Sơ đồ khối của 8255A

Logic điều khiển của 8255A gồm có 6 đường:
-

RD
(Read): cho phép ĐỌC. Khi chân này ở mức THẤP thì cho phép đọc dữ
liệu từ Port I/O đã chọn.
Điều khiển
nhóm A
Điều khiển
nhóm B

Logic điều
khiển
RD

WR
A1
A0
CS


Bộ đệm dữ
liệu
D7 ÷D0
Nhóm A:
- PA (8)
- PCH (4)
Nhóm B:
- PB (8)
- PCL (4)
PA7 ÷PA0
PC7 ÷PC4
PB7 ÷PB0
PC3
÷PC0
D7 – D0: bus dữ liệu
PA7 – PA0: Port A
PB7 – PB0: Port B
PC7 – PC0: Port C
A1, A0: giải mã
RESET: ngõ vào Reset
CS
: Chip Select
RD
: Read
WR
: Write
VCC: +5V
GND: 0V
8255
34
33
32
31
30
29
28
27
5
36
9
8
35
6
4
3
2
1
40
39
38
37
18
19
20
21
22
23
24
25
14
15
16
17
13
12
11
10
D0
D1
D2
D3
D4
D5
D6
D7
RD
WR
A0
A1
RESET
CS
PA0
PA1
PA2
PA3
PA4
PA5
PA6
PA7
PB0
PB1
PB2
PB3
PB4
PB5
PB6
PB7
PC0
PC1
PC2
PC3
PC4
PC5
PC6
PC7
Tài liệu vi xử lý Tổ chức nhập / xuất
Phạm Hùng Kim Khánh Trang 79
-

WR
(Write): cho phép GHI. Khi chân này ở mức THẤP thì cho phép ghi dữ
liệu ra Port I/O đã chọn.
-

RESET: khi chân này ở mức cao thì sẽ xoá thanh ghi điều khiển và đặt các
Port ở chế độ nhập.
-

CS
(Chip Select): chân chọn chip, thông thường
CS
được nối vào địa chỉ
giải mã.
-

A1, A0: giải mã xác định Port

Bảng 4.2:

CS

A1 A0 Chọn
0
0
0
0
1
0
0
1
1
x
0
1
0
1
x
Port A
Port B
Port C
Thanh ghi điều khiển
8255A không hoạt động



















Ví dụ
: Xét sơ đồ kết nối 8255A như hình vẽ trang bên:

Theo bảng 4.2, để chọn Port A, ta phải có:






=
=
=
00A
01A
0CS








Giải mã
nội
Thanh ghi điều khiển
(CR: Control Register)
Port A
Port B
Port C
EN
WR

RD

A1
A0
CS

EN
EN
EN
Hình 4.7 – Giải mã chọn các Port
Tài liệu vi xử lý Tổ chức nhập / xuất
Phạm Hùng Kim Khánh Trang 80


















CS = 0 khi A7 = A6 = A5 = A4 = A3 = A2 = 1. Từ đó ta được địa chỉ Port
I/O như sau:

Bảng 4.3:


CS

A1 A0
A7 A6 A5 A4 A3 A2 A1 A0
Port Địa chỉ hex
1 1 1 1 1 1 0
0
1
1
0
1
0
1
A
B
C
CR
FCh
FDh
FEh
FFh

 Thanh ghi điều khiển:

Như đã biết, 8255A có 2 chế độ hoạt động và các Port của nó có thể có các
chức năng I/O khác nhau. Để xác định chức năng của các Port, 8255A có một thanh
ghi điều khiển (CR: Control Register). Nội dung của thanh ghi này gọi là từ điều khiển
(CW: Control Word). Thanh ghi điều khiển sẽ được truy xuất khi A1 = A0 = 1. Chú ý
rằng ta không thể thực hiện tác vụ Đọc đối với thanh ghi này.
Nếu bit D7 = 0, Port C làm việc ở chế độ BSR nhưng từ điều khiển BSR không
ảnh hưởng đến chức năng các Port A, B.










Hình 4.8 – Logic chọn chip 8255A
A1
A0
RESET
IOW
A2
A3
8255
34
33
32
31
30
29
28
27
5
36
9
8
35
6
4
3
2
1
40
39
38
37
18
19
20
21
22
23
24
25
14
15
16
17
13
12
11
10
D0
D1
D2
D3
D4
D5
D6
D7
RD
WR
A0
A1
RESET
CS
PA0
PA1
PA2
PA3
PA4
PA5
PA6
PA7
PB0
PB1
PB2
PB3
PB4
PB5
PB6
PB7
PC0
PC1
PC2
PC3
PC4
PC5
PC6
PC7
1
2
3
IOR
A5
A7
A6
A4
Tài liệu vi xử lý Tổ chức nhập / xuất
Phạm Hùng Kim Khánh Trang 81

























2.4.3. Mode 0: Xuất/nhập đơn giản
Trong chế độ này, mỗi port (hay nửa port của Port C) làm việc như các port
nhập hay xuất với các tính chất sau:
-

Các ngõ ra được chốt.
-

Các ngõ vào không được chốt.
-

Các port không có khả năng bắt tay và ngắt.
Để giao tiếp với ngoại vi thông qua 8255A cần phải:

-
Xác định địa chỉ của các port A, B, C và CR thông qua các chân chọn
chip
CS
và giải mã A1, A0.
-
Ghi từ điều khiển vào thanh ghi điều khiển.
-
Ghi các lệnh I/O để giao tiếp với ngoại vi qua các port A, B, C.


D7
Nhóm B

PCL (PC3
÷
PC0)
1: Input
0: Output


PB
1: Input
0: Output


Mode
1: Mode 1
0: Mode 0
Nhóm A

PCH (PC7
÷
PC4)
1: Input
0: Output


PA
1: Input
0: Output


Mode
1x: Mode 2
01: Mode 1
00: Mode 0

D6 D5 D4 D3 D2 D1 D0
1: Mode I/O
0: Mode BSR
Hình 4.9 – Dạng từ điều khiển cho 8255A ở chế độ I/O


Ví dụ:
Xét sơ đồ kết nối 8255A như sau:






















Hình 4.10 – Giao tiếp các port 8255A ở mode 0
A11
A3
74LS245
2
3
4
5
6
7
8
9
19
1
18
17
16
15
14
13
12
11
A1
A2
A3
A4
A5
A6
A7
A8
G
DIR
B1
B2
B3
B4
B5
B6
B7
B8
RESET
1 2
A12
IOR
74LS245
2
3
4
5
6
7
8
9
19
1
18
17
16
15
14
13
12
11
A1
A2
A3
A4
A5
A6
A7
A8
G
DIR
B1
B2
B3
B4
B5
B6
B7
B8
1 2
1 2
S3
A0
VCC
8255
34
33
32
31
30
29
28
27
5
36
9
8
35
6
4
3
2
1
40
39
38
37
18
19
20
21
22
23
24
25
14
15
16
17
13
12
11
10
D0
D1
D2
D3
D4
D5
D6
D7
RD
WR
A0
A1
RESET
CS
PA0
PA1
PA2
PA3
PA4
PA5
PA6
PA7
PB0
PB1
PB2
PB3
PB4
PB5
PB6
PB7
PC0
PC1
PC2
PC3
PC4
PC5
PC6
PC7
S2
1 2
VCC
A7
U?A
7400
1
2
3
A14
VCC
S4
A1
1 2
1 2
A4
1 2
1 2
A6
1 2
A8
S1
1 2
1 2
IOW
1 2
A9
A2
A15
A5
A10
VCC
A13
Phạm Hùng Kim Khánh Trang 82
Tài liệu vi xử l ý Tổ chức nhập / xuất
Tài liệu vi xử lý Tổ chức nhập / xuất
Phạm Hùng Kim Khánh Trang 83
-

Xác định địa chỉ port:

Bảng 4.4:

CS

A1 A0 Port Địa chỉ
hex
A15 A14 A13 A12 A11 A10 A9 A8 A7 A6 A5 A4 A3 A2 A1 A0
0 0 0 0 0 0 1 1 0 0 0 0 0 0 0
0
1
1
0
1
0
1
A
B
C
CR
300h
301h
302h
303h

-

Từ điều khiển:

Bảng 4.5:

D7 D6 D5 D4 D3 D2 D1 D0
1 0 0 0 0 0 1 0 = 82h
I/O
mode
Nhóm A ở
mode 0
PA:
Output
PCH:
Output
Nhóm B ở
mode 0
PB:
Input
PCL:
Output


Các Port của 8255A được khởi động bằng cách đặt từ điều khiển 82h vào thanh
ghi điều khiển.
Trong sơ đồ kết nối này, 4 bit cao của Port B dùng làm Port nhập còn Port A và
Port C làm Port xuất. Các tác vụ Đọc và Ghi được phân biệt bằng các tín hiệu điều
khiển
IOR

IOW
.






















Tài liệu vi xử lý Tổ chức nhập / xuất
Phạm Hùng Kim Khánh Trang 84
-

Lưu đồ giải thuật:



























-

Chương trình:

.MODEL SMALL
.STACK 100h
.CODE
main PROC
; Định cấu hình cho 8255
MOV AL,
82h
; Từ điều khiển (CW) là 82h
MOV DX,
303h
; Địa chỉ thanh ghi điều khiển (CR)
OUT DX,AL ; Ghi CW vào CR
cont: MOV DX,
301h
; Địa chỉ Port B
IN AL,DX ; Đọc dữ liệu từ Port B (công tắc)
AND AL,0F0h ; Che 4 bit thấp
MOV AH,AL
CMP AH,
01110000b
; Kiểm tra công tắc 1
JNE notSW1 ; Nếu không nhấn
MOV AL,0Fh ; Nếu nhấn công tắc 1 thì
MOV DX,
300h
; xuất ra Port A
OUT DX,AL ; để sáng 4 Led ở 4 bit thấp (Port A)

notSW1: CMP AH,
10110000b
; Kiểm tra công tắc 2
JNE notSW2 ; Nếu không nhấn
Begin
Khởi động 8255A
Nhấn SW1?
Sáng 4 Led ở 4 bit thấp
của Port A
Nhấn SW2?
Sáng 4 Led ở 4 bit cao
của Port A
Nhấn SW3?
Sáng 4 Led ở 4 bit cao
của Port C
Nhấn SW4?
Sáng 4 Led ở 4 bit thấp
của Port C
Y
Y
Y
Y
N
N
N
N
Tài liệu vi xử lý Tổ chức nhập / xuất
Phạm Hùng Kim Khánh Trang 85
MOV AL,0F0h ; Nếu nhấn công tắc 2 thì
MOV DX,
300h
; xuất ra Port A
OUT DX,AL ; để sáng 4 Led ở 4 bit cao (Port A)
notSW2: CMP AH,
11010000b
; Kiểm tra công tắc 3
JNE notSW3 ; Nếu không nhấn
MOV AL,0Fh ; Nếu nhấn công tắc 3 thì
MOV DX,
302h
; xuất ra Port C
OUT DX,AL ; để sáng 4 Led ở 4 bit cao (Port C)
notSW3: CMP AH,
11100000b
; Kiểm tra công tắc 4
JNE notSW4 ; Nếu không nhấn
MOV AL,F0h ; Nếu nhấn công tắc 4 thì
MOV DX,
302h
; xuất ra Port C
OUT DX,AL ; để sáng 4 Led ở 4 bit thấp (Port C)
notSW4: JMP cont
main ENDP
END main
2.4.4. Mode BSR
Mode BSR chỉ liên quan đến 8 bit của Port C, có thể đặt hay xoá các bit bằng
cách ghi một từ điều khiển thích hợp vào thanh ghi điều khiển. Một từ điều khiển với
D7 = 0 gọi là từ điều khiển BSR, từ điều khiển này không làm thay đổi bất cứ từ điều
khiển nào được truyền trước đó với D7 = 1, nghĩa là các hoạt động I/O của Port A và
B không bị ảnh hưởng bởi từ điều khiển BSR.

 Từ điều khiển BSR:


Từ điều khiển BSR khi được ghi vào thanh ghi điều khiển sẽ đặt hay xoá mỗi
lần 1 bit.

D7 D6 D5 D4 D3 D2 D1 D0
0 x x X S/R
Mode BSR Không sử dụng Chọn bit
000: PC0
001: PC1
010: PC2
011: PC3
100: PC4
101: PC5
110: PC6
111: PC7
0: Xoá (Reset)
1: Đặt (Set)


Ví dụ:
Xét sơ đồ kết nối 8255A như hình 4.10. Giả sử ta cần tạo một sóng chữ
nhật tại bit PC0.
Để tạo một sóng chữ nhật tại PC0, ta cần 2 mức logic là 0 và 1 tại PC0.





Đây là phiên bản tài liệu đơn giản

Xem phiên bản đầy đủ của tài liệu CHƯƠNG 4: TỔ CHỨC NHẬP / XUẤT