SKKN- GIÁO VIÊN CHỦ NHIỆM GIỎI

Đây là phiên bản tài liệu đơn giản

Xem phiên bản đầy đủ của tài liệu SKKN- GIÁO VIÊN CHỦ NHIỆM GIỎI

Trường THPT Phạm Phú Thứ - Tổ Vật Lí - GV. Lê Thái Trung
PHẦN I. ĐẶT VẤN ĐỀ
I. Lý do chọn đề tài
Giáo viên chủ nhiệm(GVCN) lớp là người chịu trách nhiệm thực hiện mọi quyết
định quản lý của hiệu trưởng đối với lớp và các thành viên trong lớp. GVCN lớp là
người vạch kế hoạch, tổ chức cho lớp mình thực hiện các chủ đề theo kế hoạch và
theo dõi, đánh giá việc thực hiện của các học sinh(HS). GVCN lớp phải biết phối hợp
với các GV bộ môn, chỉ huy quản lý học sinh trong lớp học tập, lao động, công tác.
Chủ nhiệm cũng là người phối hợp với các tổ chức, đoàn thể trong trường trong đó
quan hệ nhiều ở cấp THPT là đoàn trường, chi đoàn GV, hội CMHS, để làm tốt công
tác dạy- học- giáo dục HS trong lớp phụ trách.
Thế mà, trong thực tế có những quan niệm sai lầm trong nhận thức về chức vụ
giáo viên chủ nhiệm lớp chưa tương xứng với tầm quan trọng của chức vụ này chưa
đúng với các văn bản luật cũng như các văn bản quản lí giáo dục quy định và thậm
chí có cả những phương pháp giáo dục lỗi thời…Ở đâu đó, còn tồn tại chuyện học
sinh đánh thầy cô giáo chủ nhiệm của mình; giáo viên chủ nhiệm lớp nóng nảy, thô
bạo đã mắc phải những sai lầm nghiêm trọng như đuổi hàng chục học sinh ra khỏi giờ
học, rút dép đánh học trò trong lớp, cho cán bộ lớp dùng roi dâu đánh bạn học hàng
giờ, bắt học trò liếm ghế, bắt học sinh đi bằng đầu gối 100 vòng quanh lớp, bắt viết
100 bản tự kiểm điểm v.v... Ngược lại có những giáo viên chủ nhiệm lớp quá dễ dãi,
buông lỏng quản lý, thiếu trách nhiệm với lớp, với chức năng đã được giao, để cho
học sinh tự do hư đốn v.v...
Vì vậy, trong năm học 2006 - 2007, tôi đã mạnh dạn nghiên cứu đề tài: “Vai trò
của giáo viên chủ nhiệm lớp trong trường học trong công tác giáo dục đạo đức học
sinh”.
1
Trường THPT Phạm Phú Thứ - Tổ Vật Lí - GV. Lê Thái Trung
II. Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu
1. Mục tiêu.
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực trạng vai trò của GVCN lớp trong
công tác giáo dục đạo đức HS để đề ra những giải pháp hợp lý nhằm nâng cao
chất lượng giáo dục đạo đức HS và góp phần hoàn thiện nhân cách HS ở trường
THPT.
2. Nhiệm vụ.
- Nghiên cứu lý luận về các GVCN lớp đã thể hiện vai trò của mình như thế
nào trong công tác giáo dục đạo đức HS và đã đạt kết quả như thế nào?
- Đề ra những giải pháp hiệu quả và cụ thể việc áp dụng nhằm nâng cao
chất lượng giáo dục đạo đức HS trong trường THPT.
- Tôi đã rút ra được những bài học kinh nghiệm từ việc trải nghiệm thực tế.
III. Khách thể, đối tượng và phạm vi nghiên cứu
1. Khách thể.
- Thực trạng và giải pháp cho vai trò của GVCN lớp trong công tác giáo
dục đạo đức HS.
2. Đối tượng.
- Nghiên cứu quá trình chủ nhiệm lớp.
3. Phạm vi nghiên cứu.
- Do tuổi đời, tuổi nghề còn ít và thời gian nghiên cứu có hạn nên tôi chỉ
vận dụng ở lớp 12/5 trường THPT Phạm Phú Thứ - Đà Nẵng năm học
2006-2007.
4. Giả thuyết khoa học.
- Việc nghiên cứu trên nếu áp dụng đại trà thì sẽ góp phần nâng cao hiệu
quả giáo dục toàn diện trong trường THPT.
2
Trường THPT Phạm Phú Thứ - Tổ Vật Lí - GV. Lê Thái Trung
5. Phương pháp nghiên cứu.
- Phương pháp nghiên cứu lý luận:
a + Thu thập những thông tin lý luận của vai trò của người GVCN
lớp trong công tác giáo dục đạo đức HS trên các tập san giáo dục, các
bài tham luận trên Internet.
- Phương pháp quan sát:
+ Quan sát hoạt động học và sinh hoạt tập thể của HS.
- Phương pháp điều tra:
+ Trò chuyện, trao đổi với các GVBM, HS, hội cha mẹ học
sinh(CMHS), bạn bè và hàng xóm của HS.
- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm:
+ Tham khảo những bản báo cáo , tổng kết hàng năm của nhà trường.
+ Tham khảo kinh nghiệm của các trường bạn.
+ Tham khảo những kinh nghiệm của các giáo viên chủ nhiệm lớp
khác trong trường mình.
- Phương pháp thử nghiệm:
+ Thử áp dụng các giải pháp vào công tác giáo dục đạo đức học sinh ở
lớp 12/5 trường THPT Phạm Phú Thứ - Đà Nẵng năm học 2006-2007.
6. Thời gian thực hiện.
- Bắt đầu : 01/ 08 / 2006
- Kết thúc : 31 / 01 / 2007
3
Trường THPT Phạm Phú Thứ - Tổ Vật Lí - GV. Lê Thái Trung
PHẦN II. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I. Vài nét về vai trò của giáo viên chủ nhiệm lớp trong trường THPT
Trước hết, ta cần xác định rõ vai trò của GVCN lớp. Nhưng thực tế nhiều người
đã coi nhẹ và lẫn lộn họ với các giáo viên bộ môn(GVBM) khác. Ví dụ: hàng năm
không làm nhiệm vụ bổ nhiệm chức vụ chủ nhiệm lớp, không công bố quyết định đó
trước toàn trường, trước hội phụ huynh của trường, hiện nay gọi là ban đại diện hội
CMHS mà chỉ ghi ở thời khóa biểu như mọi GV bình thường khác có giờ dạy. Đáng
lẽ phải làm đúng quy trình bổ nhiệm, miễn nhiệm, bãi nhiệm tuỳ theo thành tích hoặc
sai phạm mà họ mắc phải. Về mặt đánh giá xếp loại GV, nhiều cán bộ quản lý chỉ coi
trọng chuyên môn mà chưa coi trọng hiệu quả công tác quản lý lớp ở GVCN, lại có
biểu hiện lệch lạc khi lớp có khuyết điểm thì quy trách nhiệm cho họ, khi lớp có
thành tích thì lẫn lộn giữa thành tích đoàn thể với thành tích chính quyền, cụ thể là
công của các cán bộ ngành dọc chứ chưa hẳn là của tập thể lớp do GVCN lãnh đạo.
Tuy vậy cũng cần phải thấy trong thực tế có những GVCN yếu, vai trò của mình mờ
nhạt nên dấu ấn của công tác đoàn thể sâu đậm hơn, vai trò của chính quyền bị lấn át,
từ đó càng tạo ra sự nhìn nhận thiên lệch. Có nhiều GVCN lớp đặc biệt là chủ nhiệm
trẻ chưa biết mình có một quyền hạn nên chưa ai dám làm là đi dự giờ các GVBM
trong lớp khi mình thấy cần. GVCN được xếp loại học sinh, được thi hành kỉ luật học
sinh theo quy định, được hưởng giờ công tác theo định mức quy định, có chăng loại
sổ sách làm việc pháp quy trong hệ thống sổ sách của nhà trường. Từ đó nếu có nhiều
chủ nhiệm lớp trong trường có năng lực và bản lĩnh thì công cuộc giáo dục sẽ đạt
được nhiều thành tựu đáng kể.
II. Những yếu tố của GVCN lớp
1. Tố chất để làm nên một GVCN lớp tốt.
Vì GVCN là cán bộ quản lý lớp cho nên người dạy giỏi và người chủ
nhiệm giỏi không nhất thiết là một. Có đồng thuận, có lệch pha trong thực tế là
bình thường. Tố chất quan trọng của GVCN là tố chất của một con người hành
động. Cũng như hiệu trưởng, chủ nhiệm lớp phải nghiêm túc và cần một bộ óc
kế hoạch hoá. Đối tượng quản lý trường học, lớp học là con người phải giáo hoá
4
Trường THPT Phạm Phú Thứ - Tổ Vật Lí - GV. Lê Thái Trung
do đó không thể có một chương trình cài đặt sẵn. Phải lao vào làm. Thấy đúng
thì tổng kết và áp dụng tiếp, thấy sai phải điều chỉnh kế hoạch kịp thời hoặc huỷ
bỏ theo quy trình: xây dựng kế hoạch - thực hiện kế hoạch - kiểm tra kế hoạch -
tổng kết và vạch kế hoạch mới. Rất cần ở chủ nhiệm lớp các phẩm chất nhiệt
tình, sâu sát, cần cù trí nhớ tốt, quan sát tinh, tâm lí giỏi, có khả năng xây dựng
đội ngũ cán bộ HS. GVCN phải vừa là thầy vừa là bạn của học trò.
2. GVCN lớp là tấm gương sáng cho HS noi theo.
Trong lớp học, GVCN là người để các em noi theo. Cách hành động, suy
nghĩ, cư xử của GV sẽ ảnh hưởng rất nhiều về quan niệm của học sinh và phụ
huynh về GV. Bản thân tôi vừa là GVCN đồng thời là GVBM Vật Lý - Kỹ thuật
công nghiệp. Vì vậy, khi đến trường hoặc lên lớp, tôi đều có những tác phong
làm gương cho học sinh.
Soạn bài trước khi đến lớp. Theo tôi, chỉ khi nào thầy cô cảm thấy hứng
thú với bài dạy thì sự hứng thú đó mới lây truyền sang HS. Sự hứng thú này đi
đôi với sự soạn bài trước và có một chương trình trước cho những gì phải làm
trong giờ học thay vì một thái độ "tùy cơ ứng biến". GV cần chuẩn bị đầy đủ tài
liệu, đồ dùng dạy học trước khi dạy. Người dạy càng tận tâm thì các em càng cố
gắng học.
Khi lên lớp, theo tôi, GV cần có lời nói gọn, rõ ràng, dứt khoát. Khi nói
nhìn thẳng vào học sinh, nói thẳng với các em chứ đừng nói như nói với chính
mình hay nói khơi khơi giữa lớp. Dùng từ, câu dễ hiểu , hợp với trình độ học
sinh. Biết lắng nghe học sinh nói. Mỗi khi các em phát biểu ý kiến hay nói một
điều gì, thầy cô dù bận rộn cũng phải lắng nghe các em nói. Có như vậy khi thầy
cô nói các em mới chú ý nghe trở lại.
Bên cạnh đó, GVCN biết thông cảm và chia sẻ những khó khăn của các
em. Trả lời những câu hỏi của các em một cách thấu đáo (nếu chưa có câu trả
lời, hứa sẽ tìm câu trả lời chính xác). Cho các em biết là các em có thể điện thoại
cho thầy cô để nói chuyện hay hỏi bài vở (cách làm bài, giải thích chữ khó, cách
trả lời ...). Hỏi các em về những khó khăn trong đời sống, những khó khăn ở
trường... giúp các em giải quyết những khó khăn này. Trong lớp học hay ngoài
lớp học, thầy cô còn phải đóng vai người anh, người chị mà các em có thể tin
5
Trường THPT Phạm Phú Thứ - Tổ Vật Lí - GV. Lê Thái Trung
tưởng, nhờ cậy được. Qua đó, các em sẽ biết sống nhẫn nại, kiên trì và giàu lòng
nhân ái.
III. Đặc điểm lớp 12/5
Năm học 2004 - 2005, lớp 12/5 chính là lớp 10/6 của trường THPT Phạm Phú
Thứ. Đây là lớp học có tỉ lệ học sinh yếu kém về học lực và hạnh kiểm khá cao(hơn
10 em thi lại và rèn luyện trong hè). Lớp xếp vị thứ 24/24 lớp trong tổng kết thi đua
cuối năm. Nhờ sự giúp đỡ, quan tâm của BGH và GVCN, GVBM rèn luyện thêm cho
các em trong hè 2005 nên kết quả lên lớp được 9 em.
Năm học 2005-2006, do đặc điểm của trường về phòng học nên lớp 10/6 có sự
thay đổi. Một số em chuyển sang lớp khác, trường khác nên lớp chuyển thành lớp
11/5. Kết quả năm học này khả quan hơn(13/24) song nề nếp học sinh vẫn chưa đi
vào nghiêm túc thật sự. Chính vì vậy, đến năm học 2006-2207 lớp 12/5 bên cạnh
những thuận lợi còn có rất nhiều khó khăn.
1. Thuận lợi:
- Bản thân tôi đã chủ nhiệm lớp năm 11 nên năm học này giữa giáo viên và
học sinh đã phần nào hiểu nhau.
- Đa số HS ngoan hiền, có ý thức học tập và rèn luyện đạo đức.
- HS trong lớp có ý thức xây dựng tập thể lớp .
- Giữa GVCN, phụ huynh học sinh và BGH luôn phối hpợ chặt chẽ trong
công tác giáo dục.
2. Khó khăn:
- Đa số HS hoàn cảnh gia đình khó khăn thuộc diện xóa đói giảm nghèo:
Phước Bảo, Minh Mãi, Minh Tâm, Văn Trạng…
- Nhà ở xa trường học: Lộng Gió(Đại La), Kim Thảo(Đại La),Cẩm
Nhung(Hòa Trung - Hòa Ninh), Tuyết Nhung(Hòa Liên); Phước Vĩ(Đông
Sơn - Hòa Ninh)…
- Một số học sinh thiếu thốn tình cảm(chỉ ở với mẹ hoặc bố, cha mẹ làm ăn
xa, mồ côi): H.D, K.T…
6
Trường THPT Phạm Phú Thứ - Tổ Vật Lí - GV. Lê Thái Trung
IV. Biện pháp thực hiện
1. Lựa chọn ban cán sự lớp.
a) Cơ sở lựa chọn:
- Căn cứ vào hồ sơ học bạ của HS.
- Căn cứ sự tín nhiệm của tập thể lớp qua việc bình bầu dân chủ đầu
mỗi năm học.
b) Phân công nhiệm vụ cho ban cán sự lớp:
- Ban cán sự lớp đại diện cho lớp, chịu trách nhiệm trước Nhà
trường về toàn bộ hoạt động học tập, rèn luyện, đời sống của lớp
trong thời gian học. Ban cán sự lớp do tập thể lớp bầu ra, được
GVCN quyết định công nhận. Nhiệm kỳ của Ban cán sự lớp là một
năm.
- Cơ cấu của Ban cán sự lớp:
(Xem ở sơ đồ tổ chức lớp trang 8)
- Nhiệm vụ của lớp trưởng: Lớp trưởng là người điều hành, quản lý
toàn bộ các hoạt động của lớp và từng thành viên trong lớp, cụ thể:
+ Tổ chức, quản lý lớp thực hiện các nhiệm vụ học tập, rèn luyện
theo quy định của Bộ Giáo dục và Ðào tạo, Sở GD & ĐT và Nhà
trường;
+ Theo dõi, đôn đốc lớp chấp hành đầy đủ và nghiêm chỉnh quy
chế, quy định, nội quy về học tập và sinh hoạt của Bộ Giáo dục
và Ðào tạo, Sở GD & ĐT và Nhà trường. Xây dựng và thực hiện
nề nếp tự quản trong HS;
+ Tổ chức, động viên giúp đỡ những HS gặp khó khăn trong học
tập, rèn luyện và đời sống;
+ Chịu sự điều hành, quản lý của trực tiếp của GVCN lớp;
+ Chủ trì các cuộc họp lớp để đánh giá kết quả học tập, rèn
luyện, bình xét học bổng, đề nghị thi đua khen thưởng đối với tập
thể và cá nhân HS trong lớp.
- Nhiệm vụ của các lớp phó:
+ Ðôn đốc sinh viên đi học đầy đủ, đúng giờ, đảm bảo học tập
nghiêm túc;
7
Trường THPT Phạm Phú Thứ - Tổ Vật Lí - GV. Lê Thái Trung
+ Ðiểm danh, ghi sổ đầu bài đầy đủ, kịp thời;
+ Lập danh sách HS thuộc diện đối tượng ưu tiên, hoàn cảnh khó
khăn, báo cáo với giáo viên chủ nhiệm;
+ Tổ chức và quản lý HS thực hiện lao động XHCN và các hoạt
động liên quan đến sinh hoạt đời sống vật chất và tinh thần của
lớp;
+ Tổ chức động viên, thăm hỏi những sinh viên có hoàn cảnh khó
khăn, ốm đau, tai nạn...
- Nhiệm vụ của Bí thư Đoàn :
+ Nắm bắt và tiếp thu những thông báo, chỉ thị của Đoàn trường
để kịp thời triển khai cho Đoàn viên trong chi đoàn thực hiện đầy
đủ;
+ Thực hiện các phong trào ủng hộ, quyên góp… do huyện Đoàn
và Đoàn trường phát động.
- Nhiệm vụ của Ban cán sự bộ môn:
+ Thực hiện và duy trì sinh hoạt 15 phút đầu giờ theo chủ đề lớp
đã chọn.
2. Lập sơ đồ tổ chức lớp học.
a) Căn cứ để lập sơ đồ lớp:
- Căn cứ vào học lực của HS: HS yếu kém, chậm tiến ngồi trước; HS
khá giỏi ngồi sau.
- Căn cứ vào tình trạng sức khỏe của HS: HS thấp trước, cao sau; HS
mắt yếu ngồi gần bảng.
- Căn cứ vào nhiệm vụ của ban cán sự lớp: ngồi giữa và sau.
b) Sơ đồ tổ chức lớp học của lớp 12/5 như sau :
(Xem trang 09)
* Chú ý : trong quá trình lập sơ đồ, có thể thay đổi một số vị trí nếu thấy
không phù hợp. 2-4 sơ đồ lớp/1 năm học.
8

Đây là phiên bản tài liệu đơn giản

Xem phiên bản đầy đủ của tài liệu SKKN- GIÁO VIÊN CHỦ NHIỆM GIỎI