SKKN về công tác chủ nhiệm

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
1. Đề tài: Một số biện pháp về công tác chủ nhiệm nhằm nâng cao chất
lượng học tập
2 .Đặt vấn đề:
Theo điều 30 chương IV điều lệ Trường tiểu học Ban hành kèm theo
Quyết định số 51/2007/QĐ-BGDĐT ngày 31 tháng 8 năm 2007 của Bộ
trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo qui định giáo viên là người làm nhiệm vụ
giảng dạy, giáo dục học sinh trong trường tiểu học và cơ sở giáo dục khác
thực hiện chương trình giáo dục tiểu học cho nên công tác chủ nhiệm lớp là
trách nhiệm của giáo viên. Công tác chủ nhiệm quyết định chất lượng dạy và
học của giáo viên và học sinh. Làm tốt công tác chủ nhiệm tức là người giáo
viên đã hoàn thành tốt việc giảng dạy các bộ môn và tổ chức giáo dục, rèn
luyện đạo đức cho học sinh. Đặc biệt trong nhà trường Tiểu học, vai trò của
người giáo viên chủ nhiệm hết sức quan trọng. Giáo viên chủ nhiệm thay mặt
nhà trường quản lý điều hành lớp, trực tiếp giáo dục tư tưởng đạo đức, hình
thành nhân cách cho học sinh, là cầu nối giữa ba môi trường giáo dục gia
đình, nhà trường và xã hội.
Trong giai đoạn hiện nay, công tác chủ nhiệm lớp ngày càng đòi hỏi sự
dày công của người giáo viên bởi yêu cầu ngày càng cao của xã hội đang phát
triển, bởi tình hình cuộc sống vẫn đang tồn tại những tác động xấu đến học
sinh, bởi sự mưu sinh của gia đình nên không ít phụ huynh đã giao phó việc
giáo dục con cái cho nhà trường.Là giáo viên mới được hai năm làm công tác
chủ nhiệm dù còn ít kinh nghiệm nhưng tôi vẫn quyết định chọn đề tài này để
nghiên cứu bởi trước đây bản thân tôi đã nhiều năm làm công tác Đội TNTP
đã tích lũy được nhiều kinh nghiệm trong công tác quản lý, giáo dục đạo đức
toàn diện cho HS nên tôi mạnh dạn chọn đề tài: “ Một số biện pháp trong
công tác chủ nhiệm nhằm nâng cao chất lượng dạy và học”.
- Phạm vị nghiên cứu: HS toàn trường.
3. Cơ sở lý luận:
Để trở thành giáo viên chủ nhiệm tốt đòi hỏi giáo viên phải có phẩm
chất đạo đức tốt, tâm huyết với nghề, yêu thương tận tụy với học sinh. Giáo
viên chủ nhiệm phải hoàn thành tốt các nhiệm vụ tìm hiểu và nắm vững học
sinh trong lớp về mọi mặt, cộng tác chặt chẽ với gia đình học sinh và phối
hợp với giáo viên bộ môn, tổ chức Đội TNTP để giáo dục học sinh trong lớp
mình chủ nhiệm. Công tác giáo dục học sinh, nhất là học sinh cá biệt và giúp
đỡ học sinh khó khăn đạt hiệu quả cao và đặt biệt là đưa phong trào của lớp
đạt kết quả. Giáo viên chủ nhiệm phải tích cực nghiên cứu và ứng dụng khoa
học tâm lý - giáo dục để hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ giáo viên chủ nhiệm
lớp và các nhiệm vụ khác.Đặc biệt phải có phẩm chất tâm lý của người làm
cha, làm mẹ, là người bạn lớn của học sinh, góp phần hình thành và phát triển
nhân cách của các em một cách có hiệu quả…
4. Cơ sở thực tiễn:
Như chúng ta đã biết, hầu hết các giáo viên tiểu học đều làm công tác
chủ nhiệm lớp, từ trước đến nay chưa sách vở tài liệu nào định nghĩa rõ thế
nào là công tác chủ nhiệm và qua quá trình làm công tác này chúng ta tạm
quy định với nhau: Công tác chủ nhiệm lớp là hệ thống những kế hoạch,
những biện pháp mà người giáo viên đã đưa ra nhằm tổ chức hướng dẫn học
sinh thực hiện tốt những nhiệm vụ của mình do nhà trường, Đoàn, Đội, Hội
đưa ra.
Trong những năm gần đây, ngành giáo dục đang tập trung đổi mới
phương pháp giáo dục nên công tác chủ nhiệm lớp càng được quan tâm hơn
và có những đòi hỏi cao hơn. Quan nhận thức về công tác chủ nhiệm, qua trao
đổi thảo luận cùng đồng nghiệp, được sự chỉ đạo sâu sát của nhà trường, bản
thân mỗi giáo viên càng ý thức sâu sắc hơn tầm quan trọng của công tác chủ
nhiệm và nhiệm vụ cao cả của giáo viên chủ nhiệm. Phong trào thi đua trở
thành giáo viên chủ nhiệm giỏi đã được hầu hết các giáo viên tham gia tích
cực.
Tuy nhiên trong quá trình thực hiện vẫn còn tồn tại một số giáo viên có
thể là thiếu kinh nghiệm hoặc sử dụng phương pháp giáo dục thiếu linh hoạt,
hoặc quá trình thực hiện thiếu liên tục và thiếu sự nhiệt tình nên chất lượng
giáo dục ở từng lớp có sự chênh lệch rõ rệt, đâu đó vẫn còn một số tập thể học
sinh chất lượng văn hoá và đạo đức chưa cao và không chú ý đến các phong
trào thi đua của nhà trường đề ra.Tôi nghĩ rằng đề tài này không mới bởi vì nó
thường lặp đi lặp lại nhưng điều cần thiết đối với những giáo viên chúng tôi là
được tham gia bàn bạc kỹ về công tác này để tìm ra phương pháp tối ưu nhằm
nâng cao hiệu quả giáo dục trong tình hình hiện nay.
5. Nội dung nghiên cứu: Như chúng ta đã biết điều quan trọng nhất đối
với giáo viên chủ nhiệm là phải có tâm với học sinh, từ đó mới tìm ra cách
giáo dục các em có hiệu quả.Giáo viên chủ nhiệm cần đảm bảo quyền lợi
chính đáng, thưởng phạt phân minh, kịp thời, công bằng đối với tất cả học
sinh không được phép trù úm, ghẻ lạnh, phân biệt đối xử với học sinh. Không
có công thức nào chung nhất cho công tác chủ nhiệm, nhưng trước tiên cần
phải có cái tâm, lòng nhiệt tình và phương pháp hợp lý thì sẽ đem lại thành
công. Phải thực sự yêu nghề, mến trẻ, nhiệt tình và tận tâm với công việc.
Phải gần gũi yêu thương tôn trọng học sinh. Mỗi giáo viên thực sự là một tấm
gương sáng cho học sinh noi theo thể hiện qua tư tưởng, tác phong ngôn ngữ,
cách làm việc và ứng xử hàng ngày. Để đạt được hiệu quả cao trong công tác
chủ nhiệm tôi đưa ra các biện pháp sau đây.
Biện pháp 1: Khảo sát đối tượng học sinh để đưa ra những phương pháp giáo
dục phù hợp
- Khảo sát đối tượng thông qua hồ sơ học bạ, qua giáo viên chủ nhiệm
cũ, qua học sinh trong lớp hoặc qua phụ huynh.
- Tiến hành phân loại đối tượng để đưa vào sổ kế hoạch công tác chủ
nhiệm, cụ thể:
+ Học sinh gặp hoàn cảnh khó khăn.
+ Học sinh khuyết tật.
+ Học sinh các biệt về đạo đức.
+ Học sinh yếu.
+ Học sinh có những năng lực đặc biệt.
* Đối với những học sinh có hoàn cảnh gia đình khó khăn ( lớp tôi
không có HS quá khó khăn)
* Đối với những học sinh khuyết tật (Lớp tôi không có )
* Đối với học sinh cá biệt về đạo đức:
- Tìm hiểu nguyên nhân qua gia đình: Gia đình có sự mâu thuẫn giữa
bố và mẹ, gia đình thiếu quan tâm hoặc có thể bị bạn bè, kẻ xấu lôi
kéo….Hoặc trẻ có những tính xấu mà bản thân gia đình chưa giáo dục được…
- Dùng phương pháp tác động tình cảm, nghiêm khắc đối với học sinh
nhưng không cứng nhắc. Tuyệt đối không sử dụng phương pháp trách phạt,
chú ý gần gũi các em và thường xuyên nhắc nhở động viên khen chê kịp thời.
Giao cho các em đó một chức vụ trong lớp nhằm gắn với các em trách nhiệm
để từng bước điều chỉnh mình.
* Đối với học sinh học yếu:
- Tìm hiểu nguyên nhân vì sao em đó học yếu, học yếu những môn nào.
Có thể là ở gia đình các em đó không có thời gian học tập vì phải làm nhiều
việc hoặc em đó có lỗ hỏng về kiến thức nên cảm thấy chán nản.
- Giáo viên lập kế hoạch giúp đỡ đối tượng bằng những việc cụ thể như
sau:
+ Giảng lại bài mà các em chưa hiểu hay còn hiểu mù mờ vào những
thời gian ngoài giờ lên lớp .
+ Đưa ra những câu hỏi từ dễ đến khó để học sinh có thể trả lời được
nhằm tạo hứng thú và củng cố niềm tin ở các em.
+ Thường xuyên kiểm tra các đối tượng đó trong qua trình lên lớp.
+ Tổ chức cho học sinh học theo nhóm để học sinh khá giỏi giúp đỡ
học sinh yếu kém tiến bộ.
+ Gặp gỡ phụ huynh học sinh trao đổi về tình hình học tập, cũng như sự
tiến bộ của con em để phụ huynh giúp đỡ thêm việc học ở nhà cho các em.
+ Chú ý tránh thái độ miệt thị, phân biệt đối xử làm cho các em nhụt
chí, xấu hổ trước bạn bè.
Tóm lại dù với đối tượng nào bản thân giáo viên phải lưu ý dùng
phương pháp tác động tình cảm, động viên khích lệ kịp thời, phối hợp với phụ
huynh để giáo dục và đặc biệt xác định vấn đề giáo dục đạo đức là then chốt.
Biện pháp 2: Xây dựng đội ngũ cán bộ lớp giỏi quản lý, tổ chức, kiểm tra.
Như chúng ta đã biết xây dựng một đội ngũ cán bộ quản lý giỏi là việc
rất quan trọng người giáo viên làm công tác chủ nhiệm phải có kế hoạch thực
hiện.Hơn nữa, để đội ngũ cán bộ lớp cùng giáo viên chủ nhiệm đôn đốc, nhắc
nhở việc thực hiện nề nếp học tập của các bạn là công việc cần thiết và có ích.
- Trước hết , những học sinh được chọn làm cán bộ lớp bao giờ cũng
phải gương mẫu trước các bạn về mọi mặt: Học tập, kỷ luật, tham gia các hoạt
động, đối xử với bạn bè....
- Sau đó hằng ngày, hàng tuần, các cán bộ lớp bao gồm: lớp trưởng,2
lớp phó , 4 tổ trưởng, 4 tổ phó. . sẽ tiến hành công việc của mình như sau:
*Đầu giờ ( trước giờ truy bài): Tổ trưởng, tổ phó kiểm tra những việc
sau: soạn sách vở theo đúng thời khóa biểu, mang đầy đủ đồ dùng dậy học,có
ý thức xem bài trước, đi học đúng giò, không mang dép lê....rồi tổ trưởng
chấm điểm thi đua theo qui đinh như sau: ( vi phạm 1 nội dung trừ: 2 điểm
xấu )
*Trong giờ học: Tổ trưởng, tổ phó theo dõi các bạn trong tổ thái độ học
tập, phát biểu xây dựng bài, đạt điểm cao trong học tập thì cộng điểm thưởng
như sau: Đạt điểm 10 một môn thì cộng 5 điểm tốt, phát biểu xây dựng bài
cộng 1đ/1lần. nói chuyện trong giờ học thì bị trừ 2 điểm/ 1lần.
*Giờ ăn ngủ bán trú: Tổ trưởng,Tổ phó theo dõi các tổ viên các nề nếp:
ăn, ngủ đúng thời gian..( nếu vi phạm trừ 2đ/ 1 lần )
Biện pháp 3: .Phối kết hợp thường xuyên với phụ huynh
* Đối vói Ban đại diện CMHS lớp:
Từ đầu năm học. Tôi đã định hướng bầu chọn Ban đại diện phụ huynh của lớp
với các tiêu chuẩn sau:
- Phụ huynh có đời sống kinh tế ổn đinh.
- Có tâm huyết, nhiệt tình tất cả vì học sinh thân yêu.
- Am hiểu nhiều về lĩnh vực giáo dục
- Có con em học khá giỏi.
* Ban phân hội lớp gồm 3 thành viên: Trưởng ban, phó ban, thư ký
* Nhiệm vụ ban phân hội lớp:
- Kết hợp với GVCN lớp theo dõi, động viên quá trình học tập, sinh
hoạt của học sinh. Đặc biệt quan tâm đến các phong trào lớp
- Nắm rõ được hoàn cảnh gia đình, chỗ ở của từng học sinh để kịp thời
thăm hỏi.
- Có kế hoạch khen thưởng kịp thời học sinh lớp tiến bộ theo từng tuần,
tháng, theo các đợt kiểm tra định kỳ của nhà trường.
*Đối với từng phụ huynh học sinh:
Buổi họp phụ huynh đầu năm, tôi đã đề ra yêu cầu để phụ huynh cùng
GVCN rèn nề nếp học sinh như sau:
- Hằng ngày kiểm tra sách vở của con em mình.
- Nhắc nhở con em học bài cũ và chuẩn bị bài mới trước khi đến lớp.
- Chuẩn bị sách vở và đồ dùng học tập cho con em theo thời khoá biểu hằng
ngày.
- Giáo dục con ý thức gọn gàng, ngăn nắp khi học tập, vui chơi.
- Sinh hoạt điều độ, đúng thời khoá biểu, giờ nào việc nấy tránh tình trạng
vừa học vừa chơi.
- Thường xuyên trao đổi với GVCN qua trò chuyện trực tiếp, điện thoại
hoặc qua sổ liên lạc để kịp thời nhắc nhở, đôn đốc học sinh nề nếp học tập
ở lớp cũng như ở nhà.
Biện pháp 4: Đầu tư các phong trào mũi nhọn nhà trường tổ chức
Từ đầu năm học GVCN dựa vào kế hoạch của nhà trường và các đoàn
thể trong trường phải đề ra chỉ tiêu cụ thể cho lớp cùng phấn đấu trong các
phong trào chung của nhà trường như: Vở sạch chữ đẹp, Vẽ tranh, Kể
chuyện, cờ vua,....