SKKN: Rèn viết chữ đẹp cho HS lớp 4;5

Rèn chữ viết cho học sinh lớp 4-5 Giáo viên: Nguyễn Thị Loan 1
Rèn viết chữ đẹp cho học sinh lớp Bốn Năm
Giáo viên: Nguyễn Thị Loan
Trờng Tiểu học Điệp Nông
Chữ viết là phơng tiện giao tiếp của con ngời. Muốn cho ngời khác đọc đợc chữ
viết, hiểu đợc ý mình ngời viết phải viết đúng, rõ ràng, viết sao cho chữ viết của mình
hấp dẫn ngời đọc.
Hiện nay, ở trờng Tiểu học việc rèn chữ viết cho học sinh đợc đặc biệt quan
tâm. Đây là yếu tố quan trọng nhằm nâng cao chất lợng dạy học của giáo viên, duy trì
nề nếp, thói quen của học sinh, tạo điều kiện phát triển toàn diện. Chất lợng chữ viết
của học sinh Tiểu học là một trong những yêu cầu cơ bản của chất lợng học tập môn
Tiếng Việt. Mặt khác, kỹ năng viết chữ đúng, rõ ràng, nhanh, trình bày vở sạch đẹp
theo yêu cầu đề ra sẽ góp phần tạo điều kiện cho học sinh học tốt các môn học khác
đồng thời góp phần rèn luyện cho học sinh tính cẩn thận, tính kỹ thuật, lòng tự trọng
đối với mình cũng nh đối với thầy cô và bè bạn.
Trong trờng Tiểu học, học sinh đợc học viết, rèn viết một cách tỉ mỉ, kỹ càng ở
từng tiết, từng môn song không phải em nào cũng viết chữ đúng và đẹp mà thực tế chữ
viết của nhiều em không đúng khoảng cách, độ rộng, chiều cao, mắc tật chữ và lỗi
chính tả, đặc biệt là học sinh lớp 4 và lớp 5. Mặt khác, với lợng kiến thức nhiều, bài
viết dài, tốc độ viết nhanh hơn nên ít học sinh lớp 4 5 viết đợc chữ đẹp, chuẩn mực.
Vậy làm thế nào để các em ghi chép đợc lợng kiến thức, viết đợc những bài chính tả,
những bài văn dài nh vậy mà vẫn đảm bảo chữ viết đẹp chuẩn mực? Điều đó đòi hỏi
ngời giáo viên Tiểu học nói chung, giáo viên dạy lớp 4 5 nói riêng phải hết sức
công phu trong việc rèn luyện chữ viết cho học sinh.
I.Biện pháp thực hiện
Trên cơ sở nhận thức đó, trong năm học qua tôi đã áp dụng một số biện pháp
trong việc rèn chữ cho học sinh nh sau:
Việc rèn chữ cho học sinh tôi phân làm 2 giai đoạn:
a) Giai đoạn 1: Rèn thờng xuyên ở lớp
* Khâu chuẩn bị
Ngay từ buổi đầu nhận lớp tôi đã tiến hành điều tra phân loại học sinh bằng
cách đọc cho học sinh viết một bài chính tả, kết hợp xem lại vở cũ của các em để phát
hiện ra những em chữ viết xấu, phát hiện những tật chữ mà các em hay mắc. Tiếp đó
tôi sắp xếp chỗ ngồi hợp lý: Bàn ghế vừa tầm với các em, những em chữ xấu ngồi bàn
đầu hoặc bàn cạnh lối đi để tiện việc theo dõi, em viết chữ xấu xếp ngồi cạnh em viết
chữ đẹp để các em có điều kiện học tập và giúp đỡ nhau. Đồng thời tôi luôn củng cố
nề nếp học tập trong giờ luyện viết, giờ chính tả. Tôi quy định trớc giờ học, các em
Rèn chữ viết cho học sinh lớp 4 - 5 Giáo viên: Nguyễn Thị Loan
phải chuẩn bị đồ dùng lên bàn theo thứ tự: bảng phấn vở bút. Đặc biệt tôi
luôn coi trọng việc sử dụng bút và vở viết của học sinh. Tôi quy định tất cả các em đều
viết bút mực tím, không đợc viết màu mực khác hoặc viết bút bi dễ làm hỏng chữ.
Khuyến khích các em dùng bút có nét thanh, nét đậm. Vở phải dùng loại vở không
nhoè, giấy trắng mịn, dòng kẻ đậm vừa phải, có đóng bọc, nhãn vở, Việc chuẩn bị
đồ dùng chu đáo sẽ giúp các em coi trọng việc học tập, tạo điều kiện cho các em học
tốt, nề nếp ổn định, tận dụng đợc thời gian.
* Phơng pháp rèn:
Tôi thiết nghĩ: Việc rèn chữ viết cho các em không chỉ một sớm, một chiều đã
đạt đợc kết quả mà đòi hỏi giáo viên phải dày công, tỉ mỉ, phải tâm huyết với nghề
nghiệp thì mới thành công. Chính vì vậy, tôi tận dụng thời gian rèn chữ cho các em ở
mọi nơi, mọi lúc, trong tất cả những phân môn mà mình giảng dạy. Với môn Toán, tôi
rèn cho các em viết chữ số, cách trình bày bài khoa học; phân môn Luyện Từ và Câu,
Tập Làm Văn, tôi rèn cho các em cách trình bày bài văn, các bài tập. Tôi đặc biệt chú
ý rèn chữ cho học sinh trong hai phân môn Luyện Viết và Chính Tả. Tôi ân cần, tỉ mỉ
hớng dẫn các em cách ngồi viết, cách cầm bút, khoảng cách giữa vở và mắt, ngay từ
tiết học đầu tiên. Và đặc biệt muốn rèn cho các em viết đẹp trớc hết phải rèn cho các
em viết đúng tức là rèn cho các em kỹ thuật viết. Sở dĩ các em viết xấu, viết gẫy là
do các em viết không đúng kỹ thuật. Trong các giờ Luyện viết và Chính tả khi chấm
bài, lúc quan sát học sinh viết tôi tìm ra những lỗi, những tật chữ mà nhiều em mắc
nhất để phân tích tìm ra nguyên nhân và cách khắc phục.
Ví dụ: Chữ s các em viết hay bị gù lng vì nét xiên phải đa quá cận gần nh nét
xổ thẳng và độ cao không đúng, nét cong hở trái lại quá cong nên chữ viết có hình
dạng rất xấu .
Cách khắc phục: Tôi kẻ ô phóng to trên bảng và phân tích lại cách viết cho các
em: cách đặt bút tại góc ôly, đa nét xiên phải đến chính giữa dòng kẻ ly trên nhô lên
một chút tạo nét thắt sau đó viết nét cong hở trái (ẵ nét cong phía trên viết gần nh nét
nghiêng, ẵ nét cong dới có độ rộng dần và cong đều, dừng bút ở ẵ ô kẻ ly. Sau đó tôi
yêu cầu các em luyện viết nhiều lần trên bảng, trên giấy đến khi viết đẹp.
Với các chữ khác nh chữ h, l, b học sinh hay viết gẫy tôi cũng rèn tỉ mỉ nh
trên.
Những chữ ít em mắc lỗi thì tôi trực tiếp hớng dẫn cho từng em sửa, viết chữ
mẫu cho các em bắt chớc.
Đối với các em viết cha đúng khoảng cách do vậy nét chữ hẹp, khoảng cách
giữa các chữ không đều, quá dày hoặc quá tha tôi nhắc lại cách viết và cô đọng lại nh
một công thức giúp các em dễ nhớ: Con chữ cách con chữ bằng nửa chữ o, Chữ
cách chữ bằng một chữ o. Trớc khi viết, tôi gọi em đó nhắc lại để các em nhớ viết
đúng. Đối với các em viết không đúng độ cao trớc khi viết tôi cũng cho các em nhắc
lại độ cao của những con chữ các em hay viết sai.
2
Rèn chữ viết cho học sinh lớp 4 - 5 Giáo viên: Nguyễn Thị Loan
Bên cạnh việc rèn cho học sinh viết đẹp, tôi luôn chú ý đến lỗi chính tả của học
sinh. Tôi phân tích kỹ cho các em về nghĩa của các chữ viết đúng và nghĩa của chữ viết
sai để học sinh thấy đợc nét chữ đẹp nhng sai lỗi chính tả thì chẳng còn ý nghĩa gì,
khiến các em luôn luôn phải chú ý viết đúng chính tả.
Bên cạnh đó tôi còn dùng nhiều hình thức để kích thích lòng say mê và quyết
tâm rèn chữ viết cho học sinh.
Tâm lý trẻ em rất thích khen vì vậy các em viết chữ tiến bộ, dù chỉ là một tiến
bộ nhỏ tôi cũng kịp thời khen và động viên ngay, các em rất phấn khởi. Ngợc lại. tôi
luôn nhắc nhở mình không đợc trách mắng khi nhìn thấy các em viết chữ cha đẹp, cha
tiến bộ, làm nh vậy các em dễ nản chí.
Khi chấm bài ở bất kỳ phân môn nào tôi cũng dành riêng 1 điểm hình thức và
chữ viết để khuyến khích các em viết đẹp.
Trong các bài viết chính tả của các em, tôi quy định chấm theo 2 phần: phần
chữ viết và phần chính tả. Còn với các bài tập làm văn phần cho điểm tôi cũng yêu cầu
các em kẻ thành hai ô: một ô điểm văn, một ô điểm chữ để đề cao chữ viết của các em
trong từng bài, yêu cầu các em phải thờng xuyên rèn chữ.
Tôi quy định những bài viết chính tả hay luyện viết nếu ai đạt điểm 10 không
phải viết lại, điểm 9 thì về nhà phải viết lại một lần, điểm 8 viết lại 2 lần, điểm 7 viết
lại 3 lần
Bên cạnh việc rèn chữ cho các em, tôi luôn luôn đề cao sự gơng mẫu về chữ viết
của mình. Khi chấm bài, khi lời nhận xét trong vở học sinh tôi không bao giờ tuỳ tiện
mà luôn viết chữ, viết số mẫu mực. Đặc biệt trên bảng tôi trình bày bài giảng một các
khoa học, sáng sủa, chữ viết đúng theo mẫu. Bảng của cô chính là trang vở mẫu cho
học sinh học tập.
Ngoài ra, những lúc rảnh rỗi tôi thờng kể cho các em nghe tấm gơng rèn chữ
của những ngời đi trớc; dẫn các em xuống phòng triển lãm chữ đẹp của Nhà trờng để
các em xem vở luyện chữ của thầy cô, của các bạn học sinh tiêu biểu. Qua những
trang vở ấy, các em sẽ có thêm niềm tin và quyết tâm say mê rèn luyện hơn.
b) Giai đoạn 2: Rèn chữ cho học sinh chuản bị tham gia kỳ thi viết
chữ đẹp các cấp:
Trên cơ sở chữ viết của các em mà tôi đã rèn thờng xuyên ở lớp, để học sinh
tham gia kỳ thi viết chữ đẹp đạt kết quả cao, tôi tiếp tục đầu t thời gian và dày công
rèn chữ cho các em ở mức độ cao hơn: chữ viết đẹp chuẩn mực, sáng tạo.
Sau khi Nhà trờng tổ chức nhiều lần chọn đội tuyển, tôi tập trung rèn chữ cho
các em vào thời gian 15 phút truy bài đầu giờ và tiết cuối của buổi chiều.
Bớc đầu tôi quan sát kỹ chữ viết của từng em để sửa cho các em đạt độ chuẩn
mực về khoảng cách, độ cao, nét chữ. Em nào viết cha đạt, tôi trực tiếp dùng bút đỏ
sửa hoặc viết mẫu cho các em quan sát rồi viết lại.
3
Rèn chữ viết cho học sinh lớp 4 - 5 Giáo viên: Nguyễn Thị Loan
Khi chữ viết của các em đã đạt đợc độ chuẩn mực tôi tiến hành rèn cho các em
viết theo hai kiểu chữ: chữ nét đứng và chữ nét nghiêng.
+ Rèn kiểu chữ nghiêng: Tôi cho các em quan sát mẫu chữ để luyện viết. Chú ý
hớng dẫn các em viết chữ có độ nghiêng vừa phải, tránh nghiêng quá làm cho chữ đổ
rạp, không đẹp.
+ Rèn kiểu chữ đứng: Hớng dẫn các em dựa vào các đờng kẻ ôly trong vở để
viết các chữ đứng theo dòng kẻ, nhất là những nét xổ thẳng.
Tiếp đó, giúp các em viết chữ có nét thanh nét đậm, tôi hớng dẫn các em khi
viết nét đa lên thì lia nhẹ bút, khi viết nét xuống cần ấn nhẹ bút. Nh vậy chữ viết các
em sẽ theo ý muốn. Để việc làm này thành thói quen, tôi nhắc nhở các em phải luyện
thờng xuyên.
Theo tôi, bài viết đẹp nổi bật cũng nhờ một phần vào việc thể hiện những chữ
viết hoa (chữ đầu bài, chữ đầu câu, tên danh từ riêng, ). Bởi vậy, tôi rất chú ý rèn chữ
viết hoa cho các em. Ngoài việc rèn cho các em viết chuẩn theo mẫu, tôi còn hớng dẫn
các em viết các nét chữ cách điệu tạo cho chữ viết mềm mại hơn.
Ví dụ: Hớng dẫn viết chữ h hoa.
Mẫu: - Tôi hớng dẫn các em viết:
Việc cuối cùng, tôi hớng dẫn các em trình bày bài sáng tạo: Một bài viết, các
em trình bày theo ba cỡ chữ: cỡ chữ to trình bày cho nổi bật đầu bài, cỡ chữ vừa trình
bày nội dung bài viết, cỡ chữ nhỏ viết tên tác giả. Cách làm: lấy cỡ chữ viết vừa làm
chuẩn, gấp đôi khoảng cách, độ rộng, chiều cao để đợc cỡ chữ to; chia đôi khoảng
cách, chiều cao, độ rộng viết cỡ nhỏ. Sau đó cho các em luyện viết nhiều bài.
Với cách rèn trên, bài viết của các em sẽ đẹp, khoa học và sáng tạo.
II. Kết quả
Qua thực tế giảng dạy, bằng một số biện pháp cụ thể do vậy mà trong năm học
này, những học sinh hay viết mắc lỗi, mắc tật chữ hầu nh không còn. Qua các đợt
kiểm tra vở sạch chữ đẹp của Nhà trờng lớp tôi luôn là lớp dẫn đầu trong phong trào
này. Đặc biệt, đội tuyển và lớp do tôi dạy đạt kết quả khá cao trong các cuộc thi chữ
đẹp các cấp: 2 em đạt cấp tỉnh (Trần Thị Huyền Trang, Khơng Thị Liễu), 2 em đạt cấp
huyện (Trần Thị Ngọc ánh, Nguyễn Thị Ngọc ánh). Bài viết vở viết của các em đã đ-
ợc gửi đi triển lãm trong hội thi: Vở sạch chữ đẹp của huyện nhà.
Trên đây là một vài kinh nghiệm nhỏ mà bản thân tôi đã học tập, tích luỹ, sáng
tạo trong công tác rèn chữ đẹp cho học sinh. Tôi rất mong đợc sự góp ý của các đồng
chí, đồng nghiệp để bản thân tôi ngày một tiến bộ, giảng dạy đạt hiệu quả cao hơn,
góp phần vào công cuộc giáo dục, đào tạo thế hệ trẻ.
Xác nhận của nhà trờng

Điệp Nông, ngày 6 tháng 4 năm 2006
Ngời viết
4
RÌn ch÷ viÕt cho häc sinh líp 4 - 5 – Gi¸o viªn: NguyÔn ThÞ Loan
5