Tiết 48 Lầu Hoàng Hạc, Nỗi oán..., Khe...

Trường THPT Tam Quan Năm hoc 2008 - 2009
Tiết :48 Đọc thêm :
Ngày soạn:10.12.2009
(黄 黄 黄,黄 怨, 黄黄黄)
(Lầu Hoàng Hạc-Nỗi oán của người phòng khuê- Khe chim kêu)
I .M ụ c tiêu : Giúp học sinh:
1.Kiến thức: - Nét đẹp đầy ý nghóa nhân văn và thi pháp đặc
sắc của thơ Đường.
-Nắm được đặc điểm của thơ Đường
2. Kó năng : -Có kỹ năng đọc phân tích thơ Đường .
3.Thái độ: - Giáo dục học sinh tình yêu cuộc sống và sự cảm
thông cho tâm trạng, nỗi niềm thầm kín của con người trước
cảnh đời và cảnh vật.
II.Chuẩn bò:
1. Chuẩn bò của giáo viên:
-Giáo viên thiết kế giáo án, làm một số sơ đồ biểu bảng.
2. Chuẩn bò của học sinh:
-Học sinh đọc bài, soạn bài, làm bài tập, chuẩn bò tài liệu và đồ dùng học tập .
III. Hoạt động d ạ y h ọ c:
1 . n đònh tình hình lớp : (1phút) Kiểm tra só số, vệ sinh phòng học, đồng phục .
2. Ki ể m tra bài c ũ : (5phút)
Trong bài thơ “ Thu hứng” của Đỗ Phủ em xúc động nhất chi tiết thơ nào? Hãy
phân tích chi tiết thơ đó để làm rõ nỗi niềm của nhà thơ?
3. Giảng bài m ớ i :
* Giới thiệu bài : (1phút)
Chúng ta đã học một số bài thơ Đường, tiết học hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu hiện
thực cuộc sống và tâm tình của con người Trung Quốc vào thời nhà Đường qua ba bài
thơ Đường “Lầu Hoàng Hạc-Nỗi oán của người phòng khuê- Khe chim kêu”.
-Tiến trình bài dạy:
Giáo án 10 cơ bản - 1 - – Nguyễn Văn Mạnh

Trường THPT Tam Quan Năm hoc 2008 - 2009
Giáo án 10 cơ bản - 2 - – Nguyễn Văn Mạnh

Thời
gian
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung

10’


Hoạt động 1:
Giáo viên hướng dẫn
học sinh đọc-hiểu bài
Lầu Hoàng Hạc:
Cho học sinh đọc
phần tiểu dẫn, rút ra
những nội dung chính
của phần này?
- Giáo viên gợi ý cho
học sinh xác đònh thể
loại và nói sơ lược về
sự phá luật của bài
thơ.
Chia bố cục?
Hướng dẫn học sinh
tìm hiểu những từ ngữ
được chú thích.
- Chi tiết thơ nào giúp
em hình dung nét đẹp
cảnh xưa của lầu
Hoàng Hạc.
- Trở lại với thực tại,
cảnh lầu Hoàng Hạc
được miêu tả qua
những từ ngữ, hình ảnh
nào? Cảnh ra sao?
-Ẩn chứa cảm xúc gì
của nhà thơ?
Thảo luận:
-Tại sao cảnh xưa,
cảnh nay đều đẹp
nhưng tác giả lại sầu?

Hoạt động 1 :
Học sinh đọc-hiểu
bài Lầu Hoàng Hạc:
Học sinh đọc phần
tiểu dẫn, rút ra những
nội dung chính .
Học sinh xác đònh
thể loại và nói sơ lược
về sự phá luật của bài
thơ.
Chia bố cục .
Đọc bằng giọng hoài
niệm quá khứ, ngưỡng
mộ cảnh thực tại,
giọng u sầu chốt lại
toàn bài.
黄 黄 黄
昔 人 已 乘 黄 黄 去
此 地 空 悠 黄 黄 黄
黄 黄 一 去 不 黄 返
白 云 千 黄 空 悠 悠
晴 川 黄 黄 黄 黄 黄
芳 草 妾 妾 黄 黄 州
日 暮 黄 黄 何 黄 是
烟 波 江 上 使 人 愁
Học sinh tìm hiểu
những từ ngữ được chú
thích.

Thảo luận:
(Cảnh xưa không còn
nữa nên sầu, cảnh nay
đẹp đến nỗi tác giả
bỗng thấy mình ngỡ
ngàng, cô độc chạnh
lòng nhớ quê hương)
A/ Bài Lầu Hoàng Hạc
(Hoàng Hạc lâu)
I/ Tìm hiểu chung :
- Tác giả: Thôi Hiệu ( 704-
754)
-Bài thơ:
+Thể thất ngôn bát cú
nhưng có sự phá luật.
+Bố cục: Câu 1-6:Cảnh lầu
Hoàng Hạc xưa và nay.
Câu 7-8 : Tình người.
II/ Đọc – Hiểu:
1/- Đọc:
2/- Tìm hiểu văn bản:
a) Cảnh Lầu Hoàng Hạc:
- Cảnh xưa:
昔 人 已 乘 黄 黄 去
Tích nhân dó thừa Hoàng
Hacï khứ
--> Gắn liền với truyền
thuyết hạc vàng, người lên
tiên, đẹp thoát tục, hư ảo.
Tác giả nối tiếc quá khứ.
- Cảnh nay:
晴 川 黄 黄 黄 黄 黄
芳 草 妾 妾 黄 黄 州
“ Tình xuyên lòch lòch Hán
Dương thụ
Phương thảo thê thê Anh Vũ
châu”
--> Nghê thuật: Đối cảnh,
đối ý: Dòng sông lạnh, soi
bóng hàng cây, bãi cỏ xanh
tươi mơn mởn. Cảnh đầy sức
sống, tác giả ngưỡng mộ.
b)- Tình người:
日 暮 黄 黄 何 黄 是
烟 波 江 上 使 人 愁
“Nhật mộ hương quan hà xứ
thò?
Yên ba giang thượng sử
nhân sầu”
--> Câu hỏi tự vấn: Nỗi buồn
hoài cổ, thương kim, tư
hương
Trường THPT Tam Quan Năm hoc 2008 - 2009
4.Dặn dò học sinh chuẩn bò cho tiết học tiếp theo: ( 3 phút)
- Ra bài tập về nhà : Cảm hứng chủ đạo của 3 bài thơ? Nét đặc sắc về nghệ thuật?
-Chuẩn bò bài :
Tự ôn tập chuẩn bò thi học kỳ 1.
IV. Rút kinh nghiệm, bổ sung :
Giảng bài “Khe chim kêu”, có thể liên hệ với bài “Tónh dạ tứ” của Lí Bạch (đêm
trăng sáng yên lặng nhớ cố hương, lấy cái cử đầu, đê đầu, tả cái yên tónh của đêm
trăng và nỗi buồn xa quê của nhà thơ”.
ø Bài “Thu điếu” của Nguyễn Khuyến ( lấy cái sóng gợn li ti, lá đưa vèo, cá đâu đớp
động để tả cái yên tónh của mùa thu và lòng người ngắm cảnh.)
................................................................................................................................
.................................................................................................................................
.................................................................................................................................
................................................................................................................................
.................................................................................................................................

Nhµ th¬ ®· thĨ hiƯn sù ®èi lËp gi÷a:
chim h¹c vµng lÇu Hoµng H¹c
mÊt cßn
câi tiªn câi trÇn
h thùc
®éng tÜnh

chim h¹c vµng m©y tr¾ng
h÷u h¹n v« h¹n
• Hai c©u ln: T¶ c¶nh hµng c©y ë ®Êt H¸n D¬ng soi bãng trªn dßng s«ng ,vµ b·i cá
xanh m¬n mën ë b·i Anh Vò -> §ã lµ cc sèng thùc t¹i t¬i ®Đp ®Çy søc sèng..
• Hai c©u kÕt: DiƠn t¶ nçi nhí cè h¬ng da diÕt . C©u th¬ gỵi lªn sù h÷u h¹n cđa ®êi
ngêi tríc vò trơ bao la
C. Tỉng kÕt:
1. NghƯ tht:
- Th«i HiƯu ®· x©y dùng mèi quan hƯ ®èi lËp gi÷a c¶nh vµ t×nh, gi÷a thêi gian vµ kh«ng
gian, gi÷a tÜnh vµ ®éng, gi÷a thùc vµ h.
- Bµi th¬ kh«ng tu©n theo nh÷ng quy ®Þnh chỈt chÏ vỊ niªm lt cđa th¬ §êng mµ hÕt søc
s¸ng t¹o khi thĨ hiƯn sù ph¸ c¸ch.
2. Néi dung:
Bµi th¬ thĨ hiƯn sù hoµi niƯm vỊ qu¸ khø, ngËm ngïi tríc hiƯn t¹i, nçi bn nhí quª h¬ng,
nçi sÇu v× c¶m nhËn ®ỵc sù nhá bÐ h÷u h¹n cđa con ngêi tríc vò trơ kh«ng cïng.
Giáo án 10 cơ bản - 3 - – Nguyễn Văn Mạnh

Trường THPT Tam Quan Năm hoc 2008 - 2009
III. Lun tËp
C©u 1: - ý kiÕn thø nhÊt lµ: "TÝch nh©n dÜ khø . . . sư nh©n sÇu" . §iỊu ®ã rÊt ®óng nhng
cha ®đ. Bµi th¬ kh«ng chØ cã nçi bn hoµi cỉ mµ cßn cã nçi nhí quª h¬ng s©u nỈng.
- ý kiÕn thø hai lµ: c¶ 55 ch÷ ®Ịu lµ nh÷ng bíc chn bÞ cho mét ch÷ "sÇu" còng
®óng. Tuy nhiªn, bµi th¬ cßn thĨ hiƯn c¶m xóc cđa Th«i HiƯu tríc c¸i ®Đp, b©ng khu©ng tù
ngÉm vỊ m×nh, kh«ng tháa m·n víi chÝnh m×nh.
C©u 2: C¶ hai b¶n dÞch ®Ịu rÊt hay, t¬ng ®èi s¸t nghÜa so víi phiªn ©m
- B¶n dÞch cđa T¶n §µ rÊt thµnh c«ng vỊ h×nh ¶nh, ng÷ ®iƯu nhng xÐt vỊ thĨ lo¹i tõ thÊt
ng«n b¸t có chun sang th¬ lơc b¸t lµ mét kho¶ng c¸ch. C©u thø bÈy ®· mÊt phÇn hái
"quª h¬ng lµ ®©u ?" t¹o ra mét sù hÉng hơt trong t©m tr¹ng cđa thi nh©n.
- B¶n dÞch cđa Kh¬ng H÷u Dơng ®óng vỊ thĨ lo¹i nhng kh«ng Ên tỵng b»ng b¶n dÞch cđa
T¶n §µ.
- Ch÷ :"sÇu" T¶n §µ dÞch lµ "bn", Kh¬ng H÷u Dơng dÞch lµ "n·o" ®Ịu kh«ng thĨ hiƯn ®-
ỵc vỴ ®Đp cđa t©m tr¹ng nhµ th¬.
Giáo án 10 cơ bản - 4 - – Nguyễn Văn Mạnh