Xem bản đẹp trên 123doc.vn

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM một số biện pháp dạy tốt tin học ở bậc tiểu học



SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Một số biện pháp dạy tốt tin học ở bậc tiểu học

A. Phần mở đầu
I/ Lý do chọn chuyên đề:
* Tầm quan trọng của công nghệ thông tin:
Trong thời đại của chúng ta, sự bùng nổ CNTT đã tác động lớn đến
công cuộc phát triển kinh tế xã hội người. Đảng và Nhà nước đã xác định rõ ý
nghĩa và tầm quan trọng của tin học và CNTT, truyền thông cũng như những
yêu cầu đẩy mạnh của ứng dụng CNTT, đào tạo nguồn nhân lực đáp ứng yêu
cầu CNH, HĐH, mở cửa và hội nhập, hướng tới nền kinh tế tri thức của nước
ta nói riêng – thế giới nói chung.
Chính vì xác định được tầm quan trọng đó nên Nhà nước ta đã đưa môn
tin học vào trong nhà trường và ngay từ tiểu học học sinh được tiếp xúc với
môn tin học để làm quen dần với lĩnh vực CNTT, tạo nền móng cơ sở ban đầu
để học những phần nâng cao trong các cấp tiếp theo
* Tác dụng của CNTT trong dạy học ở bậc tiểu học:
Môn tin học ở bậc tiểu học bước đầu giúp học sinh làm quen với một số
kiến thức ban đầu về CNTT như: Một số bộ phận của máy tính, một số thuật
ngữ thường dùng, rèn luyện một số kỹ năng sử dụng máy tính, …
Hình thành cho học sinh một số phẩm chất và năng lực cần thiết cho
người lao động hiện đại như:
+ Góp phần hình thành và phát triển tư duy thuật giải.
+ Bước đầu hình thành năng lực tổ chức và xử lý thông tin.
+ Có ý thức và thói quen sử dụng máy tính trong hoạt động học tập, lao
động xã hội hiện đại.
+ Có thái độ đúng khi sử dụng máy tính các sản phẩm tin học.
+ Bước đầu hiểu khả năng ứng dụng CNTT trong học tập.


+ Có ý thức tìm hiểu CNTT trong các hoạt động xã hội.
* Đặc biệt khi học sinh học các phần mềm như:
+ Phần mềm soạn thảo văn bản: Học sinh ứng dụng từ các môn học
Tập Làm Văn để trình bày đoạn văn bản sao cho phù hợp, đúng cách. ứng
dụng soạn thảo văn bản để soạn thảo giải những bài toán đã học ở bậc tiểu
học.
+ Phần mềm vẽ: Học sinh ứng dụng trong môn Mỹ thuật, học được từ
môn mỹ thuật để vẽ những hình ảnh sao cho sinh động, hài hoà thẩm mĩ.
+ Trong chương trình tin học ở bậc tiểu học được phân bố xen kẽ giữa
các bài vừa học, vừa chơi. Điều đó sẽ rèn luyện cho học sinh óc tư duy sáng
tạo trong quá trình chơi những trò chơi mang tính bổ ích giúp cho học sinh
thư giãn sau những giờ học căng thẳng ở lớp, …
II. Mục đích nghiên cứu:
- Nghiên cứu cơ sở lý luận và cơ sở thực tiễn của chuyên đề.
- Đề ra một số biện pháp và việc dạy tin học trong bậc tiểu học.
III/ Đối tượng nghiên cứu:
- Môn tin học lớp 4.
- Học sinh khối lớp 4 trường Tiểu học Đằng Hải.
IV/ Phương pháp nghiên cứu:
- Phỏng vấn học sinh khối 4.
- Kiểm tra việc học tập của học sinh (bài cũ, bài mới)
- Sử dụng bảng biểu đối chiếu.
- Thăm lớp, dự giờ.
- Kiểm tra chất lượng sau giờ học.


B. Phần nội dung:
I/ Cơ sở lý luận:
+ Nghị quyết 40/2000/QH10 và chỉ thị 14/2001/CT-TTg ngày
9/12/2000 về việc đổi mới chương trình giáo dục phổ thông: Nội dung
chương trình là tích cực áp dụng một cách sáng tạo các phương pháp tiên tiến,
hiện đại, ứng dụng CNTT vào dạy và học.
+ Thông tư số 14/2002/TT-BGD&ĐT ngày 1/4/2002 về việc hướng
dẫn quán triệt chủ trương đổi mới giáo dục phổ thông.
+ Chỉ thị 29/CT của Trung Ương Đảng về việc đưa CNTT vào nhà
trường.
+ Trong nhiệm vụ năm học 2005 – 2006 Bộ trưởng giáo dục đào tạo
nhấn mạnh: Khẩn trương triển khai chương trình phát triển nguần nhân lực
CNTT từ nay đến năm 2010 của chính phủ và đề án dạy Tin học ứng dụng
CNTT và truyền thông giai đoạn 2004 – 2006 của ngành.
II/ Cơ sở thực tiễn:
* Một số thuận lợi và khó khăn khi thực hiện chuyên đề ở trường Tiểu
học Đằng Hải:
1. Thuận lợi:
* Nhà trường:
- Tuy môn Tin học mới chỉ là môn học tự chọn nhưng nhà trường đã
tạo điều kiện để học sinh có thể học từ khối lớp 3, tạo điều kiện sắm sửa máy
móc, trang thiết bị phục vụ cho việc dạy và học môn Tin học.
- Được sự ủng hộ của các cấp uỷ – UBND – các ban ngành, phụ huynh
toàn trường hỗ trợ cơ sở vật chất cho nhà trường.
* Giáo viên:
Giáo viên được đào tạo những kiến thức cơ bản về tin học để đáp ứng
yêu cầu cho dạy và học môn tin học trong bậc tiểu học.
* Học sinh:


Vì là môn học trực quan, sinh động, môn học khám phá những lĩnh vực
mới nên học sinh rất hứng thú học, nhất là những tiết thực hành.
2. Khó khăn:
* Nhà trường:
Nhà trường đã có một phòng máy vi tính để cho học sinh học nhưng
vẫn còn hạn chế về số lượng cũng như chất lượng, mỗi ca thực hành có tới 3 –
4 em ngồi cùng một máy nên các em không có nhiều thời gian để thực hành
làm bài tập một cách đầy đủ. Hơn nữa nhiều máy cấu hình máy đã cũ, chất
lượng không còn tốt nên hay hỏng hóc, ảnh hưởng rất nhiều đến chất lượng
học tập của học sinh.
Đời sống kinh tế của địa phương còn gặp nhiều khó khăn, rất ít học
sinh ở nhà có máy vi tính.
* Giáo viên:
Môn Tin học mới chỉ là môn tự chọn trong chương trình bậc tiểu học
nên chương trình và sự phân phối chương trình bước đầu có sự thống nhất và
đang hoàn chỉnh. Hiện nay Bộ giáo dục và đào tạo mới đang thí điểm dạy
môn Tin học vào lớp 3 cho một số tỉnh và thành phố (trong đó có thành phố
Hải Phòng) và biên soạn quyển sách cùng học tin học quyển 1. Năm học 2005
– 2006 Phòng giáo dục Hải An mới giao thí điểm cho trường tiểu học Cát Bi
dạy thử chương trình sách cùng học Tin học quyển 1 vào lớp 3.
Tuy giáo viên đã được đào tạo cơ bản về kiến thức tin học, nhưng có
một số giáo viên được chuyển từ môn văn hoá sang, nên chỉ được đào tạo hết
chứng chỉ A nên kiến thức còn hạn hẹp, chưa có chiều sâu cũng như chiều
rộng nên việc cập nhật những vấn đề mới còn hạn chế. Hơn nữa khi thực
hành, máy móc gặp sự cố, trục trặc, giáo viên không xử lý kịp thời dẫn đến
học sinh thiếu máy, không thực hành được.
Do mới là môn tự chọn nên đa số giáo viên dạy Tin học trong trường
tiểu học đều là giáo viên hợp đồng trường, chỉ tiêu biên chế chưa có, lương
thấp nên cũng phần nào làm ảnh hưởng đến chất lượng dạy và học.


* Học sinh:
Học sinh chưa có sách giáo khoa để học, các em chỉ được học những
kiến thức thông qua bài giảng của giáo viên dạy trên lớp.
Đa số các em học sinh chỉ được tiếp xúc với máy vi tính ở trường là
chủ yếu, do đó sự tìm tòi và khám phá máy vi tính với các em còn hạn chế,
nên việc học tập của học sinh vẫn còn mang tính chậm chạp.
III/ Thực trạng:
Trước khi thực hiện chuyên đề, tôi đã khảo sát khối lớp 4 thông qua giờ
dạy lý thuyết, dạy thực hành, thông qua kiểm tra bài cũ. Khi tổng hợp kết quả
thu được:
Trước khi thực hiện chuyên đề
Mức độ thao tác
Số Hs Tỷ lệ
Thao tác nhanh, đúng 25/112
22%
Thao tác đúng 40/112
36%
Thao tác chậm 37/112
33%
Chưa biết thao tác 10/112
9%

IV/ Một số biện pháp để dạy tin học có hiệu quả hơn trong bậc tiểu học:
1. Giáo viên có kế hoạch bài dạy, xây dựng ý tưởng, thiết kế bài dạy
phù hợp:
- Ngay từ bài học đầu tiên trong chương trình học Tin học, giáo viên
phải xác định rõ cho học sinh nhận biết các bộ phận của máy tính và tác dụng
của các bộ phận đó bằng cách cho học sinh quan sát ngay trong giờ giảng lý
thuyết.
Ví dụ: Bài làm quen với máy tính (lớp 3)
Khi giáo viên giới thiệu bộ phận con chuột, giáo viên phải mô tả con
chuột, có mấy loại con chuột, trên thân con chuột có những phím nào, chức
năng của các phím đó, tay đặt lên con chuột đó như thế nào.