GA Sinh 12 NC - Bài 40

BÀI 40: NÂNG CAO
LOÀI SINH HỌC VÀ CÁC CƠ CHẾ CÁCH LY
I.MỤC TIÊU: (SGV)
II.CHUẨN BỊ:
-Giáo viên: Ảnh H40.1-40.2 và vật thật: rau dền cơm, rau dền gai; xương rồng 5
cạnh và 3 cạnh.
-Học sinh: soạn bài trước ở nhà
III. TIẾN TRÌNH BÀI GIẢNG
1.Kiểm tra bài cũ
2.Bài mới:
NỘI DUNG HOẠT ĐỘNG THẦY TRÒ
I. LOÀI SINH HỌC:
1. Khái niệm LSH: Là nhóm cá thể có vốn gen chung,
có những tính trạng chung về hình thái sinh lý, có khu
phân bố xác đònh, trong đó các cá thể giao phối với
nhau và được cách ly sinh sản với những nhóm quần
thể thuộc loài khác
2. Các tiêu chuẩn phân biệt hai loài thân thuộc:
a. Tiêu chuẩn hình thái: hai loài khác nhau có sự gián
đoạn về hình thái.
Ví dụ : SGK
b. Tiêu chuẩn đòa lí - sinh thái:
-Hai loài thân thuộc chiếm hai khu phân bố riêng biệt.
Ví dụ: Loài voi Châu Phi trán dô, tai to, ... với loài voi
Ấn Độ trán lõm tai nhỏ...
-Hai loài thân thuộc có khu phân bố trùng nhau một
phần hay trùng nhau hoàn toàn.
Ví dụ: Loài mao lương sống ở bãi cỏ ẩm có chồi
nách, ... với loài mao lương sống ở bờ ao lá hình bầu
dục ít răng cưa.
c. Tiêu chuẩn sinh lý - hoá sinh: protêin tương ứng ở
các loài khác nhau được phân biệt ở:
-Đặc tính vật lí (khả năng chòu nhiệt).
Ví dụ: SGK
-Đặc tính hoá sinh: số lượng, thành phần và trình tự
sắp xếp các axit amin trong phân tử Prôtêin.
Ví dụ: SGK.
d. Tiêu chuẩn cách li sinh sản: giữa các loài khác nhau
có sự cách li sinh sản.
* Chú ý:
-Đối với những loài vi khuẩn chủ yếu là dùng tiêu
Loài sinh học là gì?
-Để xác đònh 2 cá thể cùng loài hay
thuộc về 2 loài thân thuộc khác nhau
người ta dùng những tiêu chuẩn nào?
-Học sinh xem mẫu vật rau dền cơm,
gai, xương rồng, ... Có nhận xét gì?
Học sinh nêu ví dụ khác SGK
-Voi Châu Phi với voi Ấn Độ có khu
phân bố như thế nào?
-Loài mao lương sống ở bãi cỏ ẩm,
với loài mao lương sống ở bờ ao có
khu phân bố như thế nào?
-Prôtêin tương ứng ở nhũng loài khác
nhau được phân biệt với nhau ở
những đặc tính nào? Cho ví dụ minh
hoạ.
-Hai loài thân thuộc rất giống nhau
về hình thái người ta dùng tiêu chuẩn
nào để phân biệt?
-Trong các tiêu chuẩn trên tiêu
NỘI DUNG HOẠT ĐỘNG THẦY TRÒ
chuẩn sinh hoá.
-Đối với động vật thực vật thường dùng tiêu chuẩn
hình thái.
3. Sơ lược về cấu trúc của loài:
-Quần thể: là đơn vò tổ chức cơ sở của loài.
-Nòi: là các quần thể hay nhóm quần thể phân bố liên
tục hoặc là gián đoạn.
+Nòi đòa lí: là nhóm quần thể phân bố trong một khu
vực đại lí xác đònh. VD: (SGK)
+Nòi sinh thái: là nhóm quần thể thích nghi với những
điều kiện sinh thái xác đònh. VD: (SGK)
+Nòi sinh học: Là nhóm quần thể kí sinh trên loài vật
chủ xác đònh hoặc trên những phần khác nhau của cơ
thể vật chủ. VD: (SGK)
II. CÁC CƠ CHẾ CÁCH LI:
1. Các cơ chế cách li:
a. Cách li đòa lí: các quần thể sinh vật trên cạn và dưới
nước bò cách li bởi các vật chướng ngại đòa lí: núi,
sông, biển và dãy đất liền.
b. Cách li sinh sản: (cách li di truyền)
-Cách li trước hợp tử: do chênh lệch về mùa sinh sản
khác nhau về tập tính sinh dục ...
-Cách li sau hợp tử: do sự không tương đồng giữa 2 bộ
NST của hai loài bố mẹ.
2. Vai trò: ngân cản sự giao phối tự do  củng cố và
tăng cường sự phân hoá nhóm gen trong quân thể bò
chia cắt.
3. Mối quan hệ giữa các cơ chế cách li:
-Cách li đòa lí là điều kiện cần thiết cho các nhóm cá
thể đã phân hoá tích luỹ các biến dò di truyền theo
những hướng khác nhau, làm cho thành phần kiểu gen
sai khác ngày càng nhiều.
-Cách li đòa lí kéo dài dẫn đến cách li sinh sản (cách li
di truyền) đánh dấu sự xuất hiện loài mới
chuẩn nào được dùng thông dụng để
phân biệt hai loài?
-Hãy nêu các cấp độ cấu trúc của
loài?
-Quần thể là gí? nêu những đặc trưng
của quần thể về di truyền và sinh
thái.
-Nòi là gì?
-Phân biệt các nòi đòa lí, nòi sinh thái
và nòi sinh học, cho ví dụ minh hoạ.
-Các quần thể sinh vật trên cạn và
dưới nước bò cách li với nhau do các
vật chướng ngại đòa lí nào?
-Mùa sinh sản khác nhau, tập tính
hoạt động sinh dục khác nhau dẫn
đến hiện tượng gì?
-Mỗi loài có bộ NST đặc trưng. Sự
không tương đồng giữa hai bộ NST
của hai loài bố mẹ dẫn đến hiện
tïng gì?
-Vai trò của các cơ chế cách li
-Trong các cơ chế cách li. Cách li
nào là điều kiện cần thiết cho các
nhóm cá thể đã phân hoá tích luỹ các
biến dò di truyền theo những hướng
khác nhau làm cho kiểu gen sai khác
ngày càng nhiều?
-Cách li đòa lí kéo dài dãn đến hiện
tượng gì?
3. Củng cố: Học sinh khác sâu phần tóm tắt phần SGK
4. Dặn dò: Học sinh soạn bài 41 và trả lời các câu hỏi cuối bài