bài viết số 5 - Nghị luận văn học

Đây là phiên bản tài liệu đơn giản

Xem phiên bản đầy đủ của tài liệu bài viết số 5 - Nghị luận văn học

Ngày …..tháng…...năm….
Tiết 57-58: BÀI VIẾT SỐ 5 - NGHỊ LUẬN VĂN HỌC.
A- Môc tiªu bài häc
-Giúp HS HS có thể chủ động sáng tạo trong việc làm bài, biết phân tích đề, biết tập hợp
kiến thúc, chọn các thao tác làm văn , xây dựng dàn ý, lập văn bản.
- Viết được bài văn nghị luận văn học thể hiện ý kiến của mình một cách rõ ràng, mạch
lạc, có sức thuyết phục
-Khích lệ những bài làm sáng tạo, có cảm xúc, ý tưởng độc đáo, táo bạo.
B- Ph¬ng ph¸p DẠY HỌC :
-Bài học tập trung vào nghị luận về một ý kiến bàn về văn học. Lưu ý HS ôn lại những tri
thức về nghị luận, về thao tác lập luận,...để HS biết cách lập luận một cách chặt chẽ, nêu
luận điểm rõ ràng, đưa dẫn chứng thuyết phục,hấp dẫn.
-Với dạng đề cuả SGK (3 đề), GV có thể vận dụng theo đề bài trong SGK hoặc tự ra đề
cho phù với đối tượng học sinh. GV định hướng giúp các em nâng cao kĩ năng tổ chức văn
bản hoàn chỉnh , ngắn gọn, đáp ứng yêu cầu về nội dung và nghệ thuật.
- Chú ý tránh những lỗi:
+Trình bày vấn đề một cách chung chung hoặc quá lan man, dài dòng mà không tập trung
vào vấn đề trọng tâm.
+Nghị luận không đúng vấn đề của đề bài.
C.ph¬ng tiÖn d¹y häc
-SGK, GA, ...
C- Néi dung, tiÕn tr×nh lªn líp
1. Ổn định, kiểm tra sĩ số lớp.
2. Ra đề làm văn cho HS:
Đề 1 :
Trong một bức thư luận về văn chương, Nguyễn Văn Siêu có viết: “Văn chương (...) có
loại đáng thờ. Có loại không đáng thờ. Loại không đáng thờ là loại chỉ chuyên chú ở văn
chương. Loại đáng thờ là loại chuyên chú ở con người”.
Hãy phát biểu ý kiến về quan niệm trên.
Đề 2:
Buy-phông , nhà văn Pháp nổi tiếng có viết : “Phong cách chính là người”.
Anh (Chị) hiểu ý kiến trên như thế nào?
Đề 3 :
Anh (Chị) hãy bày tỏ quan điểm của mình về ý kiến của nhà văn Pháp La Bơ-ruy-e : “Khi
một tác phẩm nâng cao tinh thần ta lên và gợi cho ta những tình cảm cao quý và can đảm ,
không cần tìm một nguyên tắc nào để đánh giá nó nữa: đó là một cuốn sách hay và do một
nghệ sĩ viết ra” .
*Gợi ý:
Đề 1 :
• Bài làm cần có các nội dung sau:
-Phân tích lí giải hai loại văn chương : “Chỉ chuyên chú ở văn chương” và loại
“Chuyên chú ở con người”.
+Thế nào là văn chương “ Chỉ chuyên chú ở văn chương”?
Đó là loại văn chương chỉ biết có nó, tức là coi hình thức nghệ thuật là trên hết , nhà
văn khi sáng tác chỉ chăm lo cái đẹp của hình thức, không mấy chú ý đến nội dung tư
tưởng và không quan tâm đến đời sống ,vân mệnh con người, không có trách nhiệm đối
với xã hội.
+Thế nào là văn chương “chuyên chú ở con người”?
Đó là loại văn chương quan tâm trước hết đến cuộc sống con người vì con người , coi
giá trị chủ yếu của văn chương ở chỗ nó có ích cho cuộc đời.
- Nêu ý kiến về quan niệm của Nguyễn Văn siêu:
+ Vì sao loại đáng thờ là loại “Chuyên chú ở con người”chứ không phải loại “Chuyên
chú ở văn chương”?
NVS muốn nói đến chân giá trị của văn chương . Nếu văn chương không quan tâm đến
con người thì văn chương sẽ tự đánh mất mình. Áng văn hay phải là áng văn tâm huyết
của người cầm bút.Cái tâm thường nuôi dưỡng, phát huy cái tài.
-Liên hệ đến các nhà văn có cùng quan điểm như NVS.
Đề 2 :
• Cần lưu ý những ý chính sau:
-Phong cách chính là nét độc đáo và phần đóng góp riêng của nhà văn cho đời sống văn
học.
- Phong cách bao gồm cả phương diện nội dung và nghệ thuật :
+ Độc đáo về nội dung thể hiện ở quan niệm về cuộc sống và con người từ việc lựa chọn
đề tài, xác định chủ đề , cách lí giải những vấn đề về cuộc sống và con người….
+ Độc đáo về nghệ thuật thể hiện ở phương thức biểu hiện, ở việc lựa chọn các thủ pháp
nghệ thuật , tổ chức kết cấu, sử dụng ngôn ngữ….
- Điều thú vị khi đọc tác phẩm văn học là phát hiện được những nét độc đáo trong phong
cách của mỗi nhà văn.
Đề 3 :
• Cần làm rõ một số ý sau :
-Tiêu chí để đánh giá một tác phẩm hay , theo La Bơ-ruy-e, là giá trị giáo dục của tác phẩm
đó .
-Giá trị giáo dục của tác phẩm văn học : “Nâng cao tinh thần”, gợi : “Những tình cảm cao
quí và can đảm” của con người.
*Tham khảo một số đề sau:
Đề 1 :
Nền văn học Việt Nam sau Cách mạng tháng Tám 1945 là “Nền văn học chủ yếu mang
khuynh hướng sử thi và cảm hứng lãng mạn”.
Anh (Chị) hãy trình bày ý kiến của mình về nhận định trên.
• Cần nêu được một số ý sau :
- Sử thi và lãng mạn là gì?
- Vì sao văn học Việt Nam sau Cách mạng tháng Tám lại “Chủ yếu mang khuynh
hướng sử thi và cảm hứng lãng mạn” ?
( Dựa vào những nội dung đã trình bày trong bài Khái quát văn học Việt Nam từ sau
cách mạng tháng Tám năm 1945 đến hết thế kỉ XX .)
- Khuynh hướng sử thi và cảm hứng lãng mạn đã thể hiện trong các tác phẩm văn
học Việt Nam sau cách mạng tháng Tám như thế nào ? ( Cần dẫn ra và phân tích
được đặc điểm sử thi và lãng mạn qua nhiều tác phẩm thơ và văn xuôi đã được học
ở SGK ngữ văn lớp 9: Làng (Kim Lân), Những ngôi sao xa xôi (Lê Minh Khuê)…
còn lại chủ yếu là những tác phẩm thơ và văn xuôi trong chương trình 12 : Tây
Tiến (Quang Dũng ), Đất nước (Nguyễn Đình Thi) , Những đứa con trong gia đình
(Nguyễn Thi) , Rừng xà nu (Nguyễn Trung Thành)…. )
- Bình luận về tác dụng của khuynh hướng sử thi và cảm hứng lãng mạn trong văn
học Việt Nam sau Cách mạng tháng Tám.
Đề 2 :
Vì sao có thể nói văn học chân chính có khả năng nhân đạo hóa con người? Liên hệ
thực tế văn học.
• Cần nêu được một số ý sau:
-Thế nào là văn học chân chính :
+ Phản ánh cuộc sống của con người.
+ Phải góp phần đấu tranh cải tạo xã hội , đặc biệt là tác động sâu sắc đến tâm hồn tình
cảm con người, bồi đắp cho tâm hồn con người trở nên trong sáng phong phú và sâu
sắc hơn.
-Vì sao văn học chân chính có khả năng nhân đạo hóa con người ?
+ Văn học chân chính tố cáo xã hội bóc lột đã đẩy con người vào trạng thái phi nhân
tính và kêu gọi đấu tranh để thay đổi hoàn cảnh xã hội ,làm cho hoàn cảnh trở nên nhân
đạo hơn đối với con người. ( Dẫn ra và phân tích một số tác phẩm của Nam Cao : Sống
mòn, chí Phèo..)
+ Văn học chân chính đề cập trực tiếp đến những vấn đề nhân sinh quan : Thái độ
trước lẽ sống và cái chết , thái độ lựa chọn con đường đi trong cuộc đời, đấu tranh cho
một lí tưởng cao đẹp , cho cuộc sống có ý nghĩa (Từ ấy - Tố Hữu, Nhật kí trong tù- Hồ
Chí minh.)
+ Những hình tượng mang tính chất gợi cảm , nhất là hình tượng thơ tác động mạnh
mẽ vào tình cảm người đọc truyền cho người đọc có một tình yêu mãnh liệt đối với cái
đẹp, cái cao cả (Hình tượng Bác Hồ trong bài “Bác ơi !”-Tố Hữu…) , đồng thời kích
thích ở con người thái độ căm ghét cái xấu , sự tàn ác…(Truyện Kiều - Nguyễn Du…)
+ Văn học chân chính giúp ta nhận thức về xã hội và thế giới tự nhiên nhưng chủ yếu
là tự nhận thức , giúp con người tự cải tạo và hoàn thiện đạo đức , nhân cách , làm cho
con người sống tốt đẹp hơn .

Đây là phiên bản tài liệu đơn giản

Xem phiên bản đầy đủ của tài liệu bài viết số 5 - Nghị luận văn học