Xem bản đẹp trên 123doc.vn

Cơ cấu thị trường chứng khoán

Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
MỤC LỤC

PHẦN MỞ ĐẦU Trang
1. Tính cấp thiết của đề tài…………………………………………………. 2
2. Mục đích của đề tài…………………………............................................ 3
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài……………………………... 3
4. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu…………………………........... 3
PHẦN NỘI DUNG
I. Phần lý thuyết
1. Khái niệm về thị trường chứng khoán………………………………….. 4
2. Chức năng của thị trường chứng khoán……………................................ 4→5
3. Cơ cấu thị trường chứng khoán……………………………………........ 5→6
4. Các nguyên tắc hoạt động của TTCK………………...……………....... 6→7
5. Các thành phần tham gia vào TTCK…………………………………... . 7→8
II. Thực trạng
1.Bước đầu TTCK Việt Nam chưa thực
sự là một kênh huy động vốn………………………………………….... 10→14
2. Thị trường UMCOM khai trương……………………………………… 14→16
3. Vai trò của các quỹ đầu tư hiện nay…………………………………… 16→19
4. Sự phát triển của TTCK ở Việt Nam…………………………………... 19→20
5. Vai trò của TTCK với nền kinh tế Việt Nam…………………………… 21→23
III. Các giải pháp để nâng cao vai trò TTCK đối với nền kinh tế
PHẦN KẾT LUẬN
- Trang 1 -
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
PHẦN MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Bản chất của tài chính về hình thức là tất cả những vấn đề liên quan đến tiền,
đến sự vận động của tiền tệ. Về bản chất tài chính là tất cả sự vận động của tiền tệ
độc lập tương đối với sự vận động của hàng hóa, gắn liền với sự tạo lập và sử dụng
các quỹ tiền tệ của một chủ thể kinh tế xã hội. Tài chính rất quan trọng đối với môt
quốc gia. Nó phân phối tổng sản phẩm xã hội dưới hình thức giá trị. Một quốc gia
muốn có một nền kinh tế phát triển thì các hoạt động tài chính của quốc gia đó phải
được diễn ra một cách mạnh mẽ.
VD: Mỗi một doanh nghiệp, cá nhân trong một quốc gia khi tham gia vào các
hoạt động kinh tế thì cần phải có một số lượng vốn nhất định. Số vốn này lấy ở đâu
ra??? Một phần số vốn đó là do doanh nghiệp, cá nhân tự có còn phần lớn đa số là do
doanh nghiệp, cá nhân đi vay của nhà nước hoặc trong cộng đồng dân cư…đó là các
hoạt động tài chính. Khi mà các doanh nghiệp, cá nhân có hoạt động kinh tế phát triển
thì làm cho nền kinh tế của đất nước phát triển theo.
Các hoạt động tài chính mang tính lịch sử. Nó có quá trình phát triển từ sơ khai
rồi tiến dần tới đỉnh cao. Thuế là hoạt động tài chính đầu tiên tới bây giờ thì các hoạt
động của thị trường chứng khoán là hoạt động tài chính mang tính cao cấp nhất.
Qua quá trình tìm hiểu về hoạt động tài chính ta đã thấy được tầm quan trọng
của nó. Mà thị trường chứng khoán lại là nơi mà các hoạt động tài chính diễn ra mạnh
nhất. Vì vậy các biến động của thị trường tài chính có ảnh hưởng rất mạnh tới nền
kinh tế. Cho nên với những nhà kinh tế trong tương lai như sinh viên hoc về ngành
kinh tế cũng như các nhà kinh doanh hiện tại thì việc theo dõi sự biến động của thị
trường chứng khoán là rất quan trọng, phải nghiên cứu thật kĩ về nó thì khi muốn
tham gia vào TTCK mới không vấp phải những sai lầm nghiêm trọng.
- Trang 2 -
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
2. Mục đích của đề tài
Đề tài trình bày một cách hệ thống các vấn đề của thị trường chứng khoán ở Việt
Nam. Từ đó đề tài sẽ trình bày chi tiết các nội dung cơ bản của thị trường chứng
khoán, giúp cho người đọc đề tài có thể hiểu rõ hơn về thị trường chứng khoán.
Trong phần nội dung của đề tài sẽ cho người đọc có cái nhìn khái quát hơn về
thị trường chứng khoán. Tìm hiểu các quá trình hoạt động của thị trường chứng
khoán ở Việt Nam, sự biến động của thị trường chứng khoán trong từng thời kì. Và
sự ảnh hưởng của các nhân tố tới thị trường chứng khoán.
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu.
- Bản chất của thị trường chứng khoán ở Việt Nam
- Những chức năng cơ bản của thị trường chứng khoán
- Sự hoạt động của thị trường chứng khoán ở Việt Nam
- Vai trò của thị trường chứng khoán với nền kinh tế
- Thực trạng của thị trường chứng khoán ở Việt Nam
4. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu.
Đề tài được thực hiện dựa trên các cơ sở lý thuyết về thị trường chứng khoán
nói chung và thị trường chứng khoán ở Việt Nam nói riêng.
Phương pháp nghiên cứu chủ yếu mà tác giả đã sử dụng trong đề tài của mình
đó là: Phân tích, tổng hợp, so sánh… Trong đề tài của mình tác giả sử dụng nhiều tài
liệu liên quan tới thị trường chứng khoán ở Việt Nam. Để nêu lên một cách xác thực
nhất về thị trường chứng khoán ở Việt Nam.


- Trang 3 -
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
PHẦN NỘI DUNG
A/ PHẦN LÝ THUYẾT
1. Khái niệm về thị trường chứng khoán
Chứng khoán là bằng chứng xác nhận quyền và lợi ích hợp pháp của người sở
hữu đối với tài sản hoặc phần vốn của tổ chức phát hành.
Thị trường chứng khoán: là một thị trường mà ở nơi đó người ta mua bán,
chuyển nhượng, trao đổi chứng khoán nhằm mục đích kiếm lời.
2. Chức năng của thị trường chứng khoán
2.1 Huy động vốn đầu tư cho nền kinh tế
Khi các nhà đầu tư mua chứng khoán do các công ty phát hành, số tiền nhàn
rỗi của họ được đưa vào hoạt động sản xuất kinh doanh và qua đó góp phần mở rộng
sản xuất xã hội. Thông qua TTCK, Chính phủ và chính quyền ở các địa phương cũng
huy động được các nguồn vốn cho mục đích sử dụng và đầu tư phát triển hạ tầng kinh
tế, phục vụ các nhu cầu chung của xã hội.
2.2 cung cấp môi trường đầu tư cho công chúng
TTCK cung cấp cho công chúng một môi trường đầu tư lành mạnh với các cơ
hội lựa chọn phong phú. Các loại chứng khoán trên thị trường rất khác nhau về tính
chất, thời hạn và độ rủi ro, cho phép các nhà đầu tư có thể lựa chọn loại hàng hoá phù
hợp với khả năng, mục tiêu và sở thích của mình.
2.3.Tạo tính thanh khoản cho các chứng khoán
Nhờ có TTCK các nhà đầu tư có thể chuyển đổi các chứng khoán họ sở hữu
thành tiền mặt hoặc các loại chứng khoán khác khi họ muốn. Khả năng thanh khoản
là một trong những đặc tính hấp dẫn của chứng khoán đối với người đầu tư. Đây là
yếu tố cho thấy tính linh hoạt, an toàn của vốn đầu tư. TTCK hoạt động càng năng
động và có hiệu quả thì tính thanh khoản của các chứng khoán giao dịch trên thị
trường càng cao.
2.4. Đánh giá hoạt động của doanh nghiệp
- Trang 4 -
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
Thông qua chứng khoán, hoạt động của các doanh nghiệp được phản ánh
một cách tổng hợp và chính xác, giúp cho việc đánh giá và so sánh hoạt động của
doanh nghiệp được nhanh chóng và thuận tiện, từ đó cũng tạo ra một môi trường cạnh
tranh lành mạnh nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng vốn, kích thích áp dụng công nghệ
mới, cải tiến sản phẩm.
2.5. Tạo môi trường giúp Chính phủ thực hiện các chính sách kinh tế vĩ mô
Các chỉ báo của TTCK phản ánh động thái của nền kinh tế một cách nhạy
bén và chính xác. Giá các chứng khoán tăng lên cho thấy đầu tư đang mở rộng, nền
kinh tế tăng trưởng; ngược lại giá chứng khoán giảm sẽ cho thấy các dấu hiệu tiêu
cực của nền kinh tế. Vì thế, TTCK được gọi là phong vũ biểu của nền kinh tế và là
một công cụ quan trọng giúp Chính phủ thực hiện các chính sách kinh tế vĩ mô.
Thông qua TTCK, Chính phủ có thể mua và bán trái phiếu Chính phủ để tạo ra nguồn
thu bù đắp thâm hụt ngân sách và quản lý lạm phát. Ngoài ra, Chính phủ cũng có thể
sử dụng một số chính sách, biện pháp tác động vào TTCK nhằm định hướng đầu tư
đảm bảo cho sự phát triển cân đối của nền kinh tế.
3.Cơ cấu thị trường chứng khoán
Xét về sự lưu thông của chứng khoán trên thị trường, TTCK có hai loại:
3.1.Thị trường sơ cấp
Là thị trường mua bán các chứng khoán mới phát hành. Trên thị trường này,
vốn từ nhà đầu tư sẽ được chuyển sang nhà phát hành thông qua việc nhà đầu tư mua
các chứng khoán mới phát hành.
3.2.Thị trường thứ cấp
Là nơi giao dịch các chứng khoán đã được phát hành trên thị trường sơ cấp. Thị
trường thứ cấp đảm bảo tính thanh khoản cho các chứng khoán đã phát hành.
4. Các nguyên tắc hoạt động của TTCK:
- Trang 5 -
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
4.1. Nguyên tắc cạnh tranh:
Theo nguyên tắc này, giá cả trên TTCK phản ánh quan hệ cung cầu về chứng
khoán và thể hiện tương quan cạnh tranh giữa các công ty. Trên thị trường sơ cấp, các
nhà phát hành cạnh tranh với nhau để bán chứng khoán của mình cho các nhà đầu tư,
các nhà đầu tư được tự do lựa chọn các chứng khoán theo các mục tiêu của mình.
Trên thị trường thứ cấp, các nhà đầu tư cũng cạnh tranh tự do để tìm kiếm cho mình
một lợi nhuận cao nhất, và giá cả được hình thành theo phương thức đấu giá.
Nguyên tắc công bằng
Công bằng có nghĩa là mọi người tham gia thị trường đều phải tuân thủ những
qui định chung, được bình đẳng trong việc chia sẻ thông tin và trong việc gánh chịu
các hình thức xử phạt nếu vi phạm vào những qui định đó.
4.3.Nguyên tắc công khai
Chứng khoán là loại hàng hoá trừu tượng nên TTCK phải được xây dựng trên
cơ sở hệ thống công bố thông tin tốt. Theo luật định, các tổ chức phát hành có nghĩa
vụ phải cung cấp thông tin đầy đủ theo chế độ thường xuyên và đột xuất thông qua
các phương tiện thông tin đại chúng, Sở giao dịch, các công ty chứng khoán và các tổ
chức có liên quan.
4.4. Nguyên tắc trung gian
Nguyên tắc này có nghĩa là các giao dịch chứng khoán được thực hiện thông qua tổ
chức trung gian là các công ty chứng khoán. Trên thị trường sơ cấp, các nhà đầu tư
không mua trực tiếp của nhà phát hành mà mua từ các nhà bảo lãnh phát hành. Trên
thị trường thứ cấp, thông qua các nghiệp vụ môi giới, kinh doanh, các công ty chứng
khoán mua, bán chứng khoán giúp các khách hàng, hoặc kết nối các khách hàng với
nhau qua việc thực hiện các giao dịch mua bán chứng khoán trên tài khoản của mình.
4.5.Nguyên tắc tập trung:
- Trang 6 -
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
Các giao dịch chứng khoán chỉ diễn ra trên sở giao dịch và trên thị trường
OTC dưới sự kiểm tra giám sát của cơ quan quản lý nhà nước và các tổ chức tự quản.
5. Các thành phần tham gia TTCK
5.1 Nhà phát hành
Là các tổ chức thực hiện huy động vốn thông qua TTCK dưới hình thức phát
hành các chứng khoán
5.2 Nhà đầu tư
Là những người thực sự mua và bán chứng khoán trên TTCK. Nhà đầu tư có
thể được chia thành 2 loại:
- Nhà đầu tư cá nhân: là những người có vốn nhàn rỗi tạm thời, tham gia mua bán trên
TTCK với mục đích kiếm lời.
- Nhà đầu tư có tổ chức: là các định chế đầu tư thường xuyên mua bán chứng khoán
với số lượng lớn trên thị trường. Các định chế này có thể tồn tại dưới các hình thức
sau: công ty đầu tư, công ty bảo hiểm, Quỹ lương hưu, công ty tài chính, ngân hàng
thương mại và các công ty chứng khoán.
5.3.Các công ty chứng khoán:
Là những công ty hoạt động trong lĩnh vực chứng khoán, có thể đảm nhận
một hoặc nhiều trong số các nghiệp vụ chính là môi giới, quản lý quỹ đầu tư, bảo lãnh
phát hành, tư vấn đầu tư chứng khoán và tự doanh.
5.4.Các tổ chức có liên quan đến TTCK:
- Uỷ ban chứng khoán Nhà nước: là cơ quan thuộc Chính phủ thực hiện chức năng
quản lý nhà nước đối với TTCK ở Việt nam.
- Sở giao dịch chứng khoán: là cơ quan thực hiện vận hành thị trường và ban hành
những quyết định điều chỉnh các hoạt động giao dịch chứng khoán trên Sở phù hợp
với các quy định của luật pháp và UBCK.
- Công ty dịch vụ máy tính chứng khoán: là tổ chức phụ trợ, phục vụ các giao dịch
chứng khoán.
- Trang 7 -
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
- Công ty đánh giá hệ số tín nhiệm: là công ty chuyên cung cấp dịch vụ đánh giá năng
lực thanh toán các khoản vốn gốc và lãi đúng thời hạn và theo những điều khoản đã
cam kết của công ty phát hành đối với một đợt phát hành cụ thể.
∗ Các phương pháp phân tích chứng khoán chính (phân tích cơ bản và phân
tích kỹ thuật)
Có nhiều phương pháp phân tích chứng khoán. Trên thực tế các phương pháp
này được dùng kết hợp để bổ sung cho nhau nhằm giúp nhà đầu tư ra quyết định
chính xác nhất. Ở đây chỉ giới thiệu hai phương pháp là phần tích cơ bản và phân tích
kỹ thuật.
a) Phân tích cơ bản
Phương pháp này dựa trên giả thuyết cho rằng, giá trị thực của một Công ty có
mối quan hệ mật thiết với các đặc tính tài chính của Công ty. Bất kỳ một sự chệch
hướng nào so với giá trị thực cũng là dấu hiệu cho thấy cổ phiếu đang ở dưới hoặc ở
trên giá trị thực và nó sẽ có xu hướng điều chỉnh về giá trị thực.
Mục đích của phân tích cơ bản là tìm hiểu tất cả các yếu tố tác động tới giá:
phân tích nền kinh tế, phân tích ngành, Công ty... trên cơ sở đó tìm ra giá trị nội tại đề
so sánh với giá trị hiện hành.
Khi tính giá cố phiếu, các nhà phân tích thường sử dụng kết hợp các phương
pháp như chiết khấu luồng tiền, tỷ số giá trên thu nhập (P/E), giá trị sổ sách... Khi họ
nắm giữ cổ phiếu này tức là họ đang kỳ vọng nó sẽ đem lại lợi nhuận cao hơn mức
trung bình của thị trường.
Điểm mạnh của phương pháp này là rất tốt cho mục tiêu đầu tư dài hạn. Nó
giúp bạn lựa chọn dược cổ phiếu theo cách lựa chọn Công ty tốt, hiểu được các yếu tố
chính tác động tới giá trị của Công ty/Ngành.
Nhưng điểm yếu của nó là mất nhiều thời gian, phải dưa ra các giả định chủ
quan (ví dụ như tốc độ tăng trưởng), các thông tin tài chính có thể không dầy đủ,
không chính xác, kỹ thuật định giá được áp dụng không đồng nhất (tuỳ thuộc theo
- Trang 8 -
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
Ngành/Công ty).
b) Phân tích kỹ thuật
Phân tích kỹ thuật cho rằng giá cả đã phản ánh mọi thông tin (nhà đầu tư không
cần biết đó là thông tin gì), giá cả vận động theo xu hướng và lịch sử có tính lặp lại.
Mục đích của phân tích kỹ thuật là tìm hiểu động thái của thị trường, tìm ra xu
thế giá. Các công cụ dùng trong phân tích kỹ thuật là đồ thị, bảng biểu và các chỉ số
kỹ thuật. Các số liệu được dùng là giá và khối lượng trong quá khứ. Nhà phân tích
chủ yếu chỉ cần làm mỗi việc là quan sát đồ thị, sử dụng chỉ số để ầm ra xu thế. Nó
hơi giống trò chơi đuổi hình bắt chữ, nhưng hơn thế nhiều, nó là cả một nghệ thuật.
Điểm mạnh của phân tích kỹ thuật là không phụ thuộc nhiều vào báo cáo tài
chính, nguyên tắc dễ hiểu, cho phép nhanh chóng phát hiện ra xu hướng dịch chuyển
giá sang một mức căn bằng mới và xác định được thời điểm đầu tư lý tưởng. Tuy
nhiên, phân tích kỹ thuật cũng có điểm yếu là nó dựa trên giả thuyết hành vi con
người lặp lại, mang tính chủ quan cao (tùy theo nhìn nhận phán đoán của từng người
khi quan sát biểu đồ, đồ thị giá cả và các chỉ số kỹ thuật ), hơi chậm trễ so với sự phát
triển thực tế của xu hướng; nó mang tính dự báo xác suất chứ không chắc chắn và nó
cho rằng thông tin dã hoàn toàn phản ánh trong giá cả. Điều này chưa chắc dã đúng,
đặc biệt là trong thị trường chưa hiệu quả như ở Việt Nam.
Có người cho rằng, nếu so sánh phân tích cơ bản với phân tích kỹ thuật thì trong
phân tích cơ bản có đến 80% là kỹ thuật, chỉ có 20 % là nghệ thuật (nghệ thuật ở dây
là tổng hợp của sự nhậy cảm, linh cảm, tài phán đoán, trí tưởng tượng... của người
phân tích). Còn trong phân tích kỹ thuật thì có đến 80% là nghệ thuật của người phân
tích, còn lại kỹ thuật chỉ chiếm 20% vẻ đẹp, sự hấp dẫn của phản tích kỹ thuật chính
là ở tính nghệ thuật của nó và ưu thế đặc biệt của nó cho phép dự báo thời điểm tham
gia và thoát khỏi thị trường (tức là thời điểm mua vào hoặc bán ra).
Hiện tại, các trang web của Công ty chứng khoán Ngân hàng Ngoại thương Việt
Nam, Công ty chứng khoán Bảo Việt cũng đã bước dầu cung cấp các phân tích kỹ
- Trang 9 -
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
thuật như đồ thị và các chỉ số kỹ thuật của các chứng khoán niêm yết tại sàn giao dịch
TP.HCM, bạn đọc có thể tham khảo tìm hiểu thêm. Sử dụng kết hợp phân tích cơ bản
và phân tích kỹ thuật sẽ giúp nhà đầu tư đưa ra quyết định hoàn hảo hơn.
(Dựa theo nguồn: Tạp chí Nhà quản lý)
B/ THỰC TRẠNG
1. Bước đầu thị trường chứng khoán Việt Nam chưa thực sự là kênh huy động
vốn
Khi hình thành thị trường chứng khoán (TTCK), nhiều người hy vọng rằng đây
sẽ là một "chỗ trũng” để huy động vốn đầu tư. Nhưng sau ba năm hoạt động, TTCK
có lẽ mới dừng ở mức độ tập dượt trên một cái ao nhỏ. Vậy cần làm gì để TTCK phát
huy được những mặt tích cực của nó trong sự phát triển của nền kinh tế quốc dân.
Phác họa một bức tranh toàn cảnh!
Đến 5/07/2003 đã có 21 loại cổ phiếu được niêm yết với tổng vốn lên l.086 tỷ
đồng, hai loại trái phiếu Công ty (đều là của Ngân hàng Đầu tư và phát triển Việt
Nam) với số vốn 157 tỷ đồng và 50 loại trái phiếu Chính phủ với 5.400 tỷ đồng, đã có
tổng cộng 73 loại chửng khoán với tổng mức vốn hóa khoảng 6.6oo tỷ đồng, gần l,6%
GDP.
Tính đến 30/6/2003 đã có 570 phiên giao dịch được tố chức với tổng trị giá giao
dịch đạt gần 3.700 tỷ đồng, trong đó giao dịch cổ phiếu chiếm khoảng 88% và giao
dịch trái phiếu gần 12%, Có 12 Công ty chứng khoán với tổng vốn điều lệ là 465 tỷ
đồng, thực hiện tất cả các nghiệp vụ chửng khoán, có 7 tố chức kiểm toán độc lập
được UBCKNN chấp thuận trong đó có 01 đơn vị nước ngoài, có 5 ngân hàng lưu ký,
3 trong nước và 02 nước ngoài, và có 01 ngân hàng chỉ định thanh toán là Ngân hàng
Đầu tư và phát triển Việc Nam.
Hơn 14.000 tài khoan giao dịch được mở tại các Công ty chửng khoán, trong đó
có hơn 90 nhà đầu tư tổ chức, chiếm 0,6%, và 35 nhà đầu tư nước ngoài. Cùng với sự
- Trang 10 -