Vận dụng cặp phạm trù nguyên nhân kết quả để nói về vấn đề ô nhiễm môi trường đô thị

Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
vận dụng cặp phạm trù nguyên nhân kết quả để nói về
vấn đề ô nhiễm môi trờng đô thị
lời nói đầu
Trong bối cảnh toàn cầu nói chung môi trờng đang bị ô nhiễm trầm trọng
đặc biệt là ở các nớc đang phát triển . Việt Nam cũng nằm trong tình trạng này
trong quá trình xây dựng và phát triển kinh tế. Do vậy , bảo vệ môi trờng là một
trong những vấn đề quan trọng đợc Đảng và nhà nớc ta rất quan tâm trong chiến l-
ợc phát triển chung về kinh tế xã hội trong giai đoạn công nghiệp hoá và hiện đại
hoá đất nớc . Để có một sự phát triển bền vững cần phải có một chơng trình hành
động thống nhất và có thể bổ sung hỗ trợ lẫn nhau giữa phát triển sản xuất với
công tác bảo vệ và kiểm soát môi trờng . Nếu không có một chính sách đúng đắn
về bảo vệ môi trờng , nền kinh tế sẽ bị thiệt hại trớc mắt cũng nh lâu dài. Đồng
thời sự phát triển của đất nớc cũng thiếu bền vững . Nhất là trong những năm gần
đây do nền kinh tế phát triển nớc ta đang đi lên con đờng công nghiệp hoá hiện đại
hoá đã đẩy mạnh quá trình đô thị hoá dẫn đến tình trạng môi trờng đô thị ngày
càng ô nhiễm . Do vậy trong khuôn khổ bài tiểu luận triết học này em xin dựa vào
cặp phạm trù triết học nguyên nhân - kết quả để đề cập đến một số vấn đề bức xúc
của ô nhiễm môi trờng đô thị và một số biện pháp khắc phục sự ô nhiễm môi tr-
ờng đô thị .
Do đây là lần đầu tiên em viết tiểu luận nên có lẽ không thể tránh đợc
những thiếu sót vậy em rất mong đợc các thầy cô giáo , bạn bè giúp đỡ và góp ý
kiến .

1
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
Hớng triển khai tiểu luận của em đợc thể hiện qua kết cấu nh sau:
Phần I : Lời nói đầu .
Phần II : Nội dung .
I, Vận dụng lý luận thực tiễn triết học :
1. Cặp phạm trù Nguyên nhân và kết quả :
2. Mối quan hệ biện chứng giữa nguyên nhân và kết quả
II, Vận dụng vào thực tế :
1. Một số nguyên nhân cơ bản dẫn đến ô nhiễm môi trờng đô thị .
2. Hiện trạng hậu quả của ô nhiễm môi trờng đô thị .
3. Xử lý triệt để các cơ sở gây ô nhiễm nghiêm trọng trong các khu
dân c đô thị .
III , Một số mâu thuẫn và cách giải quyết mâu thuẫn :
1. Một số mâu thuẫn .
2. Giải quyết mâu thuẫn và biện pháp khắc phục
Phần III : Kết luận chung.
2
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
I, vận dụng lý luận triết học
( cặp phạm trù nguyên nhân kết quả và mối quan hệ biện chứng giữa
nguyên nhân và kết quả )
1. Cặp phạm trù nguyên nhân kết quả :
Nguyên nhân là sự tác động giữa các mặt hiện tợng quá trình gây ra các
biến đổi nhất định.
Kết quả là những biến đổi xuất hiện do sự tác động lẫn nhau giữa các mặt
hiện tợng quá trình mà có.
Ví dụ : Đô thị hoá là nguyên nhân của sự ô nhiễm môi trờng ngày càng
trầm trọng hay chất thải công nghiệp độc hại là nguyên nhân còn ô nhiễm môi tr-
ờng là kết quả .
2. Mối quan hệ biện chứng giữa nguyên nhân và kết quả .
Mối quan hệ nhân quả có tính khách quan, tính khách quan này quy định
mối quan hệ nhân quả dựa trên lập trờng duy vật .
Do tính phổ biến của mối liên hệ nhân quả nên một nguyên nhân có thể
sinh ra nhiều kết quả, một kết quả có thể cũng do nhiều nguyên nhân. Ta có thể
lấy ví dụ trên thực tế nh : nguyên nhân là bầu ôzôn bị thủng ảnh hởng đến sức
khỏe và sự tồn tại của loài ngời . Nhng kết quả của sự ô nhiễm môi trờng cũng do
nhiều nguyên nhân gây nên do con ngời , do công nghiệp , chất thải độc hại ... và
chính những nguyên nhân này lại gây nên nhiều kết quả khác... Nhiều nguyên
nhân nhng chỉ gây ra một kết quả do vậy muốn có đợc một kết quả tốt thì phải biết
phát hiện nhiều nguyên nhân, phải biết hạn chế những tác động của nguyên nhân
ngợc chiều tạo điều kiện cho nguyên nhân cùng chiều; phải chú trọng đến nguyên
nhân chủ yếu, nguyên nhân bên trong . Chẳng hạn nh trong quá trình bảo vệ môi
trờng nh hiện nay thì mọi ngời cùng có ý thức bảo vệ thì sẽ nhân lên thuận lợi để
đạt đợc kết quả tốt hơn . Hoặc trong dự án bảo vệ môi trờng của Chính phủ có
thuận lợi về vốn đầu t nớc ngoài và kỹ thuật xử lý chất thải ... thì kết quả đạt hiệu
quả cao . Nhng thực tế có không ít nguyên nhân tác động ngợc chiều làm hạn chế
3
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
hoặc triệt tiêu kết quả theo dự định. Có thể lấy ví dụ nh trong quá trình thực hiện
dự án bảo vệ môi trờng, thì có một số cán bộ đợc giao nhiệm vụ thực hiện lợi dụng
tham nhũng của công...
Khi xác định một mối liên hệ nhân quả cụ thể trong một thời gian nào đó
nguyên nhân có trớc kết quả vì chỉ có tác động lẫn nhau mới gây ra sự biến đổi.
Nhng khi xét cả quá trình mối liên hệ nhân quả thì ta thấy có thể chuyển đổi vị trí
cho nhau một cách biện chứng .
Ví dụ : bảo vệ môi trờng tốt và mọi ngời có ý thức giữ gìn môi trờng tốt thì
sẽ đa đến kết quả môi trờng trong sạch và là nguyên nhân của sự phát triển kinh tế
đất nớc bền vững, sức khoẻ của mọi ngời đợc bảo vệ tốt hơn ; kinh tế đất nớc có
phát triển bền vững, mọi ngời khoẻ mạnh thì đa đến kết quả đời sống vật chất, tinh
thần của nhân dân mới đợc cải thiện .
Nói chung , chúng luôn có mối liên hệ phổ biến với nhau tác động qua lại,
qui định sự thâm nhập và chuyển hoá lẫn nhau của sự vật hiện tợng, quá trình.
II . Vận dụng vào thực tế :
1. Một số nguyên nhân cơ bản dẫn đến ô nhiễm môi trờng đô thị :
Một kết quả do nhiều nguyên nhân và ngợc lại , ô nhiễm môi trờng
đô thị hiện nay do một số nguyên nhân cơ bản sau đây và từ một nguyên nhân ô
nhiễm môi trờng cũng sinh ra nhiều kết quả.
Trong những năm gần đây do quá trình đô thị hoá và do tác động của cơ
chế thị trờng giá đất tăng cao nên nhiều ao hồ bị lấp dần để xây nhà và công trình
thậm chí có nơi không còn ao và đất trống nữa dẫn đến tình trạng thiếu rãnh thoát
nớc, nớc thải từ các hộ gia đình tràn chảy ra đờng vì không có hệ thống thoát nớc
điều này đã gây ô nhiễm môi trờng rất nghiêm trọng nhiều chỗ bị ngập ngay cả
lúc trời không ma có thể nói là "thiếu nớc sạch thừa nớc bẩn".
Nhiều nhà máy trớc đây nằm ở ngoại thành nay do đô thị hoá đã lọt vào
giữa các đô thị với dân c đông đúc gây ô nhiễm môi trờng cho những ngời sống
xung quanh .
4
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
Hơn nữa việc mở rộng không gian đô thị sẽ dần dần chiếm dụng đất nông
nghiệp, tài nguyên đất bị khai thác triệt để tỷ lệ cây xanh và mặt nớc trong đô thị
bị giảm dẫn đến tình trạng thiếu ôxy không khí ngột ngạt, ô nhiễm. Bề mặt đất
thấm nớc, thoát nớc bị suy giảm dẫn đến tình trạng ngập úng ở nội thành cũng nh
ngoại thành.Thực tế là tháng 8/2001 cả thành phố Hà Nội bị ngập trong nớc ma vì
nớc không thoát đợc dẫn đến tình trạng ngập úng ô nhiễm môi trờng nghiêm trọng
trong thành phố .
Không thể không kể đến một nguyên nhân đó là sự bùng nổ về phơng tiện
giao thông cơ giới trong đô thị vợt quá khả năng chịu tải của hệ thống giao thông
gây ra tình trạng tắc nghẽn giao thông, thải ra nhiều khí bụi độc hại
(NO,CO),tiếng ồn gây ô nhiễm môi trờng không khí và tiếng ồn trầm trọng trong
đô thị .
Đô thị hoá làm tăng dòng ngời di c từ nông thôn ra thành thị làm tăng sức
ép về nhà ở và vệ sinh môi trờng đô thị . Một số dân c không tìm đợc chỗ ở và việc
làm ổn định đã lấn chiếm đất công tạo thành các xóm liều xóm bụi , nhà ổ
chuột ... với điều kiện môi trờng rất kém mất vệ sinh ...
Do quá trình xây dựng phát triển kinh tế hiện nay các nhà máy công
nghiệp , các ngành nghề sản xuất phụ phát triển nhanh ngày càng nhiều do đó mức
độ ô nhiễm ở những nơi có nhà máysản xuất công nghiệp, sản xuất ngành nghề
phụ là rất nghiêm trọng .
Đó là một số nguyên nhân và hậu quả của việc ô nhiễm môi trờng đô thị tạo
nên một thách thức rất lớn đối với môi trờng ở nớc ta . Nếu không có giải pháp kịp
thời và tơng xứng có thể dẫn đến tình trạng môi trờng đô thị ngày càng ô nhiễm,
không bền vững và khó khắc phục .
Hiện trạng môi trờng đô thị ở nớc ta hiện nay là rất nghiêm trọng. Do vậy
em xin đợc đề cập đến thực trạng môi trờng đô thị nớc ta, hậu quả của mức độ ô
nhiễm.
2, Thực trạng hậu quả của việc ô nhiễm môi trờng đô thị :
a, Hiện trạng môi trờng nớc :
5