Một số biện pháp tạo hứng thú giúp trẻ 4 - 5 tuổi tích cực tham gia hoạt động giáo dục âm nhạc

Đây là phiên bản tài liệu đơn giản

Xem phiên bản đầy đủ của tài liệu Một số biện pháp tạo hứng thú giúp trẻ 4 - 5 tuổi tích cực tham gia hoạt động giáo dục âm nhạc

PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO HUYỆN ĐAN PHƯỢNG
TRƯỜNG MẦM NON TÂN LẬP
===o0o===
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Tên đề tài:
“MỘT SỐ BIỆN PHÁP TẠO HỨNG THÚ GIÚP TRẺ 4 - 5 TUỔI
TÍCH CỰC THAM GIA HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC ÂM NHẠC”
Lĩnh vực: Phát triển thẩm mĩ
Tên tác giả: Đỗ Thị Thu Hà
Chức vụ: Giáo viên lớp 4TB5 - Trường Mầm Non Tân Lập
Năm học: 2011 - 2012
1
A: ĐẶT VẤN ĐỀ
I. Lý do chọn đề tài
Ở trường Mầm non đặc biệt đối với lứa tuổi mẫu giáo, âm nhạc là một
trong những loại hình nghệ thuật phát triển năng lực cảm xúc, tưởng tượng sáng
tạo, sự tập trung chú ý, khả năng diễn tả hứng thú của trẻ.
Âm nhạc là phương tiện giúp trẻ nhận thức thế giới xung quanh, phát triển
lời nói, quan hệ giao tiếp, trao đổi tình cảm,.... Đối với trẻ, âm nhạc là thế giới
kỳ diệu đầy cảm xúc. Trẻ có thể tiếp nhận âm nhạc ngay từ khi còn nằm trong
nôi. Trẻ mầm non dễ xúc cảm, vốn ngây thơ trong sáng, nên tiếp xúc với âm
nhạc là nhu cầu không thể thiếu.
Giáo dục âm nhạc trong trường mầm non là giáo dục cho trẻ lòng yêu âm
nhạc, biết cảm thụ âm nhạc thông qua các hoạt động như: Ca hát, vận động,
nghe hát, trò chơi âm nhạc. Nhưng ở lứa tuổi mẫu giáo hoạt động giáo dục âm
nhạc không chỉ dừng lại ở việc dạy trẻ hát, vận động đơn giản mà phải tổ chức
dưới nhiều hình thức, đồ dùng, đồ chơi phong phú.... hấp dẫn thu hút trẻ. Bên
cạnh đó giáo dục âm nhạc được thực hiện phù hợp trong các hoạt động học có
chủ đích, mọi lúc mọi nơi có ý nghĩa rất lớn. Giáo dục âm nhạc được tích hợp
trong các hoạt động: Đón trẻ, thể dục sáng, hoạt động tạo hình, hoạt động làm
quen với văn học, hoạt động khám phá, các ngày hội, ngày lễ... Nhờ đó cuộc
sống của trẻ thêm vui vẻ hồn nhiên, mạnh dạn giúp trẻ phát triển toàn diện về
nhân cách.
Giáo dục âm nhạc là một trong những con đường hoàn thiện đạo đức, trí
tuệ, thẩm mĩ và thể lực. Nhà sư phạm Vxu -khôm - linxki đã đánh giá rất cao
hiệu quả giáo dục toàn diện của âm nhạc “Chất lượng công việc giáo dục trong
một nhà trường được xác định phần lớn bởi mức độ hoạt động âm nhạc trong
hoạt động của nhà trường đó”.
Nhận thức đúng đắn và sâu sắc tác dụng của giáo dục âm nhạc đối với trẻ
mẫu giáo tôi đã nỗ lực, cố gắng tìm tòi để giúp trẻ tích cực tham gia vào hoạt
động giáo dục âm nhạc. Tôi đã chọn đề tài: “Một số biện pháp tạo hứng thú giúp
trẻ 4 - 5 tuổi tích cực tham gia hoạt động giáo dục âm nhạc”.
2
II. Mục đích nghiên cứu
Nghiên cứu đề tài này, nhằm đưa ra một số biện pháp:
- Nâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc, tìm hiểu phương pháp, biện
pháp, thủ thuật sáng tạo giúp trẻ tích cực tập chung chý ý, thích thú, hào hứng
tham gia hoạt động âm nhạc, nắm bắt kiến thức một cách có hệ thống, có tổ
chức mà trẻ vẫn cảm thấy tự nhiên, thoải mái, tự tin không bị gò ép, trẻ cảm
nhận và thể hiện nhịp điệu âm nhạc sáng tạo trong hoạt động âm nhạc. Từ đó
góp phần phát triển giáo dục tình cảm, thẩm mĩ, đạo đức, trí tuệ và sự phát triển
tâm sinh lí của trẻ.
III. Đối tượng nghiên cứu
Trẻ 4 -5 tuổi lớp B5 trường Mầm non Tân Lập
IV. Phạm vi nghiên cứu
Từ tháng 9/2011 đến tháng 3/2012
3
B. NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
I. Cơ sở lý luận
Ở tuổi mẫu giáo, xúc cảm thẩm mĩ của trẻ phát triển khá nhanh, tâm hồn
trẻ nhạy cảm, dễ xúc cảm với những cảnh vật xung quanh. Vì vậy, trẻ dễ nhận ra
những vẻ đẹp và biết cảm thụ cái đẹp, thích học múa hát và học rất nhanh bằng
cách bắt chước. Trẻ đến với nghệ thuật một cách tự nhiên và tác động của nghệ
thuật đối với trẻ thơ rất mạnh mẽ. Đa số trẻ 4 - 5 tuổi đã biết nhận xét về âm
nhạc như tính chất vui vẻ, nhộn nhịp, sôi nổi hay trầm tĩnh, êm dịu, nhịp điệu
nhanh chậm, cường độ to nhỏ, âm sắc nhạc cụ, giọng bạn hát, tiếng kêu của các
con vật, tiếng vật gì gõ, tiếng đàn gì vang lên.... Trẻ hiểu được yêu cầu thể hiện
sắc thái bài hát, thể hiện các động tác trong điệu múa, biết hòa mình với tập thể.
Trong các vận động trò chơi trẻ thích giả làm gà, vịt, mèo, chim hót, thích làm
ca sĩ.... Đặc biệt, rất thích chơi với nhạc cụ. Tuy nhiên mức độ cảm thụ âm nhạc
của trẻ khác nhau, một số cháu còn nhút nhát không hứng thú tham gia hoạt
động, khi hát còn không chính xác về giai điệu lời ca. Để phát triển ở trẻ khả
năng cảm thụ âm nhạc, trẻ hứng thú hoạt động tích cực đòi hỏi giáo viên phải
nâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc. Sử dụng các phương pháp, biện pháp
dạy học cơ bản một cách khoa học sáng tạo như: phương pháp trực quan thính
giác, phương pháp dùng lời, phương pháp thực hành nghệ thuật và sử dụng các
thủ thuật gây hứng thú. Kết hợp các hình thức khác nhau trên cơ sở các nguyên
tắc tính vừa sức, tuần tự liên tục, tự giác tích cực...
- Tích hợp giáo dục âm nhạc với các hoạt động khác một cách phù hợp,
hiệu quả.
- Sưu tầm nguyên vật liệu phế thải làm nhiều đồ dùng, đồ chơi tự tạo đẹp,
phong phú để lôi cuốn trẻ.
II. Thực trạng vấn đề nghiên cứu:
1. Khảo sát thực tế
Năm học 2011 - 2012 được nhà trường phân công dạy lớp 4 -5 tuổi B5
khu Hạ Hội, lớp tôi ó 32 cháu, nữ: 14, nam: 18. Tôi đã gặp những thuận lợi và
khó khăn sau:
4
Thuận lợi: Được phòng Giáo dục & Đào tạo huyện, BGH nhà trường
thường xuyên mở các buổi kiến tập để chị em học hỏi trao đổi chuyên môn.
- Lớp được sự quan tâm của BGH trường tạo điều kiện trang bị bàn ghế
đồ dùng, dụng cụ âm nhạc cho trẻ.
Đa số phụ huynh quan tâm đến việc đưa trẻ đi học vì vậy tỷ lệ chuyên cần
cao.
Khó khăn:
- Phòng học chật hẹp, số trẻ đông, môi trường tạo hứng thú cho trẻ còn
hạn chế.
- Chưa có phòng âm nhạc cho trẻ hoạt động, ở khu chưa có đàn Organ,
khi sử dụng phải lên khu trung tâm mượn vì vậy việc sử dụng đàn chưa thường
xuyên trong các hoạt động âm nhạc.
- Một số trẻ chưa qua lớp mẫu giáo 3 tuổi. Nhiều trẻ còn nhút nhát chưa
hứng thú tích cực tham gia hoạt động âm nhạc.
Với những khó khăn trên tôi dần khắc phục học hỏi nghiên cứu tìm ra các
biện pháp tạo hứng thú giúp trẻ 4 -5 tuổi tích cực tham gia vào hoạt động giáo
dục âm nhạc.
Số liệu điều tra trước khi thực hiện:
STT Tiêu chí khảo sát Số đạt trên số trẻ Tỷ lệ đạt
1 Kỹ năng ca hát 12/32 37,5%
2 Trẻ thể hiện cảm xúc khi nghe
nhạc, nghe hát
13/32 40%
3 Trẻ hứng thú tích cực tham gia
hoạt động
14/32 41%
4 Trẻ biết chơi trò chơi âm nhạc 15/32 46%
5 Mạnh dạn, tự tin khi biểu diễn 13/32 40%
Qua khảo sát quá trình “ Hoạt động giáo dục âm nhạc của trẻ đầu năm tôi
thấy:
- Trẻ chưa hứng thú tích cực tham gia vào hoạt động giáo dục âm nhạc.
Một số chưa thể hiện cảm xúc khi nghe nhạc, nghe hát, kĩ năng hát chưa có tính
nghệ thuật, hát không rõ lời, sai giai điệu. Khi dạy trẻ hát cô chưa chú trọng rèn
kĩ năng ca hát cho trẻ. Khả năng vận động theo nhạc chưa tốt.
5
- Cô chưa sưu tầm được nhiều trò chơi, bài hát hay có nội dung hấp dẫn
phù hợp với chủ đề, phù hợp với độ tuổi.
- Cô chưa đầu tư về nghệ thuật, kỹ năng ca hát, các thủ thuật gây hứng thú
nên trẻ chưa hứng thú đối với tác phẩm âm nhạc.
Để khắc phục các thực trạng và những hạn chế trên tôi đã áp dụng một số
biện pháp giúp trẻ tích cực tham gia vào hoạt động giáo dục âm nhạc như sau:
III. Biện pháp thực hiện
1. Lên kế hoạch chung:
Từng chủ đề tôi xây dựng kế hoạch hoạt động ngay từ đầu chủ đề: Sưu
tầm những bài hát mới có nội dung ngắn, dễ nhớ, gần gũi với trẻ phù hợp với
chủ đề, chủ điểm, phù hợp với nhận thức của trẻ chứa đựng tính nhân đạo đi sâu
vào tình cảm, phản ánh được những hứng thú của trẻ.
Ví dụ: Chủ đề: “Trường mầm non” tôi chọn bài “Sáng đến trường” , “Bé
múa” của Hoàng Tiến.
+ Chủ điểm: “Động vật” tôi lựa chọn bài hát về các con vật trẻ yêu thích
như bài hát: “Đố bạn”, “Con vịt bầu” của tác giả Hoàng Long – Hoàng Lân,
“Chị ong nâu và em bé” của Tâm Huyền, “Con cào cào” Lê Thương. “Con ve
con kiến” Y Vân “Chú ếch con”, các bài đồng dao “xỉa cá mè”, “con gà”, “làng
chim”.
+ Chủ điểm: Tết – mùa xuân tôi chọn bài: “Bé chúc xuân” Vũ Hoàng,
Xuân vui vui của Hoàng Công Dung, Sắp đến tết rồi (Hoàng Vân), Chúc mừng
năm mới (Thanh Hải). Để chuẩn bị một hoạt động giáo dục âm nhạc cho trẻ tôi
vạch sẵn 1 loạt các hoạt động giữa yên tĩnh và ồn ào giữa năng động và nghỉ
ngơi, Duy trì cân đối giữa vận động “động và tĩnh”: khi kết thúc một hoạt động,
tạo sự chuyển tiếp ngọt ngào uyển chuyển giữa các hoạt động. Nếu dừng lại đột
ngột đứt quãng khi chuyển sang hoạt động kế tiếp sẽ làm cho trẻ mất tập trung,
dễ xảy ra lộn xộn.
Muốn hoạt động giáo dục hiệu quả, tôi phải tìm hiểu phân tích bài hát trên
cơ sở đó luyện hát diễn cảm, thể hiện sắc thái tình cảm phù hợp với nội dung bài
hát và phải biết đánh đàn và sử dụng thành thạo trong một hoạt động âm nhạc vì
6
khi được nghe nhạc trẻ rất hứng thú. Thường khi dạy bài hát mới trẻ đã được
làm quen từ trước, ở mọi lúc, mọi nơi, qua các phương tiện truyền thông nên chỉ
cần nghe nhạc là trẻ đã đoán được tên bài hát.
Ví dụ: Khi nghe giai điệu bài: “Đêm trung thu” trẻ đoán ngay đó là giai
điệu bài hát gì? Và nhún nhảy vận động rất phù hợp với nhịp điệu của bài hát.
Để gây hứng thú cho trẻ tôi còn sưu tầm cải biên một số trò chơi phục vụ
âm nhạc phù hợp với chủ đề chủ điểm để giúp trẻ luyện tai nghe nhạc, củng cố
ca hát, tạo cảm giác nhịp điệu, phát triển năng khiếu âm nhạc, cảm thụ âm nhạc
một cách nhẹ nhàng, thoải mái.
Ví dụ: Ở chủ điểm “gia đình” tôi sưu tầm trò chơi: “ Hát về người thân”
qua đó rèn trí nhớ âm nhạc.
Cách chơi: Cô có ngôi nhà nhiều cánh cửa, đằng sau mỗi cánh cửa là
hình ảnh một người thân, các con lên mở một cánh cửa, cánh cửa nào có hình
ảnh bố, mẹ, bà, bé…. Thì hãy nhớ tên bài hát nói về người thân đó.
Cô đàn giai điệu bài “Bố là tất cả”, “sau mưa”, “cháu yêu bà”, “bàn tay
mẹ”, …..
Cô yêu cầu trẻ đoán tên bài hát, hát bài hát đó… nếu đoán đúng sẽ được
tặng quà.
Ví dụ: Ở chủ đề “Động vật” cho trẻ chơi trò chơi : “Giai điệu các con
vật”.
Cách chơi: Cô có vòng quay âm nhạc, cô mời tổ trưởng lên quay, khi
vòng quay đến nốt nhạc sẽ có giai điệu của bài hát, con hãy lắng nghe và đoán
xem đó là bài hát nói về con vật gì? Sau đó cả đội thể hiện bài hát nói về con vật
đó.
Luật chơi: Nếu thể hiện đúng bài hát đó, đội chơi sẽ nhận được một món
quà. Nếu không trả lời đúng tên bài hát hoặc không thể hiện được bài hát thì đội
đó sẽ mất lượt chơi và chờ cơ hội lần sau.
Ví dụ: Ở chủ đề “giao thông” cho trẻ chơi trò chơi “ Ô số kỳ diệu”
Cách chơi: Chia trẻ làm 3 đội chơi chọn một bạn đội trưởng lên oẳn tù tì
xem ai thắng sẽ được chơi trước. Mỗi đội chọn 1 ô số mình thích, lật ô số đó ra.
7

Đây là phiên bản tài liệu đơn giản

Xem phiên bản đầy đủ của tài liệu Một số biện pháp tạo hứng thú giúp trẻ 4 - 5 tuổi tích cực tham gia hoạt động giáo dục âm nhạc