sang kien kinh nghiem - cho tre lam quen voi van hoc va chu viet.doc

Đây là phiên bản tài liệu đơn giản

Xem phiên bản đầy đủ của tài liệu sang kien kinh nghiem - cho tre lam quen voi van hoc va chu viet.doc

Uỷ ban Nhân dân Quận Hoàn Kiếm
Trường Mầm non Bán công Bà Triệu

Sáng kiến kinh nghiệm
Đề tài:
Một số hình thức cho trẻ làm quen với
văn học và chữ viết
Giáo viên: Nguyễn Thị Thu Thanh
Lớp : M3
Trường : Mầm non Bán công Bà Triệu
Năm học : 2005 - 2006
năm 2006
I. Lý do chọn đề tài:
Tuổi mầm non là lứa tuổi cần sự quan tâm đặc biệt của cha mẹ và cô giáo.
ở giai đoạn này, những mối quan hệ, có những sự vật, hiện tượng xảy ra xung
quanh trẻ đều có tác động rất lớn đến bản thân trẻ. Vì vậy cha mẹ và cô giáo đều
mong muốn dạy trẻ những điều hay, lẽ phải, những thói quen tốt và những hành
vi có đạo đức để hình thành nhân cách cho trẻ sau này. Là một giáo viên mầm
non, tôi nhận thấy việc giáo dục trẻ thông qua các bài thơ, câu truyện thật gần
gũi và dễ hiểu đối với trẻ. Qua những bài thơ, câu chuyện có ý nghĩa giáo dục
giúp trẻ hiểu việc gì tốt, việc gì không tốt, việc gì nên làm, việc gì không nên
làm một cách dễ dàng. Chính vì vậy sẽ giúp cho hứng thú với các tác phẩm văn
học từ đó cảm nhận và hiểu được nội dung giáo dục của tác phẩm đó.
Việc nghiên cứu một số hình thức cho trẻ em làm quen với văn học thực
tế cần phải thực hiện ở cả 3 độ tuổi bé, nhỡ, lớn nhưng do điều kiện hiện tại tôi
chỉ đi sâu nghiên cứu ở độ tuổi mẫu giáo nhỡ và đối tượng chính là các cháu của
lớp tôi trong năm học 2005 - 2006.
II. cơ sở nghiên cứu thực hiện đề tài
1. Cơ sở lý luận
Việc cho trẻ mầm non làm quen với văn học viết là sự chuẩn bị cho trẻ
học đọc, học viết sau này.
Vì những năng lực và kỹ năng cần chuẩn bị là:
- Năng lực tri giác cụ thể và trí nhớ tức thì
- Năng lực định hướng trong không gian
- Sự thành thục và vận động của bàn tay
- Tính chủ định của sự chú ý...
Qua đó ta thấy được sự cần thiết của chuyên đề cho trẻ mầm non làm
quen với văn học và chữ viết và việc lựa chọn hình thức cho trẻ làm quen với
năm học và chữ viết là yếu tố tạo tiền đề cho sự thành công của chuyên đề này.
2. Cơ sở thực tiễn:
Cho trẻ làm quen với văn học và chữ viết ở trường mầm non được diễn ra
rất linh hoạt theo hai hình thức chính: hình thức trong giờ hoạt động chung và
các hoạt động khác. Việc lựa chọn hình thức cho trẻ làm quen với văn học và
chữ viết dựa trên đặc điểm tình hình của trẻ, với tác phẩm văn học trẻ đã biết
hay tác phẩm văn học trẻ chưa biết, tác phẩm dài hay ngắn buộc giáo viên phải
lựa chọn hình thức cho phù hợp. Ngoài ra giáo viên còn phải dựa vào sự hứng
thú của trẻ đối với mỗi tác phẩm văn học và điều kiện cơ sở vật chất của trường
2
của lớp cũng là một yếu tố để giáo viên quyết định sử dụng hình thức nào là đạt
hiệu quả nhất đối với trẻ.
III. quá trình nghiên cứu thực hiện đề tài:
1. Thực trạng trước khi thực hiện đề tài:
Trước khi đi vào nghiên cứu đề tài này, tôi thấy việc cho trẻ làm quen với
văn học và chữ viết vẫn diễn ra theo hai hình thức chính là trong tiết học và
ngoài tiết học những chưa có yếu tố sáng tạo, các hình thức cho trẻ làm quen với
các tác phẩm văn học thường lặp đi lặp lại trong các tiết học dẫn đến việc trẻ ít
hứng thú với việc kể chuyện, đọc thơ. Với hình thức đơn điệu sẽ làm trẻ không
chú ý lên cô, tập trung vào việc khác hoặc buồn ngủ.
2. Phương pháp thực hiện đề tài:
Qua thực trạng đó tôi bắt đầu thực hiện việc nghiên cứu một số hình thức
cho trẻ làm quen với văn học và chữ viết gồm có các hình thức sau:
- Hình thức cho trẻ làm quen với văn học và chữ viết qua các giờ hoạt
động chung.
- Hình thức cho trẻ làm quen với văn học và chữ viết qua các hoạt động
khác.
- Hình thức cho trẻ làm quen với văn học và chữ viết qua góc văn học.
- Hình thức cho trẻ làm quen với văn học và chữ viết qua việc kể truyện
sáng tạo.
- Hình thức cho trẻ làm quen với văn học và chữ viết qua việc tuyên
truyền với phụ huynh.
3. Quá trình thực hiện đề tài:
Việc nghiên cứu và thử nghiệm các hình thức này được diễn ra song song
trong suốt quá trình thực hiện đề tài.
a. Hình thức cho trẻ làm quen với văn học và chữ viết qua các giờ hoạt
động chung:
* Giờ học cho trẻ làm quen với văn học:
Đây là hình thức cơ bản cho trẻ làm quen với văn học và chữ viết. Các tác
phẩm văn học cho trẻ làm quen trong hoạt động này thường nằm trong chương
trình, có nội dung phù hợp với chủ đề đang thực hiện. Thời gian của hoạt động
3
này thường không nhiều; 20 đến 25 phút có thể kéo dài thêm 5 phút. Vì vậy
trong giờ hoạt động này tôi sử dụng rất nhiều hình thức khác nhau đề gây hứng
thú cho trẻ giúp trẻ nhanh chóng hiểu nội dung truyện, nhớ truyện, thuộc thơ và
đọc kể diễn cảm. Trong hoạt động này hình thức sử dụng đồ dùng trực quan rất
có hiệu quả. Đồ dùng trực quan có thể là tranh ảnh, mô hình, sa bàn, rối que, rối
bóng, trang phục, sân khấu, băng dài...
- Đồ dùng trực quan dùng để giới thiệu bài:
VD1: Truyện “Cái mồm” - Chủ đề “Bản thân”
Tôi lựa chọn hình thức sử dụng tranh minh hoạ
Chuẩn bị bức tranh chân dung trong các bộ phận, mắt, mũi, tai, miệng
được gắn vào và cử động được. Tôi giới thiệu bằng cử động cái miệng và nói
“Xin chào các bạn, các bạn hãy đoán tôi là ai nhé ! Trên cơ thể của các bạn tôi
rất quan trọng, tôi ăn, tôi nói, tôi kể truyện, đọc thơ, tôi hát, tôi cười và cũng có
lúc tôi còn thở nữa đấy. Nào các bạn, hãy đoán tôi là ai?
VD2: Truyện “Dê con nhanh trí” - Chủ đề “Gia đình”
Sử dụng hình thức rối tay để giới thiệu truyện:
Tay trái của cô là rối dê mẹ, tay phải là rối dê con cô nói giọng dê mẹ và
cử động tay trái phù hợp với ngữ điệu kể: “Con ở nhà cho ngoan! Mẹ đi ra đồng
ăn một í cỏ tươi để có nhiều sữa ngọt cho con bú. Ai gọi cửa cũng đừng mở
nhé ! Nếu không thì con Sói vào ăn thịt con đấy!” - Các cháu hãy đoán xem đó
là câu nói của ai và ở trong câu truyện gì?
ở câu truyện “Cái mồm” tôi sử dụng hình thức đó vì cái mồm là một bộ
phận trên cơ thể rất gần gũi với trẻ, trẻ hiểu rõ chức năng của bộ phận này nên
rất dễ dàng nhận ra đó là cái mồm và từ đó cô dẫn dắt để buộc vào kể câu truyện
“Cái mồm”. Còn truyện “Dê con nhanh trí” tôi đã cho trẻ làm quen hoạt động
khác từ hôm trước nên trẻ đã nắm được nội dung câu truyện. Vì vậy tôi đã sử
dụng chính những nhân vật trong truyện và kể trích một câu nói của dê mẹ để
hỏi trẻ về tên nhân vật và tên truyện từ đó dẫn dắt để kể lại truyện giúp trẻ thuộc
truyện. Sau giờ hoạt động chung này trẻ đã thuộc truyện cô đã tổ chức cho trẻ
tập đóng kịch và hình thức sử dụng đồ dùng trực quan trong hoạt động này là
4
mũ, trang phục và sân khấu. Việc thay đổi hình thức khi cho trẻ làm quen cùng
một tác phẩm văn học đã đem lại hậu quả cao cho cô và trẻ.
- Đồ dùng trực quan còn là hình thức sử dụng để giảng giải từ khó trong
nội dung tác phẩm: thường mỗi bài thơ, câu truyện lại đem đến cho trẻ một vài
từ mới và cô sẽ giải thích cho trẻ để trẻ hiểu ý nghĩa của từ mới đó.
VD1: Thơ “Hoa kết trái” - Chủ đề “Môi trường tự nhiên”
Trong bài thơ này có từ “rung rinh” trong câu thơ:
“Hoa mận trắng tinh
Rung rinh trong gió”
Tôi đã làm một cành hoa mận bằng giấy mỏng, các cuống hoa nối với một
sợi dây đồng rất mảnh. Khi đọc đến câu thơ “Rung rinh trong gió” đồng thời khẽ
lay động nhẹ làm cành hoa rung nhè nhẹ, tôi làm với trẻ “rung rinh” có nghĩa là
rung nhè nhẹ, vì cơn gió thổi nhẹ đã làm cho hoa mận rung rình nhè nhẹ trong
gió.
VD2: Truyện “Sự tích cây mía” - Chủ đề “Môi trường tự nhiên”
Sử dụng đồ dùng trực quan là sa bàn và rối.
Mở đầu câu truyện là: “Trong một túp lều nhỏ ven sông có hai mẹ con
nhà kia sống bằng nghề trồng rau, ngô, đâu”. Cô giải thích từ “Túp lều” bằng
cách chỉ vào túp lều cô làm bằng chổi đót. Cô nói: túp lều được làm bằng tre
nứa, rơm rạ hoặc lá cọ là nơi ở của gia đình rất nghèo, “Túp lều nhỏ” thì gia
đình càng nghèo khổ hơn.
Như vậy, đồ dùng trực quan sẽ giúp cô giảng giải được từ đó còn trẻ thì
hiểu được từ khó đó.
- Cuối cùng, đồ dùng trực quan còn là hình thức để trẻ kể lại tác phẩm:
Khi tiến hành dạy trẻ kể lại chuyện sẽ có rất nhiều hình thức: kể theo cô, kể toàn
bộ câu chuyện kể teho vai... Hình thức kể chuyện theo tranh được trẻ thích thú.
VD: Truyện “Củ cải trắng: - Chủ đề “Bản thân”
+ Tranh 1: Thỏ con mặc áo ấm và cầm 2 củ cải trắng trên tay trong đầu
nghĩ đến Dê con.
+ Tranh 2: Thỏ con đặt 1 củ cải trắng lên bàn của Dê con.
5

Đây là phiên bản tài liệu đơn giản

Xem phiên bản đầy đủ của tài liệu sang kien kinh nghiem - cho tre lam quen voi van hoc va chu viet.doc