sang kien kinh nghiem - Phat trien ngon ngu mach lac danh cho tre 5 - 6 tuoi thong qua pp ke chuyen.doc

Đây là phiên bản tài liệu đơn giản

Xem phiên bản đầy đủ của tài liệu sang kien kinh nghiem - Phat trien ngon ngu mach lac danh cho tre 5 - 6 tuoi thong qua pp ke chuyen.doc

“ Một số biện pháp phát triển ngôn ngữ mạch lạc cho trẻ 5-6 tuổi thông qua môn
văn học thể loại truyện kể”
I. phần mở đầu
1. Lý do chọn đề tài:
Chưa là mẹ nhưng chứa chan tình mẹ
Bởi yêu nghề nên quý lớp măng non.
Dạy tiếng mẹ đẻ cho trẻ tuổi mầm non có một ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Ngôn ngữ
của trẻ phát triển tốt sẽ giúp cho trẻ nhận thức và giao tiếp tốt góp phần quan trọng vào
việc hình thành và phát triển nhân cách cho trẻ. Việc phát triển ngôn ngữ mạch lạc cho trẻ
trong giao tiếp sẽ giúp trẻ dễ dàng tiếp cận với các môn khoa học khác như : Môn làm
quen với môi trường xung quanh, làm quen với toán, âm nhạc, tạo hình...mà điều tôi muốn
nói ở đây đặc biệt là thông qua bộ môn làm quen văn học bộ môn văn học trẻ đọc thơ, Kể
chuyên, đóng kịch tạo cho trẻ được hoạt động nhiều, giúp trẻ khả năng phát triển trí nhớ,
tư duyvà ngôn ngữ, khả năng cảm thụ cái hay , cái đẹp, cái tốt cái xấu của mọi vật xung
quanh trẻ. Bởi vì ở lứa tuổi trẻ được ví như tờ giấy trắng, trẻ đến lớp như mở đầu trang
sách cô giáo in lên những hình ảnh, những vốn từ, những nhân vật,cử chỉ khác nhau, thông
qua những bài thơ, câu chuyện giúp trẻ mở mang kiến thức về xã hội thiên nhiên, thông
qua môn văn học giúp trẻ phát triển ngôn ngữ cho trẻ là một nhiệm vụ quan trọng trong
chương trình giáo dục toàn diện trẻ. Và tạo tiền đề cho trẻ trước khi vào lớp 1 ,hiện nay trẻ
mầm non việc tiếp cận với tác phẩm văn học còn nghèo nàn vốn từ, một phần trẻ không
biết diễn đạt sao chép mạch lạc, để giúp trẻ trong khi đọc , nghe, kể có sự chú ý và có hiệu
quả tối ưu nhất . Chính vì vậy tôi chọn đề tài “ Một số biện pháp phát triển ngôn ngữ mạch
lạc cho trẻ 5-6 tuổi thông qua bộ môn văn học thể loại truyện kể”.
1. Mục đích nghiên cứu:
Phát triển ngôn ngữ mạch lạc cho trẻ là phát triển khả năng nghe, hiểu ngôn ngữ, khả
năng trình bày có lô gíc, có trình tự, chính xác và có hình ảnh nội dung.
.
2. Thời gian và địa điểm nghiên cứu :
Thời gian một năm 2008-2009 .
Địa điểm ; trường mầm non Kim Sơn, đối tượng 5-6 tuổi .
1
3. Đóng góp mới về mặt thực tiễn:
- Đóng góp một số biện pháp giúp trẻ học tốt môn làm quen văn học.
- Giúp trẻ phát triển ngôn ngữ mạch lạc qua môn làm quen văn học thể loại truyện kể.-
- Tạo cho trẻ hoạt động thông qua các hoạt động học tập, vui chơi phát triển ngôn ngữ
mạch lạc.
- Tuyên truyền cho các bậc phụ huynh tạo điều kiên cho trẻ học tập làm quen với văn
học đặc biệt về thể loại kể chuyện .
II. Phần nội dung
1.Chương 1. Tổng quan :
1.1. Cơ sở lý luận :
“ Non sông việt Nam có được trở lên vẻ vang hay không, Dân tộc Việt nam có bước
tới đài vinh quang để sánh vai với các cường quốc năm châu hay không chính là nhờ phần
lớn ở công lao học tập của các cháu”.
Câu nói của Hồ chủ Tịch đã đi vào lòng người tạo ra động lực to lớn cho hàng triệu
người dạy và người học, đó chính là lễ và văn mà chúng ta phải truyền lại cho lớp kế cận,
cho những chủ nhân tương lai của đất nước. đất nước ta đang trong thời đại bùng nổ thông
tin, buộc chúng ta phải đạt được các mục tiêu và có quyết tâm cao, lẽ tất nhiên chúng ta
chưa thực hiện được tất cả các kế hoạch đề ra. Vì vậy nhiệm vụ đó đang chông chờ vào
các thế hệ mầm non chủ nhân tương lai của đất nước, ưu thế mà ta có được hiện nay là thế
hệ trẻ khoẻ mạnh có sự đồng nhất cả về năng lực và trí tuệ, có tiềm năng sáng tạo , vì thế
ta phải tin vào thế hệ trẻ tương lại sẽ đứng vững trên nền truyền thống lịch sử vẻ vang
đó.Đảng và nhà nước ta đánh giá rất cao về vai trò của giáo dục, đầu tư vào giáo dục là
đầu tư đúng hướng và được coi là quốc sách hàng đầu. Mục tiêu của công tác chăm sóc
giáo dục mầm non phát triển và hình thành nhân cách cho trẻ , việc phát triển ngôn ngữ
mạch lạc cho trẻ trong giao tiếp sẽ giúp cho trẻ dễ dàng tiếp cận vứi các môn học khác như
: môn toán, môn tạo hình, chữ cái , môn âm nhạc ...đặc biệt cho trẻ làm quen với văn học
là cho trẻ hoạt động nhiều để trẻ phát triển vốn từ luyện phát âm và dậy trẻ nói đúng ngữ
pháp .
2
1.2.Cơ sở thực tiễn:
I.2.1.1. Đặc điểm nhà trường:
Trường mầm non Kim Sơn được công nhận trường chuẩn quốc gia đầu tiên bậc học mầm
non Huyện Đông Triều . Trường có 2 điểm trường, một điểm chính, một điểm lẻ với tổng
số học sinh 260 cháu gồm 11 nhóm lớp với 25 cán bộ giáo viên , trình độ giáo viên đạt
chuẩn 100% trên chuẩn 55% trường nhiều năm đạt trường tiên tiến xuất sắc cấp tỉnh , chất
lượng giảng dạy ngày một cao , được phụ huynh học sinh tin tưởng số lượng học sinh ra
lớp ngày một đông.
1.2.2. Đặc điểm của lớp :
Năm học 2008 -2009 tôi được phân công chủ nhiệm nhóm lớp 5-6 tuổi tại khu trung
tâm của trường: Là lớp 5-6 tuổi với số cháu 34, trong đó 15 cháu nữ, 19 cháu nam, với độ
tuổi đồng đều , 100% trẻ ngoan ngoãn, mạnh dạn, hồn nhiên, đạt yêu cầu về phát triển thể
chất, phát triển nhận thức, phát triển ngôn ngữ, và tình cảm xã hội, cảm thụ cái hay cái đep
trong cuộc sống xung quanh trẻ .Đó là một thuận lợi lớn để tôi rèn luyện phát triển ngôn
ngữ mạch lạc thông qua môn làm quen với văn học thông qua thể loại truyện kể.
1.2.3.Đối với giáo viên :
Là một giáo viên có tinh thần trách nhiệm và đầy lòng nhiệt tình, yêu nghề mến trẻ bản
thân tôi xác điịnh được mục đích, ý nghĩa, tầm quan trọng của việc phát triển ngôn ngữ
cho trẻ làm quen với môn văn học qua thể loại kể truyện về nghệ thuật sư phạm và tìm ra
các giải pháp hữu ích nhất .
1.2.4. Đối phụ huynh :Sự quan tâm của gia đình dành cho các cháu là không đồng đều,
100% phụ huynh là nông thôn . Qua thực tế cho thấy phụ huynh còn nói tiếng địa phương
nhiều, có tới 40-45% còn nói ngọng về âm l – n ,Tr - ch, s-x...
Chính vì vậy trong trường mầm non tôi muốn đề cập tới việc luyện cho trẻ ngôn ngữ
mạch lạc thể hiện qua việc thực hiện hai nhiệm vụ dạy trẻ đối thoại giữa trò chơi,và độc
thoại qua bộ môn làm quen văn học thể loại truyện kể. Nhiệm vụ phát triển ngôn ngữ
mạch lạc được thể hiện ở mọi lúc mọi nơi trong sinh hoạt hằng ngày của bé. đối với lớp tôi
đang phụ trách 5-6 tuổi, tiếp tục dạy trẻ phát triển ngôn ngữ mạch lạc là quan trọng để trẻ
có kiến thức chuẩn bị vào lớp một , dạy trẻ kể lại các tác phẩm văn học, kể có trình tự,
diễn cảm năm nội dung các tác phẩm văn học .
3
2.Chương 2. Nội dung nghiên cứu:
2.1. Thực trạng :
Tôi là một giáo viên phụ trách mẫu giáo lớn gồm 34 cháu. Trong số này đã có 25 cháu
học qua lớp mẫu giáo nhỡ, còn 9 cháu chưa được học qua lớp mẫu giáo nhỡ.
2.1.1. Thuận lợi :
Được sự quan tâm giúp đỡ của ban giám hiệu về chuyên môn, xây dựng phương pháp
đổi mới hình thức tổ chức hoạt động giáo dục mầm non, tạo mọi điều kiện giúp tôi những
nguyên vật liệu để làm đồ dùng dạy học và đồ chơi của các cháu.
2.1.2.Khó khăn
Do trình độ nhận thức không đồng đều, gần 50% trẻ lớp tôi mới lần đầu đến trường,số
trẻ nam nhiều hơn nữ, do đó lớp tôi gặp nhiều khó khăn.
Hơn 50% trẻ chưa phân biệt được sự khác nhau trong cách phát âm mà chỉ tiếp nhận
một cách chung chung. Ví dụ : muỗi – mũi, phân biệt l-n, 45% khả năng chú ý của trẻ còn
yếu, không đồng đều, không ổn định, vì vậy nên trẻ chưa chú ý đều đến các thành phần
trong câu ,trong từ, bớt âm khi nói. 70 % kinh nghiệm sống của trẻ còn nghèo nàn, nhận
thức hạn chế dẫn đến tình trạng trẻ dùng từ không chính xác, câu lủng củng. 35% trẻ nói,
phát âm do ảnh hưởng ngôn ngữ của người lớn xung quanh trẻ nói tiếng địa phương.
Đa số phụ huynh bận công việc không trò chuyện với trẻ và nghe trẻ nói, trẻ được đáp ứng
quá đầy đủ về nhu cầu trẻ cần. Ví dụ :trẻ chỉ cần nhìn vào đồ dùng nào đó là được đáp ứng
ngay mà không cần dùng lời để yêu cầu hoặc xin phép, đây cũng là một trong những
nguyên nhân của việc chậm phát triển ngôn ngữ.
Với những khó khăn như thế tôi phải dần dần khắc phục, sửa đổi và hướng dẫn trẻ phát
triển ngô ngữ một cách đúng đắn nhất qua giao tiếp và tập cho trẻ làm quen văn học thể
loại truyện kể.
2.2.Các giải pháp hữu ích:
2.2.1. Tì m hiểu đặc điểm tâm lý của trẻ:
2.2.1.1. Đặc điểm phát âm :
Nói chung trẻ đã phát âm tốt hơn, rõ hơn, ít ê a, ậm ừ, trẻ vẫn còn phát âm sai những
âm thanh khó , những từ có 2-3 âm tiết như : lựu , lịu, hươu- hiu, mướp ,mớp, chim chíp ,
rắn dắn..tuy nhiên nỗi sai đã ít hơn.
4
2.2.1.2. Đặc điểm về vốn từ:
Vốn từ của trẻ tăng nhanh khoảng từ 1300-2000 từ. Danh từ và động từ trẻ vẫn chiếm
ưu thế. tính từ và các loại từ khác trẻ đã sử dụng nhiều hơn.
Trẻ đã sử dụng chính xác các từ chỉ tính chất không gian như :Cao thấp, dài ngắn ,rộng
hẹp, các từ chỉ tốc độ như :nhanh- chậm,các từ chỉ màu sắc:đỏ, vàng, trắng ,đen, ngoài ra
các từ có khái niệm tương đối như :hôm qua, hôm nay,ngày mai, trẻ dùng chưa chính xác.
Một số trẻ biết sử dụng các từ chỉ màu sắc như :Xám, xanh lá cây, tím, da cam.
100% trẻ biết sử dụng các từ cao thấp, dài, ngắn, rộng,hẹp, 55% số trẻ đếm được 1-10,
tuy nhiên trẻ sử dụng một số từ còn chưa chính xác, Ví dụ : Mẹ có mót ngồi không/ thay
cho từ muốn muốn .
2.2.1.3. Đặc điểm ngữ pháp:
- Câu trẻ dùng đã chính xác và dài hơn. Ví dụ :Câu phức đẳng lập :Tích chi đi chơi, tích
chu không lấy nước cho bà,Câu ghép chính phụ :Cháu thích chơi lắp ráp nhà thôi,xây được
nhà đẹp thì bạn Huyền lại gỡ ra rồi .
- Trẻ ít sử dụng câu cụt hơn: tuy nhiên trong một số trường hợp trẻ dùng từ trong câu vẫn
chưa thật chính xác:Ví dụ : Mẹ ơi, con muốn cái dép kia( Phụ huynh cháu lan anh kể lại)
chủ yếu trẻ sử dụng câu đơn mở rộng.
- Trẻ có khả năng kể lại chuyện và kể chuyện có trình tự lô gic. Thế nhưng qua tìm hiểu
quá trình phát triển ngôn ngữ của trẻ lớp cô nhâm , tôi so sánh lớp tôi thì đa phần trẻ vẫn
chưa có khả năng kể chuyện mạch lạc có trình tự lô gic.
2.2.2. Một số biện pháp giúp trẻ học tốt môn làm quen văn học thể loại truyện kể :
2.2.2.1. Tạo môi trường học tập, rèn luyện cho trẻ :
- Tôi luôn tận dụng diện tích phòng học, chú ý bố trí sắp xếp các học cụ, đội hình để tạo
môi trường học tốt và thoải mái cho trẻ .
5
Góc trẻ làm quen với văn học
Khi thực hiện các hoạt động làm quen văn học thể loại truyện kể mà trọng tâm là dạy
kể chuyện sáng tạo thì tôi luôn tận dụng không gian lớp học để trưng bày các dụng cụ kể
chuyện, như khung sân khấu , sắp đặt tranh và các con rối sao cho trẻ dễ sử dụng , kích
thích trẻ hoạt động tích cực hơn.
- Bản thân tôi trước khi tổ chức hoạt động cũng phải tự luyện giọng kể, cách sử dụng
tranh, sách tranh, rối mô hình... để giúp trẻ cảm thụ được tác phẩmvăn học đó là một cách
tốt nhất.
2.2.2.2.Tổ chức tiết học nhẹ nhàng, linh hoạt:
Tôi vào bài một cách sinh động để gây sự chú ý của trẻ. Ví dụ : Chủ điểm :thể giới thực
vật , tên bài dạy kể chuyện “ quả bầu tiên”tôi sử dụng mô hình sa bàn để gây hứng thú cho
trẻ .
6
Tổ chức hoạt động đa dạng dựa vào hoạt động trọng tâm . Ví dụ khi trọng tâm là kể
chuyện sáng tạo, tôi cho trẻ lựa chọn cách sử dụng trang phục , đồ dùng phù hợp với nội
dung câu chuyện trẻ sẽ kể dựa theo hình thức khác nhau.
2.2.2.3. Sử dụng các loại rối trang phục, mô hình, học cụ thu hút sự chú ý của trẻ.
- Tôi sử dụng các nguyên liệu mở như: thanh trẻ, bìa cứng, gỗ, hộp xốp, đất ...để làm thành
những con vật xinh xắn, trẻ cũng có thể sử dụng được để kể chuyện theo ý thích . Ví dụ:từ
bìa cứng ,xốp làm những con vật ngộ ngĩnh, đa dạng màu sắc để thu hút trẻ .
Ví dụ : Kể chuyện “ Dê con Nhanh trí’’để gây hứng thú cho trẻ tôi chuẩn bị một sân
khấu rối, các con rối được làm bằng vải vụn được cải biên màu sắc rực rỡ.
Ví dụ kể chuyện “ Quả bầu tiên”để làm trang phục cho trẻ tôi dùng quần áo để trẻ hoá
thân vào các nhân vật nhập vai .
2.2.2.4. Chú ý rèn nề nếp ,rèn kỹ năng và kích thích sự sáng tạo của trẻ:
7
- Trẻ biết chia nhóm kể chuyện, tạo cho trẻ cảm giác tự tin, mạnh dạn, linh hoạt qua việc
trẻ biểu diễn đóng kịch.
Tạo điều kiện cho trẻ thoả thuận và tự chọn vai kể của mình theo ý thích về sự sáng tạo
của trẻ, có thể dùng lời khuyến kích động viên trẻ thực hiện vai diễn của mình.
2.2.2.5. Làm quen với thể loại truyện kể kết hợp với các bộ môn khác:
- Theo phương pháp dạy học tích hợp với môn làm quen văn học có thể lồng ghép, kết hợp
với tất cả các môn khác và giúp cho các bộ môn khác trở lên sinh động hơn.
Ví dụ Môn âm nhạc hoạt động bổ trợ đề tài :câu truyện :”nhổ củ cải”Cho trẻ vận
động theo bài “ Củ cải trắng”. Ví dụ: Môn tìm hiểu môi trường xung quanh: chủ đề :động
vật nuôi trong gia đình, câu truyện “Gà trống, mèo con và cún con”.Trẻ biết tên, đặc điểm,
nơi sống của một số con vật nuôi trong gia đình.
Môn toán : Tên bài dạy :” Cao hơn- thấp- hơn, câu chuyện “cây khế”.trẻ áp dụng được
sự so sánh đặc điểm về ngoại hình của hai anh em .
Môn chữ cái : luyện phát âm qua trò chơitìm chữ l-n-m cho trẻ phát âm.
2.2.2.6. Tổ chức ôn luyện mọi lúc mọi nơi, ôn luyện thông qua lễ hội ;
- Ôn luyện mọi lúc mọi nơi cũng là biện pháp giúp trẻ ổn định, thông qua cách hoạt động
tổ chức ngày lễ hội tổ chức cho trẻ hoạt động kể chuyện , đóng kịch, theo một chương
trình biểu diễn văn nghệ mà 100% trẻ được tham gia nhằm giúp trẻ hứng thú với bộ môn
làm quen với văn học thể loại truyện kể cho trẻ.
Ví dụ : Ngày hội 8-3 trẻ kể về em bé quàng khăn đỏ” hay ngày tết 1-6 kể về Bác Hồ với
thiếu nhi , hay ngày 22-12 trẻ kể chuyện sáng tạo về chú bộ đội , hoặc hội thi bé kể chuyện
giỏi.
2.2.2.7.Thực hiện tốt công tác tuyên truyền với phụ huynh:
8

Đây là phiên bản tài liệu đơn giản

Xem phiên bản đầy đủ của tài liệu sang kien kinh nghiem - Phat trien ngon ngu mach lac danh cho tre 5 - 6 tuoi thong qua pp ke chuyen.doc