Báo cáo " Cá thể ngôn ngữ như một phạm trù khoa học " doc

Đây là phiên bản tài liệu đơn giản

Xem phiên bản đầy đủ của tài liệu Báo cáo " Cá thể ngôn ngữ như một phạm trù khoa học " doc

Tạp chí Khoa học ĐHQGHN, Ngoại ngữ 25 (2009) 127-132
127
Cá thể ngôn ngữ như một phạm trù khoa học
Lê Đức Thụ*

Khoa Sau đại học, Trường Đại học Ngoại ngữ,
Đại học Quốc gia Hà Nội, Đường Phạm Văn Đồng, Cầu Giấy, Hà Nội, Việt Nam

Tóm tắt. Cá thể ngôn ngữ như một phạm trù khoa học nghiên cứu năng lực sử dụng ngôn ngữ của
từng cá thể. Việc nghiên cứu phạm trù này đã được các nhà nghiên cứu Nga đề cập đến trong các
lĩnh vực như văn học, phương pháp dạy học tiếng Nga, trong hoạt động lời nói. Trên cơ sở các
thành tựu đó tác giả bài báo sử dụng phương pháp liên tưởng tự do đề xuất cách khảo sát đo lường
năng lực của cá thể ngôn ngữ.
1. Đặt vấn đề
*

Song song với việc nghiên cứu bản thể
ngôn ngữ như một hệ thống, mấy chục năm trở
lại đây trên thế giới cũng như ở Việt Nam các
nhà khoa học để tâm đến hướng nghiên cứu các
chức năng của ngôn ngữ như một hoạt động.
Thực chất của hướng nghiên cứu này là tập
trung tìm hiểu quá trình sản sinh ra lời nói, sử
dụng ngôn từ của người hành ngôn, nghĩa là
những đặc điểm mang tính tâm lý, xã hội và
dân tộc của từng cá thể, từng cộng đồng ngôn
ngữ hay dân tộc cùng chung tiếng nói. Những
nét đặc thù của bản chất dân tộc, đặc điểm của
lối tư duy dân tộc tựu chung lại đều được phản
ánh trong lời ăn, tiếng nói của dân tộc ấy.
Nét chủ đạo trong hướng nghiên cứu này
tập trung vào con người hành ngôn (homo
sapiens) với tư cách là người đại diện cho một
cộng đồng ngôn ngữ cụ thể, đồng thời là người
lưu giữ, tái hiện, sáng tạo và lưu truyền thứ
tiếng đó. Con người hành ngôn vừa tham gia
vào quá trình mã hoá lại vừa tham gia vào quá
trình giải mã ngôn ngữ.
Những năng lực ngôn ngữ nào của cá thể
ngôn ngữ thể hiện trong những mối tương tác,
______
*
ĐT: 84-4-322411729.
giao tiếp với các cá thể ngôn ngữ khác. Bản
chất cá thể ngôn ngữ là gì, làm sao có thể xác
định trình độ và phong cách hành ngôn của họ?
Luận cứ nào có thể khẳng định cá thể ngôn ngữ
là một phạm trù mới của ngành khoa học xã hội
và nhân văn?
Trong khuôn khổ bài báo này chúng tôi
muốn đưa ra lời giải phần nào cho những vấn
đề mới mẻ và phức tạp đó. Cứ liệu dùng để viết
bài báo này là một số công trình nghiên cứu của
các nhà ngôn ngữ học Nga xuất bản gần đây,
đồng thời có sử dụng kết quả nghiên cứu của
chúng tôi.
2. Nghiên cứu “cá thể ngôn ngữ” (языковая
личность) thông qua ngôn ngữ nhân vật và
ngôn ngữ tác giả trong tác phẩm văn học
Người đầu tiên quan tâm tới cá thể ngôn
ngữ (tiếng Nga- языковая личность) là một
bác học người Đức J. Veixgerber đề xuất vào
thế kỷ XIX. Ở Nga, viện sĩ nổi tiếng
V.V.Vinogradov đề cập đến trong hàng loạt
công trình nghiên cứu ngôn ngữ-văn học của
ông từ những năm 30 của thế kỷ XX (x. thêm:
N.Karaulov, 1987; Lê Đức Thụ, 2003). Trong
các công trình đó, tuy chưa nói đến cá thể ngôn
L.Đ. Thụ / Tạp chí Khoa học ĐHQGHN, Ngoại ngữ 25 (2009) 127-132

128

ngữ như là phạm trù khoa học, nhưng
V.V.Vinogradov đã chỉ ra cách nhận dạng ngôn
ngữ nhân vật và ngôn ngữ tác giả trong tác
phẩm văn học, đồng thời ông tiên đoán là cá thể
ngôn ngữ thể hiện rõ nhất trong quá trình hành
ngôn. Ông có khảo sát tài hùng biện của một vị
luật sư nổi tiếng thời đó trong các phiên toà và
văn bản tốc ký. Những kiến giải và kết luận của
V.V.Vinogradov có vai trò rất lớn trong nghiên
cứu thi pháp những thập niên tiếp sau đó. Tuy
chưa đặt nhiệm vụ nghiên cứu sâu về cá thể
ngôn ngữ, nhưng ông đã chú ý đến những biểu
hiện của nó với tư cách là những đặc trưng
thuộc về phong cách và năng lực ngôn ngữ của
nhân vật trong tác phẩm văn học. Ông cũng có
những đề xuất ban đầu trong việc nghiên cứu cá
thể ngôn ngữ thông qua giao tiếp lời nói. Hai
hướng nghiên cứu cá thể ngôn ngữ ông đặt ra:
đó là cá thể tác giả và cá thể nhân vật.
3. Nghiên cứu cá thể ngôn ngữ thông qua cá
thể lời nói/hành ngôn
Mô hình cá thể ngôn ngữ đầu tiên ở Nga do
G.I. Bogin đề xuất và xây dựng vào những năm
70-80 của thế kỷ trước, theo đó cá thể ngôn ngữ
được xem xét như là sự sẵn sàng “sản sinh ra
hành vi lời nói, tạo ra và tiếp nhận lời nói”.
Thời ấy, trong nhiều công trình nghiên cứu
và các chuyên đề khác nhau đã nghe thấy
những lời tuyên bố như: nhân tố con người
trong ngôn ngữ, ngôn ngữ trong mối quan hệ
với hoạt động của con người, con người trong
ngôn ngữ và ngôn ngữ trong con người. Người
ta đã lên tiếng về sự cần thiết xây dựng “Lý
thuyết diễn tả”, “Lý thuyết người đại diện”, “Lý
thuyết sử dụng ngôn ngữ của con người”, “Lý
thuyết ngôn ngữ với tư cách là hoạt động của
con người”
J. Karaulov nghiên cứu cá thể ngôn ngữ một
cách có hệ thống trong mối quan hệ trực tiếp
với tiếng Nga với tư cách là tiếng mẹ đẻ. Trong
cuốn: “Tiếng Nga và cá thể ngôn ngữ” (1987)
ông viết: “Cá thể ngôn ngữ với tư cách là đối
tượng nghiên cứu của ngôn ngữ học trên cơ sở
tính hệ thống cho phép ta nhìn nhận tất cả bốn
đặc điểm nền tảng của ngôn ngữ như là những
thành phần tác động tương hỗ với nhau. Trước
hết, bởi vì cá thể như là trung tâm và kết quả
của các qui luật xã hội; thứ hai, nó là sản phẩm
của sự phát triển lịch sử dân tộc; thứ ba, do sự
lệ thuộc của cá thể ngôn ngữ vào các bẩm tố
động thái được hình thành từ sự tác động qua
lại của những kích thích sinh lý cùng với các
điều kiện xã hội và tâm sinh lý, nghĩa là hướng
tới lĩnh vực tâm lý; và cuối cùng là do cá thể
chính là người sáng tạo và sử dụng các ký hiệu
được sáng lập nên, nghĩa là những cấu trúc hệ
thống theo bản chất tự nhiên của nó” [1].
Ông đã phân năng lực ngôn ngữ của cá thể
ra làm 3 cấp độ: cấp độ thứ nhất là cấp độ nắm
vững và hiểu biết tự nhiên tiếng mẹ đẻ; cấp độ
này ông gọi là cấp độ “không”, nghĩa là không
cần nghiên cứu, con người sinh ra trong môi
trường tiếng tự nhiên ắt sẽ nắm bắt được tiếng
nói phổ thông bất luận trình độ học vấn cao hay
thấp (!?). Cấp độ hai là cấp độ nhận thức, tức là
quá trình tích luỹ và phân loại các tri thức mới,
có cấp độ phức tạp hơn như: các khái niệm và
hiểu biết thuộc cộng đồng ngôn ngữ cụ thể và
tạo nên không gian nhận thức tập thể và (hoặc)
cá thể riêng lẻ. Cấp độ này là sự phản ánh mô
hình thế giới ngôn ngữ của cá thể, trình độ hiểu
biết và văn hoá của cá thể đó. Còn cấp độ ba -
cấp độ cao nhất: đó là cấp độ dụng học, bao
gồm việc giải thích, xác định động cơ và mục
đích hành ngôn của cá thể ngôn ngữ.
Như vậy là quá trình mã hoá và giải mã
thông tin diễn ra trong sự tác động tương hỗ của
ba cấp độ “không gian giao tiếp của cá thể ngôn
ngữ: đó là ngữ nghĩa, nhận thức và dụng học”.
Mô hình cấu trúc ba cấp độ của cá thể ngôn
ngữ tương ứng với ba loại nhu cầu giao tiếp: nhu
cầu tương tác, nhu cầu thông tin và nhu cầu tác
động, đồng thời tương ứng với ba mặt của quá
trình giao tiếp: giao tiếp, tiếp nhận và phản ánh.
Cũng như V.Vinogradov, Ju.Karaulov nhìn
thấy địa hạt biểu hiện rõ nhất của cá thể ngôn
ngữ chính là lời nói, hành ngôn. Nhưng việc
chuyển đổi và/hay bóc tách văn viết thành văn
L.Đ. Thụ / Tạp chí Khoa học ĐHQGHN, Ngoại ngữ 25 (2009) 127-132

129

nói là việc không đơn giản một chút nào, nhất
là khi ta đề cập đến tác phẩm văn xuôi như tiểu
thuyết chẳng hạn.
4. Nghiên cứu cá thể ngôn ngữ thông qua
quá trình dạy tiếng
Phạm trù cá thể ngôn ngữ cũng được đặt ra
từ một hướng khác: phương pháp luận dạy tiếng
(mẹ đẻ và ngoại ngữ). Lịch sử dạy tiếng Nga
như một ngoại ngữ cho người nước ngoài ít
nhất cũng đã qua ba giai đoạn (Metrofanova,
1999), nay đang bước vào giai đoạn thứ tư: dạy
ngôn ngữ gắn liền với văn hoá của ngôn ngữ
đó, đồng thời chú trọng đến đặc điểm tâm lí
ngôn ngữ dân tộc và nhu cầu của đối tượng
người học.
Các nhà Nga ngữ học (Prokhorov,1997;
Klobucova, 1995 và những người khác) dựa
trên quan điểm cho rằng, bất kỳ thứ tiếng nào
cũng nhằm phục vụ cho tất cả các nhu cầu văn
hoá-xã hội của các thành viên nói thứ tiếng đó,
đồng thời chính họ có đủ năng lực tác động lên
tiếng nói khi thực hiện các nhu cầu trên, đã đi
sâu vào nghiên cứu cá thể ngôn ngữ trên quan
điểm giao tiếp lời nói. Nền ngôn ngữ và văn
hoá các dân tộc khác bao giờ cũng được xem
xét như bộ phận cấu thành chung của văn hoá
tinh thần. Sự xuất hiện con người xã hội (homo
sapiens) với tư cách là con người nhân tính
(homo humanitatis) đồng nghĩa với sự phản ánh
trong nền văn hoá-ngôn ngữ bất kỳ nào đó những
đặc điểm chung nào đó của mô hình thế giới và
những đặc thù của hình ảnh dân tộc mình.
Trong giáo học pháp ngoại ngữ khi nói đến
mối tương quan giữa tiếng mẹ đẻ và tiếng nước
ngoài nghiên cứu, ta có thể chia ra làm ba loại
lời nói: 1) loại lời nói nhìn chung là trùng hợp
nhau; 2) loại lời nói khác nhau, điều này khi
giao tiếp cần có sự điều chỉnh cơ cấu lời nói
tương ứng; 3) loại lời nói không có tương ứng
nào. Ở cả ba cấp độ này từ khâu tổ chức lời nói
cho đến khâu thực hành giao tiếp lời nói ta có
thể quan sát thấy biểu hiện những nét đặc thù
nào đó của văn hoá dân tộc.
Nhằm giải quyết những vấn đề trên, ngành
Nga ngữ học hiện đại đang để tâm nghiên cứu
xác định những khuôn mẫu (ctereotip) phản xạ
tự nhiên của người bản ngữ trong các tình
huống giao tiếp lời nói. Đó chính là bình diện
văn hoá xã hội dân tộc của giao tiếp lời nói,
cũng như vai trò và vị trí của nó trong giảng
dạy tiếng Nga như một ngoại ngữ.
J. Prôkhôrôv [2] nhìn thấy có ba thành phần
cấu thành nội dung của vấn đề được nêu trên:
1) Phân tích biểu hiện những đặc điểm văn
hoá của người bản ngữ mà cụ thể là phân tích
biểu hiện văn hoá trong cá tính của người đại
diện thứ tiếng ta nghiên cứu, vì suy cho cùng
mục đích của học ngoại ngữ chính là giao tiếp
với người bản ngữ.
2) Xác định các thông số của bản thân cá
thể ấy, bởi vì những thông số này dù ít hay
nhiều quyết định đến hình thức và nội dung
giao tiếp lời nói. Hơn thế nữa những thông số
này bao gồm cả những khu biệt khẳng định cá thể
đó là thuộc nền văn hoá đó và những khác biệt
được thể hiện trong hành vi lời nói của cá thể.
3) Thiết lập tính đặc thù trong tổ chức giao
tiếp lời nói các đại diện của nền văn hoá nhất
định (dân tộc nhất định), bởi vì mục đích cuối
cùng của học ngoại ngữ nhằm giao tiếp là phải
nắm vững được tính đặc thù ấy, phương thức tổ
chức giao tiếp bằng ngôn ngữ mới ấy.
Để hiểu được điều này cần phải xác định
những dạng ứng xử theo bản năng của người
bản ngữ thể hiện trong giao tiếp lời nói. Những
bản năng này là phần cốt lõi của mỗi một nền
ngôn ngữ văn hoá dân tộc. Nó chính là phong
cách hành ngôn của từng cá thể, lối tư duy và
năng lực vận dụng ngôn từ của riêng ta chứ
không phải là người nào khác, đó chính là các
khuôn mẫu văn hoá xã hội trong hành ngôn
(trong khuôn khổ bài báo này chúng tôi tạm gọi
tắt là khuôn mẫu).
Đặc thù văn hóa dân tộc của giao tiếp lời
nói hình thành từ nhiều nhân tố có liên quan
mật thiết với nhau.
Để đi tìm các khuôn mẫu trong cách hành
ngôn của người bản ngữ thì phải đi sâu vào
những đặc thù sử dụng tiếng nói của cá thể
L.Đ. Thụ / Tạp chí Khoa học ĐHQGHN, Ngoại ngữ 25 (2009) 127-132

130

ngôn ngữ ấy. Trong cuốn “Hành vi giao tiếp
của người Nga” [3] hai tác giả J.Prokhorov và I.
Cternin đưa ra các dạng thức biểu hiện hành vi
giao tiếp của người Nga như: giao tiếp nội ngôn
ngữ, giao tiếp giao ngôn ngữ, giao tiếp phi ngôn
ngữ, các loại trắc nghiệm khảo cứu hành vi lời
nói của người Nga trong giao tiếp.
Việc nghiên cứu các khuôn mẫu mang tính
đặc thù văn hoá xã hội dân tộc nhằm đảm bảo
cho giao tiếp giao văn hoá thành công, tránh
được những hiểu lầm và cái gọi là sốc văn hoá.
Một trong phương thức xác định các khuôn
mẫu là phản xạ liên tưởng tự do dựa trên nền
tảng tâm lý, cảm giác, trí nhớ và tư duy ngôn
ngữ, đặc biệt là liên tưởng từ vựng. Cần khẳng
định rằng, các phản xạ liên tưởng bản thân
chúng đã là nhân tố gắn liền với nền văn hoá
nhất định mà thứ ngôn ngữ đó truyền tải. Chúng
còn được chi phối bởi thể chế chính trị, ý thức
xã hội, hệ thống giáo dục, nghĩa là toàn bộ các
nhân tố tạo ra con người xã hội và con người
hành ngôn.
Có hai xu hướng cơ bản biểu hiện đặc thù
văn hoá dân tộc của liên tưởng ngôn ngữ:
1. sự hiện diện cái chung và cái riêng trong
đường hướng liên tưởng từ vựng ở hai ngôn
ngữ đối chiếu, được qui định bởi các yếu tố lịch
sử- tự nhiên, xã hội, địa lý;
2. sự trùng lặp những phản ứng liên tưởng
có ở cả hai ngôn ngữ đối chiếu sẽ không triệt
tiêu nhau mà các thành viên tham gia sẽ tự điều
chỉnh hoặc liên hệ với cách hiểu cụ thể trong
ngôn ngữ của mình.
Cách tiến hành “đo” phản xạ liên tưởng
ngôn ngữ để xác định ctereotiv:
Ta dùng kết quả nghiên cứu của nhóm tác
giả Nga A.Kazakova và J.Xorokin (1994):
Русский ассоциативный словарь - Прямой
словарь - РАС- 1 và Русский ассоциативный
словарь - Обратный словарь. РАС- 2 (Từ
điển liên tưởng Nga - cuốn xuôi - RAS -1 và Từ
điển liên tưởng Nga- cuốn ngược- RAS - 2), sau
đó đưa ra/đọc lên cho sinh viên/học sinh người
bản ngữ (Nga) nhằm khảo sát các phản xạ liên
tưởng ngôn ngữ để đo năng lực ngôn ngữ cá
thể. Những thông tin phát ra của nhóm người
tham gia thí nghiệm theo phản xạ ngôn từ tức
thời đó, theo cách hiểu của J. Prokhorov, chính
là những ctereotiv.
Có ba cách đo xác định:
Mặt cắt đứng: lựa chọn bất kỳ theo nguyên
tắc “ động cơ ⇒ phản xạ” với những phản xạ
liên tưởng đầu tiên, có tần số lặp lại cao nhất.
Các từ “động cơ” gây kích thích được nhặt ra
theo trình tự sắp xếp từ trong từ điển liên tưởng
trên. Thí dụ: nhặt ra những từ bắt đầu bằng chữ
cái A - Á trong tiếng Nga, rồi đọc/đưa cho
những người tham gia thí nghiệm để họ gọi tên
những từ có thể lắp ghép với từ đó theo phản xạ
liên tưởng ngôn ngữ. Thí dụ: активный -
комсомолец; армия - Советская; баран -
тупой; бедствовать - долго,…
Kết quả là từ 1277 từ “động cơ” trong từ
điển người tham dự đã gọi được 344 từ liên
tưởng, đạt 27% (Theo J.Prokhorov, 1997, 135).
1) Mặt cắt ngang: lựa chọn bất kỳ theo chữ
cái trong tiếng Nga (chữ cá có lượng từ lớn
nhất) theo nguyên tắc “động cơ ⇔ phản xạ”
được thực hiện theo hướng xuôi/thuận -
ngược/nghịch.
a) Ở hướng xuôi/thuận theo trình tự từ động
cơ đến phản xạ có thể xảy ra các tình huống sau:
- Sự lựa chọn được thực hiện từ những phản
xạ có tần số lặp lại cao hơn, đạt tới 50% tổng
các phản xạ hiện hữu;
- Nếu tổng các phản xạ đạt trên 50% thì sự
lựa chọn sẽ tiến hành đến hết danh sách các từ
động cơ;
- Những phản xạ đơn lẻ sẽ không tính cho
dù những phản xạ này có thể đạt tới gần 50%
tổng các phản xạ trên, và ta có thể dùng dòng số
thuận trước, ngược sau để đánh dấu quan hệ
giữa chúng.
b) Ở hướng ngược/nghịch, nghĩa là theo
trình tự từ phản xạ đến động cơ cần lưu ý:
- Chỉ chọn những phản xạ được định danh
trong từ điển và phải có tần số hiện theo từ
động cơ này lớn hơn 1;
L.Đ. Thụ / Tạp chí Khoa học ĐHQGHN, Ngoại ngữ 25 (2009) 127-132

131

- Không tính những phản xạ có từ động cơ
đã được đưa vào danh sách thuận;
- Cả hai danh sách xuôi/thuận -
ngược/nghịch được nối lại với nhau; riêng với
các đơn vị của từ điển ngược/nghịch được đánh
dấu bằng ô cửa sổ #. Thí dụ:
# павлин - гордый, важный
# павлиний глаз - бабочка
# палата - номер
палец - указательный, большой, мизинец,
о палец, кольцо, в рот не клaди, средний
(535-271) (Theo J. Prokhorov, 1997, 135-136).
1) Mặt cắt sâu theo từng động cơ riêng rẽ:
bằng cách gọi một định danh tổng hợp như
làng, cuộc sống, hay tính từ như cũ, hay động từ
như để lại, để tạo động cơ gây phản xạ ngôn từ.
Con số đầu tiên sẽ ghi số lượng phản xạ
khác nhau có trong “Từ điển liên tưởng Nga”,
con số thứ hai ghi các phản xạ khuôn mẫu được
lựa chọn. Kết quả ở dạng tính thuận là với từ
làng quê hệ số chung các phản xạ là 538 - 256
(48%); các phản xạ là 233 - 83 (36 %); còn ở
cách tính ngược thì số phản xạ chỉ có 11:
# деревня - колхоз, парень, печь,
природа, поле, бабушка, отпуск, уезжать,
возрождать, снять, тьюрма. Với từ cuộc sống
tỉ lệ trên sẽ là 538-212 (39%); 236-51 (22%);
14. Với từ kotorưi là 512-98 (20%), 220-22
(10%), 8 (Theo J. Prokhorov, 1997, 146/147).
Sau khi tiến hành lựa chọn, đối chiếu và so
sánh các phản xạ hành ngôn có thể thấy như sau:
- Ở “mặt cắt đứng” số khuôn mẫu chiếm
27% tổng số cặp “động cơ - phản xạ”;
- Ở “mặt cắt ngang” số khuôn mẫu chiếm
36 % tổng số cặp “động cơ - phản xạ”;
- Ở “mặt cắt sâu” số khuôn mẫu chiếm 20
% tổng số cặp “động cơ - phản xạ”.
Qua những trắc nghiệm trên, theo đánh giá
của GS. J.Prokhorov (1997,148-149), có đến
gần 30 % các khuôn mẫu xã hội văn hoá trên
tổng số các phản xạ đo được. Điều đó chứng tỏ
vai trò to lớn của chúng trong tổ chức lời nói giao
tiếp của người Nga, vai trò phản ánh văn hoá dân
tộc Nga và chúng có quan hệ mật thiết với các yếu
tố riêng biệt tổ chức lên lời nói giao tiếp.
Vậy là, các khuôn mẫu xã hội văn hoá lời
nói là những liên tưởng mang tính cục bộ đối
với những tình huống cụ thể mang tính chuẩn
mực. Nhìn tổng thể, những khuôn mẫu này
phản ánh mô hình tư duy nhất định đặc trưng
cho cộng đồng ngôn ngữ cụ thể và tạo nên dấu
ấn trong cách biểu đạt và đánh giá ngôn ngữ cố
định có tính đặc thù của nền văn hoá đó.
Từ thí nghiệm trên ta có thể nhận xét là có
nhiều loại khác nhau của khuôn mẫu văn hoá xã
hội.
Bước tiếp theo chúng ta phải tiến hành phân
loại các khuôn mẫu văn hoá xã hội đó để xác
định vị trí của chúng trong tổ chức giao tiếp lời
nói. Cá thể lời nói nhìn chung được xác định
nhờ ba loại khuôn mẫu: 1) các mẫu cấu trúc thể
loại câu; 2) các phát ngôn tổng quát, phản ánh
mắt xích và đặc điểm cơ bản cấu trúc “bức
tranh thế giới của cá thể và xã hội tương ứng”;
3) các loại đề dẫn văn bản (chẳng hạn như tên
gọi, hay trích dẫn, hay tên nhân vật, hay tên tác
giả)…
5. Kết luận
Cá thể ngôn ngữ với tư cách là một phạm
trù khoa học đang được quan tâm ở nước ngoài
theo đường hướng nghiên cứu công năng của
ngôn ngữ. Con người hành ngôn nay đã trở
thành đối tượng nghiên cứu của rất nhiều ngành
khoa học xã hội.
Cá thể ngôn ngữ bước đầu đã được khảo
cứu trên nhiều bình diện: ngôn ngữ nhân vật và
ngôn ngữ tác giả trong tác phẩm văn học, trong
diễn ngôn của giao tiếp, trong đối chiếu ngôn
ngữ, và nó luôn được gắn với quá trình nghiên
cứu và dạy tiếng mẹ đẻ và tiếng nước ngoài.
Cá thể ngôn ngữ vẫn là hệ thống mở, nhất
là trong lĩnh vực nghiên cứu ứng dụng trong
tiếng Việt.

L.Đ. Thụ / Tạp chí Khoa học ĐHQGHN, Ngoại ngữ 25 (2009) 127-132

132

Tài liệu tham khảo
[1] Ju.N. Karaulov, Tiếng Nga và cá thể ngôn ngữ (bản
tiếng Nga), NXB "URXX", Matxcơva, 1987, 2003.
[2] Ju.E. Prokhorov, Những khuôn mẫu xã hội-văn hoá-
dân tộc của giao tiếp lời nói và vai trò của chúng
trong việc dạy tiếng Nga cho người nước ngoài (bản
tiếng Nga), NXB "IKAR", Matxcơva, 1997.
[3] Ju.E. Prokhorov, I.A. Cternin, Hành vi giao tiếp
Nga, NXB "Viện tiếng Nga mang tên A.X.Puskin",
Matxcơva (bản tiếng Nga), 2002.
Linguistic peculiarity is scientific category
Le Duc Thu
Department of Post graduate, College of Foreign Languages,
Vietnam National University, Hanoi, Pham Van Dong Street, Cau Giay, Hanoi, Vietnam

The trend of linguistics and methodologies is changing from the study on the nature of language
(systematic linguistics) into the experimental study (applied linguistics). Therefore, language users are
supposed to be language preservers, representatives, users as well as reusers; they are of target-groups
in all studies. Numerous Russian scientists including V.V. Vinogradov, N.Karaulov, Iu.E.Prokhorov
studied on linguistic peculiarity in their latest science works.



Đây là phiên bản tài liệu đơn giản

Xem phiên bản đầy đủ của tài liệu Báo cáo " Cá thể ngôn ngữ như một phạm trù khoa học " doc