Phân tích tình hình sử dụng lao động và một số biện pháp hoàn thiện quản lý và sử dụng lao động tại Công ty

Đây là phiên bản tài liệu đơn giản

Xem phiên bản đầy đủ của tài liệu Phân tích tình hình sử dụng lao động và một số biện pháp hoàn thiện quản lý và sử dụng lao động tại Công ty

MỤC LỤC
Lời nói đầu:
PHẦN I: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ QUẢN LÝ, SỬ DỤNG LAO
ĐỘNG TRONG DOANH NGHIỆP.
1. Khái niệm về nhân lực và quản lý nhân lực
2. Ý nghĩa của quản lý nhân lực
3. Nội dung của quản lý nhân lực trong doanh nghiệp
4. Các quy định về sử dụng nguồn lao động
5. Xác định nhu cầu lao động trong doanh nghiệp
6. Nội dung phương pháp phân tích tình hình sử dụng lao động
6.1 Ý nghĩa và nhiệm vụ của phân tích yếu tố lao động
6.2 Nội dung phân tích
6.2.1. Phân tích tình hình sử dụng số lượng lao động
6.2.2. Phân tích tình hình sử dụng thời gian lao động
6.2.3 Phân tích tình hình sử dụng phân công lao động.
6.2.4 Phân tích năng xuất lao động
6.3 Một số phương pháp dùng để phân tích về lao động và quản lý lao
động
7. Một số công thức đánh giá hiệu quả sử dụng lao động
8. Phương pháp nâng cao năng xuất lao động
9. Chính sách liên quan đến phát triển nguồn nhân lực
9.1 Tuyển dụng nhân viên
9.2 Đào tạo
II. PHÂN TÍCH TÌNH HÌNH LAO ĐỘNG CỦA
A. GIỚI THIỆU ĐẶC ĐIỂM CƠ BẢN CỦA XÍ NGHIỆP
1. Quá trình thành lập và phát triển của Công ty
2. Đặc điểm sản xuất kinh doanh của Công ty
3. Kết cấu sản xuất, sơ đồ công nghệ sản xuất của Công ty
4. Cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý của Công ty
5. Tình hình nguyên vật liệu, tài sải cố định của Công ty
Trang 1
6. Kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của Công ty
Trang 2
B. PHÂN TÍCH TÌNH HÌNH SỬ DỤNG LAO ĐỘNG CỦA XÍ NHIỆP
1. Tình hình lao động của Công ty
2. Chính sách hoạch định nguồn nhân lực của Công ty
2.1 Căn cứ vào kế hoạch sản xuất kinh doanh
2.1.1Xác định nhu cầu lao động trực tiếp
2.1.2Yêu cầu nhân lực ở khâu gián tiếp
3. Chính sách tuyển dụng lao động của Công ty
3.1 Đối với công nhân sản xuất trực tiếp
3.2Đối với lao động gián tiếp
4. Tình hình thực hiện công tác đào tạo lao động của Công ty
4.1. Tình hình phân công và hiệp tác lao động tại Công ty
4.2. Điều kiện làm việc của công nhân sản xuất
Định mức thời gian lao động
Phân tích tình hình sử dụng lao động của Công ty
1. Phân tích tình hình sử dụng thời gian lao động
2. Tình hình tổ chức, quản lý sử dụng lao động tại Công ty
3. Phân tích năng xuất lao động
4. Đánh giá hiệu quả sử dụng lao động
5. Tình hình kích thích vật chất và tinh thần đối với người lao
động
III. MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN
LÝ VÀ SỬ DỤNG LAO ĐỘNG TẠI XÍ NGHIỆP
1. Một số đánh giá chung về tình hình quản lý và sử dụng lao động
2. Một số phương hướng phát triển nguồn nhân lực và hoàn thiện
công tác sử dụng lao động
3. Một số biện pháp cụ thể
3.1 Biện pháp 1: Giảm thời gian lao động do thiếu hàng
3.2. Biện pháp 2: Giảm thời gian nghỉ không có lý do
Kết luận

Trang 3
LỜI NÓI ĐẦU
Nền kinh tế Việt Nam đang trên đà phát triển cùng với quá trình hội
nhập mở cửa cùng với thế giới tạo ra sự cạnh tranh về mọi mặt ngày càng
gay gắt và quyết liệt, nên hiệu quả sản xuất kinh doanh trong doanh nghiệp
đòi hỏi phải cao để có thể tồn tại và phát triển trong môi trường cạnh tranh
khốc liệt hiện nay. Đứng trước những thử thách trên các doanh nghiệp phải
tự tìm cho mình một hướng đi phù hợp với các quy luật của nền kinh tế,
phù hợp với điều kiện hoạt động của mỗi doanh nghiệp. Từ đó, vạch ra cho
mình một chiến lược kinh doanh phù hợp và hiệu quả nhất để áp dụng cho
doanh nghiệp mình, trong đó chính sách quản trị nguồn nhân lực đóng vai
trò quyết định cho sự thành công và phát triển của doanh nghiệp. Các
doanh nghiệp phải quản trị nguồn nhân lực và sử dụng nguồn lao động của
mình sao cho có hiệu quả là một vấn đề khó khăn và thử thách lớn đối với
các doanh nhiệp hiện nay.
Như ta biết con người không chỉ là trung tâm trong lĩnh vực xã hội
mà ngay cả trong lĩnh vực kinh tế con người vẫn là trung tâm: Con người
đã tạo nên nền kinh tế và nền kinh tế hoạt động để phục vụ con người.
Cùng với thời gian, ngày càng quan tâm đến vấn đề con người trong doanh
nghiệp, làm sao sử dụng hiệu quả nguồn lao động này và đồng thời duy trì
và phát triển nguồn lao động này. Từ đó, người ta xem người lao động như
một tài sản vô cùng quý giá của doanh nghiệp.
Công ty giấy Hoàng Văn Thụ là một doanh nghiệp chuyên sản xuất
giấy xi măng và các loại giấy bao bì. Thời gian qua, tình hình kinh doanh
của Công ty đã đạt được những thành công như: Lợi nhuận năm sau cao
hơn năm trước, quy mô sản xuất mở rộng.
Với kiến thức đã học cùng với thời gian thực tập tại Công ty, em
chọn đề tài tốt nghiệp là: “Phân tích tình hình sử dụng lao động và một số
biện pháp hoàn thiện quản lý và sử dụng lao động tại Công ty
Nội dung của đề tài được thể hiện qua 3 phần:
Phần I: Cơ sở lý thuyết về quản lý và sử dụng lao động.
Trang 4
Phần II: Phân tích tình hình lao động tại Công ty chế biến lâm sản
xuất khẩu Pisico.
Phần III. Một số biện pháp nhằm hoàn thiện quản lý và sử dụng lao
động tại Công ty.
Trang 5
PHẦN I
CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ QUẢN LÝ, SỬ DỤNG LAO ĐỘNG
1.Khái niệm về nhân lực và quản lý nhân lực:
1.1.Khái niệm về nhân lực:
Nhân lực được hiểu là toàn bộ các khả năng về thể lực và trí lực con
người được vận dụng ra trong quá trình lao động sản xuất. Nó cũng được
xem là sức lao động của con người - một nguồn lực quý giá nhất trong các
yểu tố của sản xuất của các doanh nghiệp. Nhân lực của doanh nghiệp bao
gồm tất cả những người lao động làm việc trong doanh nghiệp.
Lao động là hoạt động có mục đích của con người, nhằm thảo mãn
những nhu cầu về đời sống cuả mình, là điều kiện tất yếu để tồn tại và phát
triển của xã hội loài người.
Lao động luôn diễn ra theo một quy trình. Quy trình lao động là một
tổng thể những hành động (hoạt động lao động) của con người để hoàn
thành một số nhiệm vụ sản xuất nhất định.
1.2. Khái niệm về quản lý nhân lực:
Khái niệm về quản lý nhân lực được trình bày theo một góc độ khác
nhau:
- Ở góc độ tổ chức quá trình lao động thì “quản lý nhân lực là lĩnh
vực theo dõi, hưỡng dẫn, điều chỉnh, kiểm tra sự trao đổi chất (năng lượng,
thần kinh, bắp thịt ) giữa con người với các yếu tố vật chất của tự nhiên
(công cụ lao động, đối tượng lao động ,năng lượng.), trong quá trình tạo ra
của cải vật chất và tinh thần để thoả mãn nhu cầu của con người và xã hội
nhằm duy trì, bảo vệ và phát triển tiềm năng của con người”.
- Với tư cách là một trong các chức năng cơ bản của quá trình quản
lý thì “quản lý nhân lực bao gồm các việc từ hoạch định, tổ chức, chỉ huy,
phối hợp và kiểm soát các hoạt động liên quan đến việc thu hút, sử dụng và
phát triển lao động trong các tổ chức”.
- Đi sâu vào chính nội dung hoạt động của nó thì “quản lý nhân lực
là việc tuyển dụng,sử dụng, duy trì và phát triển cũng như cung cấp các tiện
nghi cho người lao động trong các tổ chức”.
Trang 6
- Nhưng hiện nay, ở các nước phát triển người ta đưa ra định nghĩa
hiện đại sau: “ quản lý nguồn nhân lực là những hoạt động nhằm tăng
cường những đóng góp có hiệu quả của cá nhân vào mục tiêu chung của tổ
chức trong khi đồng thời cố gắng đạt được các mục tiêu xã hội và mục tiêu
cá nhân”. Như vậy quản lý nguồn nhân lực được xem là một nghệ thuật, là
một tập hợp các hoạt động có ý thức nhằm nâng cao hiệu suất của một tổ
chức, bằng cách nâng cao hiệu quả lao động của mỗi thành viên của tổ
chức đó.
- Quản trị lao động là một khoa học nghiên cứu phương pháp tuyển
chọn, sử dụng, đào tạo và bồi dưỡng nguồn lao động trong quá trình hoạt
động lao động (Lao động trí óc và lao động chân tay) của con người. Nội
dung cụ thể của nó bao gồm từ việc tuyển chọn đội ngũ lao động, tổ chức
phân tích công việc, xây dựng định mức lao động cho đến công tác bảo hộ,
đào tạo, nâng cao năng lực lao động và cuối cùng là tổ chức thù lao, tính
toán hiệu quả sử dụng lao động của người công nhân.
- Khi nhận định về nguồn nhân lực, các nhà khinh tế và giáo sư đã
phát biểu như sau:
- Giáo sư tiến sĩ Letter C.Thurow – nhà kinh tế và quản trị học thuộc
viện công nghệ kỹ thuật Matsachuset ( MIT ) cho rằng. “Điều quyết định
cho sự tồn tại và phát triển của công ty là những con người mà công ty
đang có. Đó phải là những con người có học vấn cao, được đào tạo tốt, có
đạo đức, có văn hoá và biết cách làm việc có hiệu quả”.
- Giáo sư tiến sĩ Gary Backer đã viết “ Các công ty nên tính toán,
phân chia hợp lý cho việc chăm lo sức khoẻ, huấn luyện, nâng cao trình độ
ngườilao động để đạt năng suất cao nhất. Chi phí cho giáo dục, đào tạo,
chăm lo sức khoẻ của nhân viên phải được xem là hình thức đầu tư …”.
- Giáo sư tiến sĩ Robert Reich cho rằng: “ Trong tương lai gần đây
các công ty sẽ không còn quốc tịch mà chỉ còn tên riêng cuả công ty, bởi vì
các công ty đã trở thành mạng lưới bao phủ toàn cầu. Tài nguyên duy nhất
của công ty thật sự còn có tính cách quốc gia là nhân công, năng lực và óc
sáng tạo của họ. Đó là những gì quyết định sự thịnh vượng trong tương lai”.
Trang 7
- Giáo sư Felix Migo thì kết luận: “ Quản trị nhân lực là nghệ thuật
chọn lựa các nhân viên mới và sử dụng các nhân viên cũ sao cho năng suất
và chất lượng công việc của mỗi người đạt mức tối đa có thể được”.
3. Nội dung của quản lý nhân lực trong các doanh nghiệp
Nội dung của quản lý nhân lực trong các doanh nghiệp cũng như các
tổ chức đều có thể chia theo cá nội dung lớn sau đây:
a. Nội dung chuẩn bị và tiếp nhận nhân lực :
- Phân tích và thiết kế công việc:
Phân tích công việc là: một tiến trình xác định một cách có hệ thống
các nhiệm vụ và các kỹ năng cần thiết để thực hiện công việc trong tổ chức.
Như vậy, các bước để phân tích công việc là:
Thứ tự
các bước
Nội dung các bước
1 Nhận dạng công việc cần phân tích
2 Xây dựng các phiếu điều tra phân tích công việc
3
Sử dụng các phương pháp thích hợp để thu thập các thông tin
liên quan đến công việc
4 Thực hiện đánh giá các thông tin và các phiếu mô tả công việc
Sau khi phân tích công việc phải đạt được các kết quả sau:
Thứ tự Các kết quả đạt được
1 Nêu được nhiệm vụ tổng quát và nhiệm vụ cụ thể và các trách
nhiệm cụ thể trong công việc.
2 Nêu được các điều kiện cụ thể và đặc biệt để tiến hành công việc.
3 Nêu ra được những kết quả tối thiểu của công việc.
4
Nêu được những hiểu biết, những kỹ năng, năng lực và những yếu
tố cần thiết của người đảm nhận để thực hiện tốt các nhiệm vụ và
trách nhiệm cụ thể của công việc.
Khi nghiên cứu và phân tích công việc, người nhân viên nhân lực
cần phải thu thập tất cả các loại thông tin sau:
Thứ tự Loại thông tin
1 Thông tin về công việc cụ thể: sản phẩm, chi tiết, độ phức tạp
công việc, các yêu cầu kỹ thuật
2 Thông tin về quy trình công nghệ để thực hiện công việc: vật tư,
Trang 8
máy móc, trang bị công nghệ, dụng cụ khác
3 Thông tin về các tiêu chuẩn, mẫu đánh giá, mức thời gian, mức
sản lượng,…
4 Thông tin về các điều kiện lao động: độc hại sản xuất, bảo hộ lao
động, tiền lương, chế độ làm việc và nghỉ ngơi,…
5 Thông tin về người lao động thực hiện công việc: trình độ tay
nghề, học vấn, ngoại ngữ, tiền lương
Trong các tổ chức việc thu thập các thông tin này thường được tiến
hành với các phương pháp như: quan sát, phỏng vấn, phiếu câu hỏi điều tra
và sự mô tả .
Thiết kế công việc là xác định một cách hợp lý các nhiệm vụ, trách
nhiệm cụ thể của mỗi cá nhân trong một điều kiện lao động khoa học nhất
cho phép, để từ đó đề ra được những tiêu chuẩn về hiểu biết, kỹ năng,,
năng lực và các yếu tố khác cần thiết đối với người thực hiện công việc đó.
- Lập kế hoạch nhân lực:
Lập kế hoạch nhân lực là một quá trình triển khai và thực hiện kế
hoạch về nhân lực nhằm đảm bảo rằng doanh nghiệp có đúng số lượng,
đúng chất lượng lao động, được bố trí đúng lúc và đúng chỗ.
- Tuyển dụng nhân viên:
Đó là một quá trình thu hút, nghiên cứu, lựa chọn và quết định tiếp
nhận một cá nhân vào một vị trí của tổ chức.
b. Nội dung tổ chức và sử dụng có hiệu quả nhân lực
- Phân công và hợp tác lao động:
Phân công lao động là một quá trình tách riêng các loại lao động
khác nhau theo một tiêu thức nhất định trong một điều kiện xác định, mà
thực chất là chia quá trình sản xuất – kinh doanh thành các bộ phận và giao
cho mỗi cá nhân phù hợp với năng lực sở trường và đào tạo của họ để tạo
tiền đề nâng cao năng suất lao động và hiệu quả kinh tế trong sản xuất –
kinh doanh.
Hiệp tác lao động là một quá trình mà ở đó nhiều người cùng làm
việc trong một quá trình sản xuất, hay ở nhiều quá trình sản xuất khác nhau
nhưng có liên hệ mật thiết, chặt chẽ với nhau để nhằm đạt một mục đích
chung.
Trang 9
-Tổ chức và phục vụ tốt chỗ làm việc:
Tổ chức chỗ làm việc là một hệ thống các biện pháp nhằm thiết kế
chỗ làm việc với các trang thiết bị cần thiết và sắp xếp, bố trí chúng theo
một cách hợp lý và khoa học để thực hiện một cách có hiệu quả nhiệm vụ
sản xuất của chỗ làm việc.
Phục vụ chỗ làm việc là việc cung cấp một cách đầy đủ, đồng bộ và
kịp thời các phương tiện vật chất kỹ thuật cần thiết để quá trình sản xuất
diễn ra với hiệu quả cao.
- Hợp lý hoá phương pháp lao động.
- Định mức thời gian lao động.
Định mức thời gian lao động là quá trình đi xác định mức hao phí
cần thiết cho việc tạo ra một số lượng sản phẩm nhất định. Nó bao gồm:
việc nghiên cứu quá trình sản xuất, việc nghiên cứu kết cấu của tiêu hao
thời gian làm việc, việc soạn thảo các tài liệu chuẩn dùng để định mức thời
gian lao động, việc duy trì các mức tiên tiến bằng cách kịp thời xem xét lại
và thay đổi chúng.
- Trả công lao động: tiền lương và bảo hiểm xã hội.
- Cải thiện không ngừng điều kiện lao động .
- Xây dựng chế độ làm việc và nghỉ ngơi hợp lý.
- Tăng cường kỹ thuật lao động và thi đua sản xuất.
- Đánh giá tình hình thực hiện của các công nhân viên.
- Đánh giá thực hiện công việc là một quá trình thu thập, phân tích,
đánh giá và trao đổi các thông tin liên quan tới hành vi làm việc và kết quả
sông tác của từng cá nhân sau quá trình lao động.
c.Nội dung phát triển nhân lực:
- Đào tạo và đào tạo lại:
- Đào tạo là tổng hợp những hoạt động nhằm nâng cao trình dộ học
vấn, trình độ làm việc và chuyên môn cho người lao động.
- Đào tạo lại quá trình cho những người có trình độ học vấn rồi đi
học thêm nhằm nâng cao trình độ của họ hơn nữa.
- Đề bạt và thăng tiến:
- Thay đổi, thuyên chuyền, cho thôi việc và xa thải:
Trang 10
- Ngoài ra, quản lý nguồn nhân lực còn giải quyết một số nội dung
quan trọng như:
- Bảo đảm thông tin cho người lao động.
- Đẩy mạnh các hoạt động công đoàn.
- Thực hiện tốt các quan hệ nhân sự trong xã hội và lao động.
- Phúc lợi và chia lợi nhuận.
Các nội dung trên đều có quan hệ và tác động qua lại mật thiết, chặt
chẽ với nhau. Với một nội dung đòi hỏi có những hình thức và phương
pháp tiếp cận khoa học linh hoạt. Tổng thể nội dung đó tạo thành một hệ
thống, cơ chế thích hợp nhất nhằm kích thích và động viên mọi người lao
dộng doanh nghiệp tích cực hoàn thành mục tiêu chung cũng như thực hiện
được các mục tiêu bộ phận và mỗi cá nhân.
4. Các quy định về sử dụng lao động:
41. Quy định của nhà nước:
a. Thời giờ làm việc:
Điều 68:
1. Thời giờ làm viêc không quá 8 giờ trong một ngày hoặc 48 giờ
trong một tuần. Người sử dụng lao động có quyết định thời làm việc theo
ngày hoặc tuần, nhưng phải thông báo trước cho người lao động biết.
2. Thời giờ làm việc hàng ngày được rút ngắn từ một đến hai giờ đối
với những người làm các công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm theo
danh mục do bộ lao động – thương binh và xã hội và bộ y tế ban hành.
Điều 69:
Người sử dụng lao động và ngừơi lao động có thể thoả thuận làm
thêm giờ, nhưng không được vượt quá 4 giờ trong ngày, 200 giờ trong một
năm.
Điều 70:
Thời giờ làm việc trong đêm tính từ 22 giờ đến 6 giờ hoặc từ 21giờ
đến 5 giờ, tuỳ theo vùng khí hậu do chính phủ quy định.
b. Thời giờ nghỉ ngơi:
Điều 71:
1. Người lao động làm việc 8 giờ liên tục thì được nghỉ ngơi ít nhất
nửa giờ, tính vào giờ làm việc.
Trang 11
2. Người làm ca đêm được nghỉ giữa ca it nhất 45 phút, tính vào giờ
làm việc.
3. Người làm việc theo ca được nghỉ ít nhất 12 giờ trước khi chuyển
sang ca khác
Điều 72:
1. Mỗi tuần người lao động nghỉ ít nhất 1 ngày ( 24 giờ liên tục ).
2. Người sử dụng lao động có thể sắp xếp ngày nghỉ hàng tuần vào
chủ nhật hoặc vào một ngày cố định khác trong tuần.
3. Trong trường hợp đặc biệt do chu kỳ lao động không thể nghỉ
hàng tuần thì người sử dụng lao động phải đảm bảo cho người lao động
được nghỉ tính bình quân một tháng ít nhất là 4 ngày.
Điều 73:
Người lao động được nghỉ việc, hưởng nguyên lương những ngày lễ
sau:
- Tết dương lịch: một ngày ( ngày 1 tháng 1 dương lịch )
- Tết âm lich: bốn ngày (một ngày cuối năm và ba ngày đầu năm âm
lịch)
- Ngày chiến thắng : một ngày ( ngày 30 tháng 4 dương lịch)
- Ngày quốc tế lao động : một ngày (ngày 1 tháng 5 dương lịch )
- Ngày quốc khánh: một ngày ( ngày 2 tháng 9 dương lịch )
Nếu những ngày nghỉ nói trên trùng vào ngày nghỉ hàng tuần thì
người lao động được nghỉ bù vào ngày tiếp theo.
Điều 74:
1. Người lao động có 12 tháng làm việc tại một doanh nghiệp hoặc
với một ngừơi sử dụng lao động thì được nghỉ hàng năm, hưởng nguyên
lương theo quy định sau đây:
- 12 ngày làm việc, đối với người làm công việc trong điều kiện bình
thường.
- 14 ngày làm việc đối với người làm công việc nặng nhọc, độc hại,
nguy hiểm hoặc làm việc ở những nơi có điều kiên sinh sống khắc nghiệt
và đối với người dưới 18 tuổi .
Trang 12
- 16 ngày làm việc, đối với người làm công việc đặc biệt nặng nhọc,
độc hại, nguy hiểm; người làm công việc nặng nhọc, độc hại nguy hiểm ở
những nơi có điều kiện sinh sống khắc nghiệt.
2. Thời gian đi đường ngoài ngày nghỉ hàng năm do chính phủ quy
định .
Điều 78:
Người lao động được nghỉ về việc riêng mà vẫn hưởng nguyên lương
trong những trường hợp sau
1. Kết hôn, nghỉ ba ngày.
2. Con kết hôn nghỉ một ngày
3. Bố mẹ (cả bên chồng và bên vợ) chết, vợ hoặc chồng chết, con chết
nghỉ ba ngày .
5.Xác định nhu cầu lao động trong doanh nghiệp :
Việc xác định nhu cầu về lao động trong doanh nghiệp nhằm đảm
bảo cho doanh nghiệp có được đúng người, đúng việc, vào đúng thời điểm
cần thiết và đối phó linh hoạt với sự thay đổi của thị trường.
5.1Các căn cứ xác định nhu cầu lao động:
Dựa vào các yếu tố chủ yếu sau:
- Khối lượng công việc hay khối lượng sản phẩm cần hoàn thành
trong kỳ .
- Phân tích công việc làm cơ sở để xác định lượng lao động hao phí
cần thiết để hoàn thành khối lượng công việc trong kỳ.
- Trình độ trang bị kỹ thuật có khả năng thay đổi về công nghệ kỹ
thuụât.
- Cơ cấu tổ chức quản lý, sự thay đổi về các hình thức tổ chức lao
động như: áp dụng tổ chức lao động khoa học, nhóm tự quản và bán tự
quản, nhóm chất lượng.
- Khả năng nâng cao chất lượng và năng suất của nhân viên.
- Tỷ lệ nghỉ việc trong nhân viên.
- Khả năng tài chính của doanh nhiệp để có thể thu hút lao động lành
nghề trên thị trường lao động.
5.2.Phương pháp xác định nhu cầu lao động:
5.2.1. Xác định số lượng công nhân sản xuất:
Trang 13
Để xác định số lượng công nhân sản xuất trong năm có thể dùng hai
phương pháp : theo định mức lao động hao phí để sản xuất đơn vị sản phẩm
hoặc định mức đứng máy.
a. Theo định mức hao phí lao động trên một đơn vị sản phẩm có thể
dựa vào định mức thời gian lao động hao phí trên một đơn vị sản phẩm hay
địnhmức sản lượng.
* Căn cứ vào định mức thời gian lao động hao phí để sản xuất một
đơn vị sản phẩm.
bq
n
1i
Tii
T
xDQ
CN

=
=
Trong đó:
- CN : Số lượng công nhân cần có trong năm .
- Q
i
: Số lượng sản phẩm i ( khối lượng công việc i ) trong năm.
- Đti : Định mức thời gian lao động hao phí để sản xuất một đơn vi
sản phẩm hay hoàn thành khối lượng công việc i trong năm (giờ ).
- Tbq : Thời gian làm việc thực tế bình quân một công nhân sản xuất
trong năm ( giờ / người / năm ).
* Căn cứ vào định mức sản lượng trên đơn vị thời gian, số lượng
công nhân xác định theo công thức:

=
bqsi
i
xTD
Q
CN
Trong đó :
- Dsi : định mức sản lượng sản phẩm i trên một đơn vị thời gian.
b. Theo định mức đứng máy :
Những căn cứ xác định công nhân theo phương pháp này là : số máy
(hoặc số nơi làm việc ), định mức số công nhân dành cho mỗi máy ( mỗi
nơi làm việc ) số ca làm việc một ngày đêm và hệ số sử dụng thời gian làm
việc theo chế độ của công nhân trong năm.
Số công nhân được xác định theo công thức sau:
Trang 14

=
=
n
1i
imi
ai
xhD
xCM
CN
Trong đó:
Mi : Số máy loại i huy động làm việc trong năm ( cái ).
Đmi
: Định mức đứng máy loại i.
Ca : số ca làm việc trong một ngày đêm.
hi : hệ số sử dụng thời gian làm việc theo chế độ (tỷ lệ giữa thời
gian làm việc thực tế so với thời gian làm việc theo chế độ).
5.2.2. Xác định nhân viên quản lý:
Trên cơ sở đã xác định được bộ máy quản lý và chỉ đạo sản xuất hợp
lý, phù hợp với thực tế sản xuất kinh doanh của doanh nhiệp, sẽ tiến hành
xác định số lượng cán bộ nhân viên quản lý là tiêu chuẩn định biên (hoặc
tiêu chuẩn chức danh của từng bộ phận, phòng ban, phân xưởng).
Tiêu chuẩn định biên là số công nhân cần thiết quy định cho từng bộ
phận, đơn vị trong doanh nghiệp.
Tiêu chuẩn chức danh là trong tiêu chuẩn định biên có quy định cụ
thể từng loại cán bộ, nhân viên như trưởng phòng, phó phòng, kế toán tổng
hợp kế hoạch lao động tiền lương.
Ngoài ra, doanh nghiệp có thể sử dụng phương pháp tính tổng quát
số lượng công nhân viên ( hay công nhân sản xuất ) ngành công nghiệp hay
một số nghành khác bằng cách lấy tổng sản lượng sản xuất trong năm chia
năng suất lao động một công nhân (hay công nhân sản xuất ) trong năm.
6. Nội dung phương pháp phân tích tình hình sử dụng lao động:
6.1. Ý nghĩa và nhiệm vụ của phân yích yếu tố lao động :
* Ý nghĩa:
- Qua phân tích yếu tố lao động mới đánh giá được tình hình biến
động về số lượng lao động của Công ty, tình hình bố trí lao động, từ đó có
biện pháp sử dụng hợp lý, tiết kiệm sức lao động .
- Đánh giá tình hình quảnlý sử dụng thời gian lao động, trình độ
thành thạo của lao động, tình hình năng suất lao động, thấy rõ khả năng
tiềm tàng về lao động, trên cơ sở đó khai thác có hiệu quả.
- Qua phân tích mới có biện pháp quản lý, sử dụng hợp lý sức lao
động và tăng năng suất lao động.
Trang 15
* Nhiệm vụ của phân tích là:
- Phân tích tình hình tăng giảm số lượng lao động, tình hình bố trí
lao động .
- Phân tích tình hình năng suất lao động, điều này cho ta đánh giá
tình hình sử dụng thời gian lao động, tình hình cải tiến kỹ thuật, tổ chức lao
động.
6.2.Nội dung phân tích:
6.2.1.Phân tích tình hình sử dụng số lượng lao động:
6.2.1.1.Phân tích tình hình tăng ( giảm ) số công nhân sản xuất:
Tổng số lao động của Công ty thường được phân thành các loại, có
thể khái quát theo sơ đồ sau:
Tổng số lao động của doanh nghiệp thường được chia thành hai
loại:công nhân viên sản xuất và nhân viên ngoài sản xuất.
Công nhân sản xuất là người trực tiếp làm ra sản phẩm, trực tiếp
phục vụ sản xuất, sự biến động của lực lượng lao động này ảnh hưởng rất
lớn đến kết quả sản xuất của Công ty.
Số lượng và chất lương lao động là một trong những yếu tố cơ bản
quyết định quy mô kết quả sản xuất, kinh doanh. Do vậy, việc phân tích
tình hình sử dụng số lượng lao động cần xác định mức tiết kiệm hay lãng
phí lao động.
a. Nội dung trình tự phân tích:
- So sánh số lượng công nhân giữa thực tế và kế hoạch.
- Xác định mức biến động tuỵet đối và mức biến động tương đối
mức hoàn thành kế hoạch sử dụng số lượng lao động, theo trình tự sau:
Trang 16
Tổng số CNV
CNV sản xuất
CNV ngoài sản xuất
CNSX trực tiếp
NVSX gián tiếp
NV bán hàng
NV quản lý chung
+Mức biến động tuyệt đối :
+ Mức chênh lệch tuyệt đối: ∆T =
k1
TT −
Tỷ lệ % hoàn thành kế hoạch sử dụng lao động.
=
100%x
T
T
k
1
Trong đó:
T
1
, T
k
: số lượng lao động kỳ thực tế và kế hoạch (người).
Kết quả phân tích trên phản ánh tình hình sử dụng lao động thực tế
so với kế hoạch tăng lên hay giảm đi, chưa nêu được doanh nghiệp sử dụng
số lượng lao động tiết kiệm hay lãng phí. Vì lao động được sử dụng có ảnh
hưởng trực tiếp đến năng suất lao động, lao động gắn liền với kết quả sản
xuất.
+ Mức biến động tương đối:
Tỷ lệ % hoàn thành kế hoạch =
x100%
Q
Q
.T
T
k
1
k
1
Sử dụng số lượng lao động
Trong đó:
k1
Q,Q
: Sản lượng sản phẩm kỳ thực tế và kỳ kế hoạch.
+ Mức chênh lệch tuyệt đối:
∆T=
k
1
k1
Q
Q
xTT −
* Ý nghĩa : cách phân tích này là: cho ta biết được khi số lao động
trong doanh nghiệp tăng (giảm) bao nhiêu người thì số lượng sản phẩm do
họ làm ra sẽ tăng (giảm ) bao nhiêu.
b. Phương pháp phân tích:
Vận dụng phương pháp so sánh có liên hệ đến tình hình hoàn thành
kế hoạch sản lượng sản phẩm và số lượng lao động
Trang 17
Bảng I. 1: Bảng phân tích biến động số lượng lao động.
Chỉ tiêu Năm thực hiện Kế hoạch So sánh
TH % TH % CL %
Sản lượng sản phẩm (đồng)
Số lao động bình quân
trong danh sách (người)
Trong đó: + Công nhân
+ Nhân viên
* Ý nghĩa , mục đích phân tích tình hình tăng (giảm) công nhân sản
suất là: giúp cho doanh nghiệp thấy mình đã sử dụng hợp lý về số lượng lao
động hay lãng phí. Từ đó có biện pháp khắc phục.
6.2.1.2. Phân tích tình hình biến động các loại lao động khác:
a. Nội dung trình tự phân tích:
- Phân tích tình hình biến động các loại lao động khác là đánh giá,
xem xét tình hình tăng giảm: nhân viên kỹ thuật, nhân viên quản lý kinh tế,
hành chính, học nghề trong lao động thuộc ngành sản xuất chính, lao động
thuộc khu vực sản xuất khác và lao động khu vực phi sản xuất.
- Để phân tích biến động các loại lao động này cần căn cứ vào tình
hình cụ thể của Công ty để đánh giá.
- Khi phân tích dùng các chỉ tiêu sau:
1. Tỷ lệ nhân viên kỹ thuật
so với công nhân sản xuất
=
Số nhân viên kỹ thuật
số công nhân sản xuất
x 100%
Chỉ tiêu này có thể nói rõ lực lượng kỹ thuật của Công ty mạnh hay
yếu. Nếu chỉ tiêu này tăng lên đánh giá là tích cực, vì lực lượng nâng cao
tạo điều kiện nâng cao khối lượng, chất lượng của sản xuất, ngược lại chỉ
tiêu này giảm là biểu hiện không tốt.
2. Tỷ lệ nhân viên quản lý kinh
tế so với công nhân sản xuất
=
Số nhân viên quản lý kinh tế
số công nhân sản xuất
x 100%
3. Tỷ lệ nhân viên quản lý hành
chính so với công nhân sản xuất
=
Số nhân viên quản lý hành chính
số công nhân sản xuất
x 100%
Trang 18
Hai chỉ tiêu này cho thấy hiệu suất công tác của bộ phận quản lý
Công ty. Chỉ tiêu này giảm thì đánh giá tích cực bởi Công ty tiết kiệm chi
phí quản lý.
4. Tỷ lệ tổng số nhân viên
so với công nhân sản xuất
=
Tổng số nhân viên
số công nhân sản xuất
x 100%
6.2.2.Phân tích tình hình sử dụng thời gian lao động :
6.2.2.1.Phân tích tình hình sử dụng ngày công :
Sử dụng tốt ngày công lao động là biện pháp quan trọng để tăng
năng suất lao động, tăng sản lượng, hạ giá thành. Vì thế cần thiết phải phân
tích tình hình sử dụng ngày công để thấy rõ tình hình này.
Ngày công trong Công ty được chia ra lám các loại sau:
- Số ngày công theo lịch: là số ngày tính theo dương lịch (365 ngày ).
- Số ngày nghỉ theo chế độ: là số ngày công nghỉ vào ngày lễ và ngày
ngày chủ nhật.
- Số ngày công theo chế độ: là số ngày công theo lịch trừ số ngày
công nghỉ theo chế độ.
- Số ngày công thiệt hại bao gồm số ngày công ngừng việc và vắng
mặt. Trong đó:
- Số ngày công vắng mặt: bao gồm số ngày công nghỉ phép định kì,
ốm đau, thai sản hội họp, tai nạn lao động và nghỉ vì lí do khác
- Số ngày công ngừng việc bao gồm: số ngày công nghỉ vì lý do máy
móc thiết bị hỏng , thiếu nguyên vật liệu, thiếu điện, do thời tiết và một số
nguyên nhân khá.
- Số ngày công làm việc vào ngày lễ và chủ nhật.
- Số ngày làm việc được xác định như sau:
Số ngày
làm việc
=
Số ngày làm
việc theo chế độ
-
Số ngày công
thiệt hại
+
Số ngày công
làm thêm
a. Trình tự và phương pháp phân tích
Trang 19
- So sánh ccác ngày công thực tế với ngày công kế hoạch đã điều
chỉnh theo số lượng công nhân thưc tế để đáng giá tình hình sử dung ngày
công .
- Lấy số chênh lệch giữa các loại ngày công thực tế với kế hoạch đã
điều chỉnh theo số lượng công nhân thực tế, nhân với giá trị sản xuất bình
quân một ngày kỳ kế hoạch , để xác định mức độ ảnh hưởng của các loại
ngày công đến giá trị sản xuất.
b. Nhận xét khi phân tích ngày công
- Số ngày nghỉ phép định kì tăng, hoặc giảm đều phải căn cứ vào chế
độ giải quyết phép để đánh thực giá, nếu Công ty hiện đúng chế độ thì số
ngày này tăng giảm đều đánh giá hợp lí, nó là nguyên nhân khách quan.
- Số ngày công vắng mặt như ốm đau, thai sản, học tập, hội nghị, tai
nạn lao động phải giảm ở mức thấp nhất được đánh giá tích cực vì nó thể
hiện công tác vệ sinh phòng dịch, công tác bảo hộ lao động, công tác kế
hoạch hoá gia đình, bảo vệ bà mẹ trẻ em được thực hiện tốt
- Số ngày công ngừng việc không được phát sing, nếu có phát sinh là
do khuyết điểm trong khâu bố trí, tổ chức điều độ sản xuất, khâu cung ứng
nguyên vật liệu.
- Số ngày công làm thêm, trong điều kiện bình thường không lên
phát sinh, nếu phát sinh do sản xuất không đều đặn, công việc dồn vào cuối
năm là không tốt, nếu phát sinh do nguyên nhân khách quan thì tìm biện
pháp khắc phục.
Trang 20
Bảng I.2: Phân tích tình hình sử dụng thời gian lao động.
Chỉ tiêu
Năm thực
hiện
Năm
thực hiện
So
sánh
1. Tổng số ngày theo dương lịch
2. Số ngày nghỉ lễ tết
3. Số ngày nghỉ chủ nhật
4. Tổng số ngày nghỉ theo chế độ
5. Tổng số ngày vắng mặt với lý do:
- Phép năm
- Nghỉ ốm
- Thai sản
- Họp công tác
- Thiếu hàng sửa chữa lớn.
-Vắng mặt không có lý do
6. Số ngày công làm thêm
7. Tổng số ngày có mặt làm việc
6.2.3. Phân tích tình hình phân công lao động sản xuất:
Phân công lao động sản xuất là sự phân chia trong doanh nghiệp
thành những phần việc khác nhau theo số lượng và tỷ lệ nhất định, phù hợp
với đặc điểm kinh tế kỹ thuật của doanh nghiệp. Trên cơ sở đó bố trí công
nhân cho từng công việc phù hợp với khả năng và sở trường của họ.
6.2.3.1. Các hình thức phân công lao động.
a, Phân công lao động theo công nghệ: là sự phân công dựa vào nội
dung công nghệ của công việc và nội dung nghề nghiệp của công nhân.
Ví dụ: ngành dệt công việc dệt được giao cho công nhân dệt thực
hiện.
b) Phân công lao động theo trình độ:
Là phân công lao động theo mức độ phức tạp của công việc và trình
độ lành nghề của công nhân .
Ví dụ: công việc có cấp kỹ thuật là bậc ba giao cho công nhân có cấp
bậc thợ bậc 3 đảm nhiệm.
Trang 21
c) Phân công lao động theo chức năng : là phân chia công việc cho
mỗi công nhân viên của doanh nghiệp trong mối quan hệ với chức năng mà
họ đảm nhiệm.
Ví dụ: công nhân chính, công nhân phụ
Công nhân viên quản lý kinh tế, kỹ thuật, hành chính.
6.2.3.2. Phân tích tình hình phân công lao động sản xuất:
- Công việc kiểm tra, đánh giá được thực hiện ngay từ đầu ca sản
xuất.
Hệ số đảm nhiệm công việc
của lao động
=
Năng lực lao động tham gia vào sản xuất
(bậc thợ bình quân)
Yêu cầu công việc của ca sản xuất
(bậc công việc bình quân)
Hệ số bậc thợ bình quân =


=
=
n
1i
i
n
1i
ii
T
Hx T
Trong đó:
i
T
: Số lượng đông bậc thợ loại i ( i=1,n)
i
H
: Bậc thợ loại i (i =1,n)
n : Các loại bậc thợ.
- Hệ số sử dụng
lao động có mặt
=
Số lao động đã phân công làm việc
Số lao động có mặt trong ca làm việc
- Hệ số giao
nhiêm vụ
=
Số lao động đã phân công đúng nhiệm vụ
Số lao động đã phân công làm việc
Các chỉ tiêu trên phản ánh tình hình tổ chức lao động sản xuất, là
những tài liệu đánh giá tình hình sử dụng lao động sản xuất trong kỳ phân
tích của doanh nghiệp.
6.2.4. Phân tích năng suất lao động:
6.2.4.1. Khái niệm và cách tính toán năng suất lao động:
Trang 22
Khái niệm:
Năng suất lao động là năng lực sản xuất của người lao động có thể
sáng tạo ra một số sản phẩm vật chất có ích trong một thời gian nhất định,
hoặc là thời gian lao động hao phí để sản xuất ra một sản phẩm. Năng suất
lao động là chỉ tiêu chất lượng tổng hợp, biểu hiện kết quả hoạt động sản
xuất kinh doanh, không ngừng nâng cao năng suất lao động là biện pháp
chủ yếu để tăng sản lượng, hạ giá thành sản phẩm.
Năng suất lao động được tính toán như sau:
Năng xuất lao động =
Số lượng sản phẩm
Thời gian lao động
Hoặc:
Năng xuất lao động =
Thời gian lao động
Số lượng sản phẩm
Trong đó:
1.Số lượng sản phẩm có thể biểu hiện bằng thước đo hiện vật, giá
trị, giờ công.
- Năng suất lao động tính bằng hiện vật là số lượng sản phẩm sản
xuất trong một đơn vị thời gian.
- Năng suất lao động tính bằng giá trị là giá trị sản xuất ra trong một
đơn vị thời gian. Giá trị sản xuất dùng tính năng suất lao động phải loại trừ
ảnh hưởng của kết cấu mặt hàng.
- Năng suất lao động tính bằng giờ công định mức là số giờ công
định mức thực hiện trong một đơn vị thời gian làm việc thực tế.
2.Thời gian lao động có thể tính bằng giờ, ngày, năm. Mỗi cách tính
có ý nghĩa khác nhau:
a, Năng xuất lao động giờ =
Giá trị tổng sản lượng
Tổng số giờ làm việc
b, Năng xuất lao động ngày =
Giá trị sản xuất
Tổng số giờ làm việc
(Hoặc) Năng xuất
lao động ngày
=
Độ dài ngày
lao động
x
Năng xuất
lao động giờ
Trang 23
Như vậy năng suất lao động ngày chịu ảnh hưởng bởi năng suất lao
động giờ và độ dài ngày lao động. Nếu tốc độ tăng năng suất lao động ngày
lớn hơn năng suất lao động giờ, chứng tỏ số giờ làm việc trong ngày tăng
lên.
c,Năng xuất lao động năm
Năng xuất lao động năm =
Giá trị sản xuất
Tổng số công nhân
(Hoặc) Năng xuất
lao động năm
=
Số ngày làm việc bình quân
năm của công nhân
x
Năng xuất
lao động ngày
Như vậy năng suất lao động năm vừa chịu ảnh hưởng bởi năng suất
lao động ngày và số ngày làm việc bình quân của một công nhân trong
năm. Nếu tốc độ tăng năng suất lao động năm lớn hơn năng suất lao động
ngày, chứng tỏ số ngày làm việc bình quân của một công nhân tăng lên.
6.2.4.2. Nội dung phương pháp phân tích:
Bước 1: Phân tích chung tình hình năng suất lao động:
Phân tích chung tình hình đồng thời tìm ra những nguyên nhân ảnh
hưởng đến sự biến động đó nhằm năng suất lao động là xem xét đánh giá
tình hình biến động năng suất lao động giờ, ngày, năm xác định trọng tâm
phân tích, đề ra biện pháp nhằm không ngừng nâng cao năng suất lao động.
Phương pháp phân tích:
- Phương pháp so sánh: so sánh năng suất lao động các loại giữa thực
tế và kế hoạch, giữa năm này với năm trước.
So sánh tốc độ tăng (giảm) giữa các loại năng suất lao động.
Dựa vào bảng biểu sau:
Chỉ tiêu
Năm thực
hiện
Năm thực
hiện
Năm
phân tích
So sánh
Chênh lệch %
1. Giá trị tổng sản lượng
2. Số CNSX bình quân
3. Số nhân viên bình quân
4. Số ngày làm việc bình quân
5. NSLĐBQ giờ của một CNSX
Trang 24
6.NSLBQ ngy ca mt CNSX
7.NSLBQ nm ca mt CNSX
8. NSLBQ ca mt CNV
*Đánh giá một số trờng hợp biến động về năng suất lao động nh sau:
- Năng suất lao động giờ giảm là không tốt.
- Năng suất lao động ngày:
+ Nếu năng suất lao động ngày tăng do năng suất lao động giờ tăng,
nhng tốc độ tăng của năng suất lao động ngày lớn hơn tốc độ tăng của năng
suất lao động giờ, chứng tỏ doanh nghiệp sử dụng tốt giờ công lao động.
+ Nếu năng suất lao động ngày giảm do năng suất lao động giờ giảm,
chứng tỏ doanh nghiệp sử dụng không tốt giờ công lao động.
- Năng suất lao động năm tăng chứng tỏ doanh nghiệp sử dụng tốt
ngày công lao động.
Bớc 2: Phân tích mức độ ảnh hởng các nhân tố về lao động đến giá trị
sản xuất.
Ta có công thức:
G
TSL
= S x N x g x W
g
Trong đó:
G
TSL
: Giá trị sản xuất.
S : Số công nhân.
N : Số ngày làm việc bình quân của một công nhân.
g : Số giờ làm việc bình quân trong ngày cho một ngời công nhân.
W
g
: Năng suất lao động giờ.
Phơng pháp phân tích : áp dụng phơng pháp số chênh lệch hoặc phơng
pháp thay thế liên hoàn. Cụ thể:
* G
TSL
= G
TSL 1
- G
TSL 0
Trong đó:
G
TSL
: số sai lệch.
G
TSL1
: số thực tế.
G
TSL 0
: số kế hoạch.
*G
(S)
= (S
1
S
0
) x N
0
x g
0
x W
go
.
*G
(N)
= S
1
x ( N
1
- N
o
) x g
0
x W
go
.
Trang 25

Đây là phiên bản tài liệu đơn giản

Xem phiên bản đầy đủ của tài liệu Phân tích tình hình sử dụng lao động và một số biện pháp hoàn thiện quản lý và sử dụng lao động tại Công ty