BÁO CÁO " GIẢI PHÁP QUẢN LÝ MÔI TRƯỜNG NUÔI TRỒNG THỦY SẢN CÁC HUYỆN PHÍA NAM THÀNH PHỐ HÀ NỘI " pot

Đây là phiên bản tài liệu đơn giản

Xem phiên bản đầy đủ của tài liệu BÁO CÁO " GIẢI PHÁP QUẢN LÝ MÔI TRƯỜNG NUÔI TRỒNG THỦY SẢN CÁC HUYỆN PHÍA NAM THÀNH PHỐ HÀ NỘI " pot

J. Sci. & Devel., Vol. 10, No. 7: 1044-1049

Tạp chí Khoa học và Phát triển 2012. Tập 10, số 7: 1044-1049

www.hua.edu.vn

1044
GIẢI PHÁP QUẢN LÝ MÔI TRƯỜNG NUÔI TRỒNG THỦY SẢN
CÁC HUYỆN PHÍA NAM THÀNH PHỐ HÀ NỘI
Nguyễn Thị Quỳnh Anh
1
, Phạm Văn Hùng
2*
1
Nghiên cứu sinh, Trường Đại học Nông nghiệp Hà Nội,

2
Khoa Kinh tế và PTNT, Trường Đại học Nông nghiệp Hà Nội
Email*: pvhung@hua.edu.vn
Ngày gửi bài: 28.11.2012 Ngày chấp nhận: 16.12.2012
TÓM TẮT
Nuôi trồng thủy sản những năm gần đây phát triển nhanh chóng, đóng góp phần không nhỏ vào sự tăng trưởng
của nền kinh tế nói chung và ngành nông nghiệp nói riêng. Tuy nhiên, sự phát triển tự phát, ít có qui hoạch đang nảy
sinh một số vấn đề cần được giải quyết. Nuôi trồng thủy sản của Hà Nội, nhất là các huyện phía Nam, cũng đang
xuất hiện những vấn đề nêu trên. Bài viết nhằm đề xuất các giải pháp quản lý môi trường góp phần giải quyết những
vấn đề của ngành nuôi trồng thủy sản của Thủ đô.
Từ khóa: Giải pháp, nuôi trồng thủy sản, Hà Nội, quản lý môi trường.
Solutions on Environmental Management of Aquacultural Production
in the Southern Suburb of Hanoi
ABSTRACT
Aquaculture has experienced vast changes in the last years and significantly contributed to economic growth as
a whole and the agricultural sector in particular. However, there are a number of problems caused by an unplanned
developemnt of aquaculture in the southern suburb region of Hanoi. In this paper a set of management solutions for
the environmental protection of aquaculture in the capital region was recommended.
Keywords: Environmental management, quaculture, solutions, Hanoi.

1. ĐẶT VẤN ĐỀ
Hà Nội có diện tích mặt nước khá lớn là
điều kiện quan trọng và tiềm năng cho phát
triển nuôi trồng thuỷ sản. Thành phố Hà Nội
còn là thị trường tiêu thụ lớn cho các sản phẩm
thuỷ sản (TS) nói riêng, sản phẩm nông nghiệp
nói chung. Với hệ thống giao thông, vận chuyển
sản phẩm thuỷ sản tươi sống và kỹ thuật bảo
quản ngày càng được hoàn thiện hứa hẹn ngành
nuôi trồng thủy sản của Hà Nội sẽ ngày càng
phát triển.
Tuy nhiên, phát triển nuôi trồng thuỷ sản
(NTTS) của Hà Nội còn ở mức khiêm tốn chưa
tương xứng với tiềm năng hiện có. Sản lượng
thủy sản năm 2011 đạt 65 ngàn tấn. Diện tích
thủy sản tăng nhanh, trong 3 năm từ 2009-
2011, bình quân tăng 7% (tính toán từ số liệu
của Cục thống kê Hà Nội, 2012). Sự phát triển
NTTS một cách tự phát, ồ ạt đã dẫn đến nhiều
vấn đề bất cập, nhất là môi trường NTTS đang
bị ô nhiễm nghiêm trọng
1
, nguồn lợi thuỷ sản
trong những năm gần đây bị giảm sút, một bộ
phận không nhỏ dân cư có đời sống thấp và bấp
bênh (Bộ Thủy sản, 2006; Bùi Huy Cộng & cs.,
2006; Nguyễn Văn Trọng và Trần Thanh Xuân,
2007). Với những lý do nêu trên, nghiên cứu đề


1
Kết quả điều tra 4 huyện phía Nam Hà Nội cho thấy
chỉ có 60% số hộ NTTS có nước trong ao nuôi đạt chỉ
số ô-xy hòa tan đạt tiêu chuẩn (Chi cục Thủy sản Hà
Nội, 2011).
Nguyễn Thị Quỳnh Anh, Phạm Văn Hùng
1045
xuất các giải pháp quản lý môi trường NTTS cho
các huyện phía Nam Hà Nội là điều cần thiết và
cấp bách.
2. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
Nghiên cứu sử dụng đồng thời các số liệu,
thông tin thứ cấp và sơ cấp. Các tài liệu và
thông tin thứ cấp được thu thập từ nhiều nguồn
và công trình nghiên cứu. Số liệu sơ cấp được
thu thập từ 225 hộ nông dân NTTS ở 11 xã của
4 huyện là Thanh Trì, Thường Tín, Phú Xuyên
và Chương Mỹ. Phương pháp chọn mẫu được sử
dụng là phương pháp chọn mẫu phân tầng.
Phương pháp điều tra là phỏng vấn trực tiếp chủ
hộ NTTS. Nội dung điều tra về tình hình NTTS
của hộ, ý kiến của hộ về môi trường nước NTTS.
Để nghiên cứu ảnh hưởng của các yếu tố và
môi trường đến thiệt hại trong NTTS của hộ,
chúng tôi sử dụng mô hình Logit. Mô hình có
dạng như sau:
Prob(Y=1) =
1
X
X
e
e



= F(’X) (1)
và Prob (Y = 0) = 1 - F(’X)
Trong đó: Prob là xác suất xảy ra; Y là kết
quả của sự kiện. Cụ thể hộ NTTS bị thiệt hại
hay rủi ro trong quá trình NTTS (khi đó Y = 1).
X là véc tơ các yếu tố ảnh hưởng đến sự kiện đó
hay thiệt hại trong NTTS (bị dịch bệnh);  là véc
tơ các tham số cần ước lượng (’ là ma trận
chuyển vị của ). Trong mô hình này, để xác
định xác suất xảy ra sự kiện (Y=1) khi thay đổi
một yếu tố nào đó, chúng ta cần xác định đạo
hàm bậc nhất theo yếu tố đó. Đây chính là
“Hiệu ứng biên” (Marginal effect). Công thức
tính toán “Hiệu ứng biên” như sau:

( )
E Y
X


= F(’X) [1 - F(’X)]  = f(’X)  (2)
Từ công thức này cho phép xác định ảnh
hưởng hay quan hệ của yếu tố (X) để xảy ra sự
kiện (Y) hay nói cách khác đây chính là ảnh
hưởng hay quan hệ của các yếu tố đến rủi ro,
thiệt hại trong NTTS của hộ.
Trong đó:
0
i i i i
n
X = Z =
β + β X + u
i = 1


(3)
Trong đề tài này mô hình thực nghiệm như
sau (4) :
0
i 1 1 2 2 3 3 4 4 1 1 2 2 i
Z =
β + β X + β X + β X + β X + D + D + u
 

Trong đó:
Y là biến phụ thuộc (Y=1, nếu hộ trong thời
gian NTTS bị mất mùa, thủy sản bị bệnh)
X
1
là kinh nghiệm NTTS của chủ hộ (năm)
X
2
là trình độ học vấn của chủ hộ (năm)
X
3
là diện tích nuôi (ha)
X
4
là năng suất (tấn/ha)
D
1
là biến giả phản ánh hộ nuôi thâm canh
(D
1
=1)
D
2
là biến giả phản ánh hộ có thành viên
tham gia tập huấn kỹ thuật (D
2
= 1,).
3. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
3.1. Tình hình chung về nuôi trồng thủy
sản và môi trường
Hình thức NTTS của các huyện phía Nam
Hà Nội trong thời gian qua có nhiều thay đổi.
Trang trại có xu hướng tăng, hợp tác xã NTTS
chưa có, chủ yếu vẫn là hình thức tổ chức sản
xuất hộ gia đình NTTS. Nhìn chung, NTTS các
huyện phía Nam thành phố Hà Nội đang phát
triển mạnh theo hai hướng sản xuất hàng hoá
tập trung và nuôi truyền thống. Nuôi theo hình
thức sản xuất hàng hoá tập trung đã có chiều
hướng tăng nhanh trong thời gian gần đây. Các
kỹ thuật tiến bộ và công nghệ mới ngày càng
được ứng dụng rộng rãi, đạt hiệu quả cao.
Kết quả điều tra các hộ NTTS các huyện
phía Nam Hà Nội cho thấy, hình thức NTTS
bán thâm canh chiếm 77,33%, hình thức NTTS
thâm canh chiếm 22,67%. Hình thức nuôi thâm
canh và bán thâm canh tăng mạnh những năm
gần đây. Tuy nhiên, hộ NTTS tăng đầu tư
nhưng không đảm bảo đúng yêu cầu kỹ thuật
dẫn đến ô nhiễm môi trường. Ngoài ra, phát
triển NTTS của vùng còn mang tính tự phát.
Hậu quả là dịch bệnh tràn lan, tỷ lệ mất mùa
cao nhiều hộ thua lỗ.
Giải pháp quản lý môi trường nuôi trồng thủy sản các huyện phía Nam thành phố Hà Nội
1046
Trong những năm qua, nhờ sự hấp dẫn về lợi
nhuận và thu nhập gắn với điều kiện tự nhiên
thuận lợi đã giúp các hộ NTTS tập trung vốn đầu
tư phát triển NTTS. Bình quân vốn đầu tư cho
hình thức bán thâm canh của hộ là 370,07 triệu
đồng. Vốn đầu tư cho thâm canh cao hơn so với
đầu tư cho bán thâm canh khoảng 40%. Nuôi TS
có thu nhập cao gấp 3 - 4 lần so với trồng lúa.
Kết quả điều tra cho thấy có 44,88% số hộ có thu
nhập từ NTTS trên 200 triệu đồng/năm và từ 50
- 100 triệu có 17,33%. Tuy nhiên, vẫn còn 10% số
hộ bị thua lỗ. Như vậy có thể khẳng định NTTS
cũng gặp nhiều rủi ro. Với mô hình thức nuôi
thâm canh, có tới 51% số hộ có thu nhập từ NTTS
đạt trên 200 triệu đồng, trong khi 43% số hộ nuôi
bán thâm canh đạt mức thu nhập này. Tỷ lệ số
hộ bị thua lỗ do NTTS của 2 nhóm hộ này lần
lượt là 5,9 và 12,1%.
Để phát triển ổn định và bền vững thì cơ sở
hạ tầng cho NTTS phải đảm bảo. Tuy nhiên,
hiện nay so với yêu cầu phát triển, cơ sở hạ tầng
cho NTTS vẫn chưa đảm bảo theo yêu cầu kỹ
thuật. Người dân đã không xây dựng hệ thống
cấp thoát nước ao nuôi đúng quy định, đặc biệt
là không có hệ thống ao lắng lọc khi cấp và
thoát nước. Đây chính là nguyên nhân gây tình
trạng bệnh, ô nhiễm nguồn nước và đất ngày
càng trở nên trầm trọng. Một trong những điểm
tích cực là các hộ NTTS đã có ứng xử đối với vấn
đề môi trường trong NTTS. Các hộ NTTS đã
biết dùng pencolxit để khử trùng, dùng các loại
kháng sinh làm nhằm giảm dịch bệnh, hay dùng
sunfat đồng để xử lý ao trước khi nuôi cá nên
năng suất NTTS tăng đều qua các năm.
3.2. Ảnh hưởng của các yếu tố tới rủi ro
trong NTTS
Để ước lượng các yếu tố ảnh hưởng đến thiệt
hại hay rủi ro của hộ NTTS, chúng tôi sử dụng
mô hình Logit. Biến phụ thuộc là hộ bị thiệt hại
NTTS trong thời gian nuôi (Y=1) hay trong
những năm nuôi TS ít nhất đã có năm (vụ) hộ đã
bị dịch bệnh hay thiệt hại trong NTTS.
Kết quả bảng 1 cho thấy kiểm định tỷ lệ
hợp lý của mô hình (Likelihood Ratio Test
Statistic) là 42,92 với mức ý nghĩa thống kê 1%.
Với kết quả này cho phép nhận xét mô hình đưa
ra là hợp lý và phù hợp với số liệu thực tế của
vùng. Khả năng dự đoán đúng của mô hình là
khá tốt, tỷ lệ dự đoán đúng về hộ chưa từng bị
thiệt hại đạt 81,7% trong khi thực tế là 70,6%
(Bảng 2).
Bảng 1. Kết quả ước lượng hàm Logit
Các biến Hệ số Hiệu ứng biên (Marginal effect) (%)
Hệ số tự do (
0
)
- 2,0332**

- 0,36875
Kinh nghiệm NTTS của chủ hộ (X
1
) 1,0262*** 0,18611
Trình độ học vấn của chủ hộ (X
2
) - 0,0299
ns
- 0,00543
Diện tích nuôi (X
3
) - 0,1914** - 0,03472
Năng suất (X
4
) - 0,1316*** - 0,02388
Hình thức nuôi thâm canh (D
1
) - 1,0917** - 0,16736
Tập huấn kỹ thuật (D
2
) 0,8774*** 0,15630
Likelihood ratio test statistic 42,9206
***

Nguồn: ước lượng từ số liệu điều tra
Ghi chú: *, **, và *** có ý nghĩa thống kê tương ứng ở mức 10%, 5%, và 1%; ns là không có ý nghĩa thống kê.
Bảng 2. Tỷ lệ dự báo chính xác từ mô hình
Thực tế
Dự báo
Tổng số
0 1
0 149 12 161
1 35 29 64
Tổng số 184 41 225
Diện tích nuôi (X
3
) và hình thức nuôi thâm
canh của hộ (D
1
) có ý nghĩa thống kê (ở mức
5%), và có tương quan ngược chiều với thiệt hại.
Điều đó cho thấy nếu diện tích nuôi tăng lên,
mức độ thiệt hại của hộ giảm đi. Nó phản ánh
khi qui mô hộ NTTS tăng, hộ đã áp dụng các
Nguyễn Thị Quỳnh Anh, Phạm Văn Hùng
1047
biện pháp để giảm rủi ro, nên mức độ thiệt hại
của hộ sẽ giảm. Với hình thức nuôi, nếu hộ nuôi
thâm canh mức độ thiệt hại giảm 16,7% so với
hộ nuôi bán thâm canh. Điều này cũng dễ hiểu bởi
các hộ nuôi bán thâm canh thường kết hợp
nuôi truyền thống, tận dụng và diện tích nhỏ hơn,
nên hộ ít chú ý đến phòng trừ dịch bệnh hay xử
lý môi trường. Mối quan hệ giữa yếu tố năng
suất và rủi ro hay thiệt hại cũng ngược chiều.
Thông thường các hộ cho rằng mình bị thiệt hại
chủ yếu là do dịch bệnh nên kết quả mô hình
cũng phản ánh đúng số liệu thực tế của vùng.
Hệ số ảnh hưởng của trình độ học vấn của chủ
hộ không có ý nghĩa thống kê bởi các hộ nuôi
chủ yếu do truyền thống và dựa trên kinh
nghiệm của mình hay học hỏi từ người thân hay
những người đã nuôi trước trong làng, xã.
Một kết quả gây bất ngờ (và không theo lý
thuyết) là kinh nghiệm NTTS của hộ và mức độ
tham gia tập huấn của các thành viên trong hộ
có tương quan thuận với mức thiệt hại hay rủi
ro. Như vậy, trong vùng nghiên cứu những hộ
tham gia tập huấn và NTTS lâu năm thì bị thiệt
hại nhiều hơn. Qua điều tra, chúng tôi thấy các
hộ được tham gia tập huấn đều là các hộ đã có
thời gian NTTS lâu. Ngoài ra, theo các hộ việc
tập huấn thường được tổ chức vào thời điểm trái
vụ, tức thời gian nhàn rỗi nhưng chính thời gian
này lao động chính thường không có mặt tại
nhà. Do đó, mỗi lần tập huấn các hộ cử người
khác nhau đi học. Điều này dẫn đến việc tập
huấn chưa đúng đối tượng với nhiều hộ. Ngoài
ra, phương pháp và hình thức tập huấn đôi khi
chưa đạt hiệu quả. Theo phỏng vấn nhanh, hơn
90% các hộ được hỏi trả lời, hầu hết các hộ học
hỏi kinh nghiệm NTTS với nhau. Nếu thời gian
hộ nuôi thủy sản dài, hộ sẽ rất dễ có năm hoặc
vụ gặp phải dịch bệnh hay mất mùa. Điều đó
cho thấy ngành này mang lại thu nhập cao cho
hộ nhưng cũng có nhiều rủi ro mà hộ có thể gặp
phải (có tới 10% số hộ bị lỗ do NTTS). Một lí do
nữa cũng có thể là khi hộ nuôi lâu năm thì vấn
đề xử lý nước trong ao nuôi chưa tốt nên dễ bị
dịch bệnh. Nhất là những năm gần đây do ảnh
hưởng của việc biến đổi khí hậu, thời tiết diễn
biến thất thường không theo quy luật như trước
đây nên dịch bệnh trong NTTS tăng lên.
3.3. Tình hình quản lý môi trường nuôi
trồng thuỷ sản
Vai trò của các yếu tố môi trường như chất
lượng nước đối với NTTS rất quan trọng, thậm
chí là quyết định, bởi vì nghề NTTS trước hết là
nghề “nuôi nước”. Theo điều tra, đánh giá của
hộ về môi trường nước thì 48% số hộ cho rằng
nước NTTS bị ô nhiễm, 18,22% đánh giá ở
mức rất ô nhiễm, mức bình thường chiếm
30,67% số hộ, chỉ có 3,11% cho rằng nước là
khá tốt. Nếu phân theo hình thức nuôi thì
62,75% số hộ bán thâm canh đánh giá ở mức
độ ô nhiễm, trong khi chỉ có 43,68% số hộ nuôi
thâm canh đánh giá nước ở mức độ này. Tuy
nhiên, tỷ lệ số hộ nuôi bán thâm canh đánh
giá nước NTTS ở mức rất ô nhiễm cao hơn số
hộ nuôi thâm canh (13,73% so với 19,54%).
Nếu phân theo quy mô nuôi, mức độ ô nhiễm
nguồn nước được đánh giá cao nhất ở những
hộ có quy mô nuôi dưới 1 ha (Bảng 3).
Kết quả trên cho phép có nhận xét sau: Đại
đa số các mô hình NTTS vẫn phải sử dụng một
lượng nước lớn. Sự phì nhưỡng của hệ sinh thái
xung quanh do cho ăn quá mức có thể dẫn đến sự
nở hoa của tảo do hàm lượng ni-tơ và phốt phát
quá cao (vượt giới hạn 1,2-2,7 lần (Chi cục Thủy
sản Hà Nội, 2011)), gây lắng đọng trầm tích và
thiếu oxy bên dưới và khu vực xung quanh các
khu vực nuôi và chất lượng nước xấu do tích tụ
các chất thải. Sự nở hoa của thực vật phù du có
thể sinh sôi các loài tảo độc. Từ tháng 7 đến
tháng 11, tỷ lệ tảo độc trong các ao nuôi của hộ
rất cao (trên 80% số hộ có tảo độc vượt tỷ lệ qui
định (Chi cục Thủy sản Hà Nội, 2011). Các hộ
NTTS cũng cho rằng chất thải từ các ao nuôi đã
gây ra suy thoái môi trường và gây chết cho cá.
Bên cạnh ô nhiễm nguồn nước, sử dụng bất
hợp lý nguồn nuớc cũng có tác động tiêu cực đến
môi trường và các đối tượng sử dụng tài nguyên
khác.Như vậy, chất lượng nước là mối quan tâm
chung và chủ yếu xuyên suốt của ngành NTTS.
Giảm thiểu sử dụng nước là điều thiết yếu của
mô hình nuôi tiên tiến và có trách nhiệm với
môi trường. Giảm thay nước có lợi cho người nuôi
do giảm chi phí bơm nước và giảm khả năng đưa
các chất độc hại, tác nhân gây bệnh, vật chủ trung
gian hoặc các đối tượng cạnh tranh vào ao nuôi.
Giải pháp quản lý môi trường nuôi trồng thủy sản các huyện phía Nam thành phố Hà Nội
1048
Bảng 3. Ý kiến của hộ về môi trường nước nuôi trồng thủy sản năm 2011
Ý kiến của hộ
Hình thức nuôi Quy mô nuôi
Tính chung
Bán thâm canh Thâm canh Dưới 1ha Từ 1 - 3ha Trên 3ha
Rất ô nhiễm 19,54 13,73 17,14 23,21 11,54 18,22
Ô nhiễm 43,68 62,75 54,29 45,54 48,72 48,00
Bình thường 33,33 21,57 28,57 26,79 37,18 30,67
Khá tốt 3,45 1,95 0,00 4,46 2,56 3,11
Nguồn: Tính toán từ số liệu điều tra
do giảm chi phí bơm nước và giảm khả năng đưa
các chất độc hại, tác nhân gây bệnh, vật chủ
trung gian hoặc các đối tượng cạnh tranh vào ao
nuôi. Giảm thay nước cũng có lợi cho môi trường
do giảm xả thải các chất dinh dưỡng và hữu cơ
từ ao nuôi và giảm sử dụng nguồn nước ngọt vốn
rất quý hiếm.
Các phương pháp tiên tiến đã cho thấy rằng
phương pháp quản lý phù hợp có thể giảm nhu
cầu thay nước, thậm chí cả với mô hình thâm
canh cao mà vẫn không ảnh hưởng đến sự phát
triển của loài nuôi. Nó có lợi cho tất cả các bên
và nên được khuyến khích ở mọi cấp độ.
3.4. Giải pháp quản lý môi trường
(i) Tăng cường công tác tập huấn cho hộ
NTTS, ưu tiên những hộ đã tham gia NTTS
nhiều năm. Kết quả nghiên cứu cho thấy những
hộ NTTS nhiều năm thường gặp phải rủi ro. Hệ
quả là thu nhập của những hộ này bấp bênh.
Nếu những hộ này phát triển ổn định thì ngành
NTTS cũng sẽ phát triển bền vững. Nội dung
của các lớp tập huấn nên tập trung vào xử lý
nguồn nước, xử lý nước trong ao nuôi thủy sản,
các kỹ thuật nuôi thủy sản thâm canh.
(ii) Khuyến khích và tạo điều kiện các hộ
NTTS theo hình thức thâm canh, NTTS tập
trung, theo hướng trang trại. Đây là tiền đề để
các hộ áp dụng các biện pháp bảo vệ môi trường
và giảm rủi ro. NTTS theo hình thức thâm canh
và qui mô trang trại cũng sẽ là xu hướng phát
triển trong tương lai.
(iii) Bổ sung và hoàn thiện hệ thống văn
bản luật pháp quản lý nhà nước về bảo vệ môi
trường NTTS. Hiện nay, vấn đề bảo vệ môi
trường (BVMT) nói chung trong NTTS nói riêng
đang có nhiều vấn đề bất cập. Chúng ta đã ban
hành các văn bản về luật, tuy nhiên những văn
bản pháp luật hướng dẫn, thực thi vẫn chưa
đồng bộ, nên áp dụng ở nhiều nơi trong đó có các
huyện phía Nam Hà Nội còn nhiều hạn chế. Các
quy định mang tính hành chính, mệnh lệnh
điều chỉnh các quan hệ trong NTTS liên quan
đến môi trường cần từng bước được thay thế
bằng các quy định bình đẳng, ngang quyền, phù
hợp với dân luật truyền thống và tập quán. Các
quy định của pháp luật hiện hành về hoạt động
NTTS và BVMT trong NTTS cần được rà soát,
sửa đổi, bổ sung, và ban hành mới các quy định
pháp luật cho phù hợp với quy định của Luật
Bảo vệ môi trường năm 2005. Điều này sẽ tạo
điều kiện thuận lợi cho các nhà hoạch định
chính sách, các cơ quan địa phương có kế hoạch
chủ động các hoạt động NTTS.
Tăng cường năng lực và phân định rõ trách
nhiệm của các cơ quan, tổ chức, đơn vị, đặc biệt
là cơ sở, trong việc tổ chức thi hành pháp luật,
giám sát, thanh tra, kiểm tra và xử lý kịp thời,
nghiêm minh các hành vi vi phạm pháp luật về
hoạt động NTTS có ảnh hưởng tới môi trường.
(iv) Xây dựng chính sách BVMT cho các hộ
NTTS. Cần tăng cường công tác tuyên truyền,
giáo dục về ý thức và trách nhiệm BVMT trong
các hộ NTTS. Tăng cường thể chế, pháp luật,
chính sách và quản lý nhà nước về BVMT
NTTS. Tăng cường áp dụng các chương trình
kiểm soát và phòng ngừa dư lượng phân bón,
hoá chất, thuốc bảo vệ thực vật, phòng chống
thiên tai. Cần tăng cường các chương trình ứng
dụng khoa học kỹ thuật NTTS và BVMT, như
áp dụng chương trình phòng chống dịch hại tổng
hợp (IPM). Mở rộng các chương trình hợp tác
Nguyễn Thị Quỳnh Anh, Phạm Văn Hùng
1049
quốc tế liên quan đến BVMT nói chung và môi
trường NTTS nói riêng.
(v) Nâng cao năng lực trong việc lập kế
hoạch và quản lý về thực hiện các chính sách
của các cơ quan quản lý môi trường NTTS. Việc
lập kế hoạch và thực hiện các chính sách, giải
pháp BVMT NTTS theo cách tiếp cận dựa vào
nhu cầu, yêu cầu phải định hướng và đào tạo
không chỉ cho những người đang công tác trong
lĩnh vực BVMT và thuỷ sản, mà còn cho cả các
bên tham gia khác. Với mục đích đảm bảo chất
lượng và hiệu quả bền vững của các chính sách,
giải pháp, việc cần thiết đầu tiên là có đội ngũ
cán bộ có kỹ năng và trình độ từ cấp trung ương
đến cấp huyện để tổ chức triển khai theo
phương pháp cùng tham gia. Nhóm cán bộ trung
ương sẽ chỉ đạo, hướng dẫn cho cán bộ cấp
huyện và những người này sẽ tổ chức các lớp tập
huấn cấp xã và thôn. Ngoài ra cũng cần tăng
cường công tác giám sát - đánh giá của các cơ
quan quản lý môi trường. Các cơ quan, ban
ngành, đơn vị ở các cấp sẽ giám sát thường
xuyên các hoạt động thực hiện các chính sách,
giải pháp mà đơn vị mình đảm nhận. Kết quả
giám sát, đánh giá sẽ được chia sẻ, phổ biến
rộng rãi và áp dụng để điều chỉnh kế hoạch và
phương pháp tiếp cận nhằm tăng hiệu quả việc
thực hiện các chính sách, giải pháp.
4. KẾT LUẬN
Thực tế những năm qua cho thấy môi
trường nhiều vùng NTTS tại các huyện phía
Nam Hà Nội ngày càng có chiều hướng xấu đi.
Hơn 66% số hộ trong vùng cho rằng nước NTTS
bị ô nhiễm hoặc bị ô nhiễm nặng. Mức đô ô
nhiễm ảnh hưởng đến kết quả NTTS của hộ. Để
NTTS vùng phía Nam Thủ đô phát triển trong
tương lai cần thiết phải áp dụng một số giải
pháp. Cụ thể là (i) Tăng cường công tác tập
huấn cho hộ NTTS, ưu tiên những hộ đã tham
gia NTTS nhiều năm; (ii) Khuyến khích và tạo
điều kiện các hộ NTTS theo hình thức thâm
canh, NTTS tập trung, theo hướng trang trại;
(iii) Bổ sung và hoàn thiện hệ thống văn bản
luật pháp quản lý nhà nước về bảo vệ môi
trường trong NTTS; (iv) Xây dựng chính sách
BVMT cho các hộ NTTS; và (v) Nâng cao năng
lực trong việc lập kế hoạch của cán bộ và cơ
quan quản lý môi trường NTTS. Các giải pháp
được thực hiện đồng bộ sẽ góp phần bảo vệ môi
trường NTTS nói riêng và thúc đẩy ngành
NTTS nói chung.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
Bộ Thuỷ sản (2006). Quy hoạch tổng thể phát triển
ngành thuỷ sản đến năm 2010 và định hướng đến
năm 2020, Hà Nội.
Chi cục Thủy sản Hà Nội (2011). Báo cáo kết quả khảo
sát các chỉ tiêu kỹ thuật chất lượng nước trong các
ao nuôi của 4 huyện phía Nam Hà Nội. Chi cục
Thủy sản. Hà Nội.
Bùi Huy Cộng và ctv (2006). Nghiên cứu kỹ thuật và
hiệu quả kinh tế của các hình thức nuôi cá lúa.
Thông tin Khoa học công nghệ - Kinh tế thủy sản.
Viện Nghiên cứu Nuôi trồng thủy sản.
Nguyễn Văn Trọng và Trần Thanh Xuân (2007). Hiện
trạng nguồn lợi và nghề khai thác thủy sản nước
ngọt ở Đồng bằng sông Cửu Long - Hướng quản lý
và sử dụng bền vững. Thông tin Khoa học công
nghệ - Kinh tế thủy sản. Viện Nghiên cứu Nuôi
trồng thủy sản.

Đây là phiên bản tài liệu đơn giản

Xem phiên bản đầy đủ của tài liệu BÁO CÁO " GIẢI PHÁP QUẢN LÝ MÔI TRƯỜNG NUÔI TRỒNG THỦY SẢN CÁC HUYỆN PHÍA NAM THÀNH PHỐ HÀ NỘI " pot