Tài liệu Luận văn:ĐÁNH GIÁ ĐỘ TIN CẬY CUNG CẤP ĐIỆN CỦA LƯỚI ĐIỆN TRUYỀN TẢI 220KV DO CÔNG TY TRUYỀN TẢI ĐIỆN 3 QUẢN LÝ VẬN HÀNH BẰNG PHƯƠNG PHÁP KHÔNG GIAN TRẠNG THÁI docx

Đây là phiên bản tài liệu đơn giản

Xem phiên bản đầy đủ của tài liệu Tài liệu Luận văn:ĐÁNH GIÁ ĐỘ TIN CẬY CUNG CẤP ĐIỆN CỦA LƯỚI ĐIỆN TRUYỀN TẢI 220KV DO CÔNG TY TRUYỀN TẢI ĐIỆN 3 QUẢN LÝ VẬN HÀNH BẰNG PHƯƠNG PHÁP KHÔNG GIAN TRẠNG THÁI docx


- 1 -

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG


PHẠM MINH ĐÔNG


ĐÁNH GIÁ ĐỘ TIN CẬ Y CUNG CẤP ĐIỆN
CỦA LƯỚI ĐIỆN TRUYỀN TẢI 220KV
DO CÔNG TY TRUYỀN TẢI ĐIỆN 3 QUẢN LÝ VẬN HÀNH
BẰNG PHƯƠ NG PHÁP KHÔNG GIAN TRẠNG THÁI



Chuyên ngành: Mạng và Hệ thống điện
Mã số: 60.52.50




TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ KỸ THUẬT






Đà Nẵng – Năm 2011

- 2 -

Công trình được hoàn thành tại
ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG



Người hướng dẫn khoa học: TS. Trần Tấn Vinh

Phản biện 1: TS. Trần Vinh Tịnh
Phản biện 2: TS. Nguyễn Hoàng Việt


Luận văn sẽ được bảo vệ tại Hội đồng chấm Luận
văn tốt nghiệp thạc sĩ kỹ thuật họp tại Đại học Đà Nẵng
vào ngày 15 tháng 12 năm 2011.





Có thể tìm luận văn tại:
-

Trung tâm Thông tin - Học liệu, Đại học Đà Nẵng
-

Thư viện trường Đại học Bách Khoa, Đại học Đà Nẵng


- 3 -

MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài.
Độ tin cậy cung cấp điện của lưới điện truyền tải là một chỉ
tiêu đặc biệt quan trọng trong bài toán kinh tế - kỹ thuật khi thiết kế
cũng như vận hành hệ thống điện. Bởi vì, mọi sự cố của lưới điện
truyền tải đều gây ảnh hưởng đến khả năng cung cấp điện của cả hệ
thống; có thể gây mất điện cho một số phụ tải hoặc cả một khu vực
rộng lớn hoặc làm tan rã lưới, tác động xấu đến sự phát triển của nền
kinh tế và đời sống xã hội.
Vì vậy, việc tính toán độ tin cậy của lưới điện truyền tải
quốc gia nói chung của lưới điện truyền tải 220kV do Công ty
Truyền tải điện 3 quản lý vận hành nói riêng để có biện pháp khắc
phục nâng cao độ tin cậy, đảm bảo cung cấp điện an toàn, liên tục góp
phần cùng hệ thống điện cả nước đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã
hội, an ninh - quốc phòng và đảm bảo an ninh năng lượng Quốc gia
là một yêu cầu cấp thiết cần phải thực hiện.
2. Mục đích của đề tài.
Đề tài tập trung nghiên cứu phương pháp đánh giá độ tin cậy
cung cấp điện của lưới điện truyền tải bằng phương pháp không gian trạng
thái, kết hợp với bài toán phân tích ảnh hưởng hỏng hóc của các phần tử
đến hệ thống và phương pháp trạng thái lát cắt tối thiểu để giảm nhẹ khối
lượng tính toán. Từ đó ứng dụng để đánh giá độ tin cậy của lưới điện
truyền tải 220kV do Công ty Truyền tải điện 3 quản lý vận hành bằng
phương pháp không gian trạng thái.
Đề xuất các giải pháp để nâng cao độ tin cậy cung cấp điện của
lưới điện truyền tải 220kV do Công ty Truyền tải điện 3 quản lý vận hành.
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu.
a. Đối tượng.
Các phương pháp nghiên cứu, đánh giá độ tin cậy trong hệ thống
điện; trọng tâm là phương pháp không gian trạng thái.

- 4 -

b. Phạm vi nghiên cứu.
Lưới điện truyền tải 220kV do Công ty Truyền tải điện 3 quản lý
vận hành.
Chỉ xét đến sự cố ngẫu nhiên một phần tử trong hệ thống điện.
4. Phương pháp nghiên cứu.
Trên cơ sở tổng hợp các nghiên cứu lý thuyết về đánh giá độ tin
cậy trong hệ thống điện, đề tài phân tích lựa chọn phương pháp không
gian trạng thái để tính toán, đánh giá độ tin cậy cung cấp điện của lưới
điện truyền tải.
Từ những nghiên cứu lý thuyết đề tài xây dựng chương trình tính
toán dựa trên phần mềm Matlab để đánh giá độ tin cậy cung cấp điện của
lưới điện truyền tải.
Dựa vào các số liệu thống kê về các chỉ tiêu độ tin cậy của các
phần tử trong hệ thống điện, sử dụng chương trình để đánh giá các chỉ tiêu
độ tin cậy của lưới điện truyền tải 220kV do Công ty Truyền tải điện 3
quản lý vận hành. Từ đó đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao độ tin cậy
cung cấp điện của lưới điện hiện tại.
5. Đặt tên đề tài.
Căn cứ vào mục đích và phạm vi nghiên cứu, đề tài được đặt tên:
“Đánh giá độ tin cậy cung cấp điện của lưới điện truyền
tải 220kV do Công ty Truyền tải điện 3 quản lý vận hành bằng
phương pháp không gian trạng thái”
6. Bố cục của đề tài.
Ngoài phần mở đầu và kết luận chung, nội dung của luận
văn được biên chế thành 4 chương và các phụ lục, cụ thể như sau:
 Chương 1: Tổng quan về độ tin cậy của hệ thống điện.
 Chương 2: Đánh giá độ tin cậy của lưới điện truyền tải
bằng phương pháp không gian trạng thái.
 Chương 3: Thuật toán và xây dựng chương trình đánh giá
độ tin cậy của lưới điện truyền tải.
 Chương 4: Đánh giá độ tin cậy cung cấp điện của lưới điện
truyền tải 220kV do Công ty Truyền tải điện 3 quản lý vận
hành.

- 5 -

CHƯƠNG 1
TỔNG QUAN VỀ ĐỘ TIN CẬY CỦA HỆ THỐNG ĐIỆN
[
1.1. Các khái niệm về độ tin cậy.
1.1.1. Định nghĩa độ tin cậy.
Độ tin cậy là xác suất để hệ thống (hoặc phần tử) hoàn
thành triệt để nhiệm vụ yêu cầu trong khoảng thời gian nhấ t
đị nh và trong điều kiện vận hành nhất định.
1.1.2. Các chỉ tiêu đánh giá độ tin cậy của hệ thống điện.
- Xác suất thiếu điện cho phụ tải, đó là xác suất công suất
phụ tải lớn hơn công suất nguồn điện.
- Xác suất thiếu điện trong thời gian phụ tải cực đại.
- Điện năng thiếu (hay điện năng mất) cho phụ tải, đó là
kỳ vọng điện năng phụ tải bị cắt do hỏng hóc hệ thống trong 1 năm.
- Thiệt hại kinh tế tính bằng tiền do mất điện.
- Thời gian mất điện trung bình cho một phụ tải /năm.
- Số lần mất điện trung bình cho một phụ tải trong 1 năm.
1.1.3. Khái niệm về trạng thái và hỏng hóc của hệ thống điện.
1.1.3.1. Trạng thái của phần tử.
Phần tử của hệ thống điện có thể ở các trạng thái khác nhau
phụ thuộc vào tình trạng kỹ thuật và chức năng của chúng. Mỗi trạng
thái kéo dài trong khoảng thời gian xác định.
Đặc trưng của trạng thái là: thời gian trạng thái, xác suất
trạng thái và tần suất trạng thái.
Tất cả các trạng thái có thể xảy ra của một phần tử tạo
thành tập đủ các trạng thái của phần tử.
Việc phần tử ở trạng thái nào trong tập đủ các trạng thái là
đại lượng ngẫu nhiên được đo bởi xác suất phần tử ở trạng thái đó
hay gọi tắt là xác suất trạng thái.
Tổng xác suất trạng thái của tập đủ các trạng thái bằng 1.

- 6 -

1.1.3.2. Trạng thái và hỏng hóc của hệ thống điện.
Trạng thái của hệ thống điện là tập hợp các trạng thái của
tất cả các phần tử tạo thành nó. Nói cách khác, mỗi trạng thái của hệ
thống điện là sự xảy ra đồng thời các trạng thái nào đó của các phần
tử. Do đó xác suất trạng thái của hệ thống điện chính là tích các xác
suất trạng thái của các phần tử nếu giả thiết rằng các phần tử của hệ
thống điện độc lập với nhau.
1.1.4. Nguyên nhân gây ra mất điện và thiệt hại do mất điện.
1.1.4.1. Nguyên nhân gây ra mất điện.
1.1.4.2. Thiệt hại do mất điện.
1.1.5. Đặc điểm của hệ thống điện về mặt độ tin cậy.
1.1.6. Những yếu tố ảnh hưởng đến độ tin cậy hệ thống điện.
1.1.7. Các biện pháp nâng cao độ tin cậy của hệ thống điện.
1.2. Độ tin cậy của các phần tử.
1.2.1. Phần tử không phục hồi.
1.2.2. Độ tin cậy R(t).
1.2.3. Cường độ hỏng hóc
λ
λλ
λ
(t).
1.2.4. Thời gian làm việc trung bình.
1.2.5. Mô hình cường độ hỏng hóc.
1.2.6. Phần tử phục hồi.
1.3. Tổng quan các phương pháp đánh giá độ tin cậy cung
cấp điện.
Ngày nay đã có nhiều phương pháp đánh giá độ tin cậy,
mỗi phương pháp đều có ưu thế riêng cho từng loại bài toán cụ thể.
Đối với hệ thống điện người ta thường sử dụng các phương pháp sau.
1.3.1 Phương pháp đồ thị giải tích.
1.3.2 Phương pháp không gian trạng thái.
1.3.3 Phương pháp cây hỏng hóc.
1.3.4 Phương pháp đường tối thiểu.
1.3.5 Phương pháp lát cắt tối thiểu.
1.3.6 Phương pháp mô phỏng Monte – Carlo.

- 7 -

CHƯƠNG 2
ĐÁNH GIÁ ĐỘ TIN CẬY CỦA LƯỚI ĐIỆN TRUYỀN TẢI
BẰNG PHƯƠNG PHÁP KHÔNG GIAN TRẠNG THÁI

2.1. Phương pháp không gian trạng thái.
2.1.1. Trạng thái và không gian trạng thái.
Theo phương pháp không gian trạng thái, hệ thống được
diễn tả bởi các trạng thái hoạt động và các khả năng chuyển giữa các
trạng thái đó.
Trạng thái hệ thống được xác định bởi tổ hợp các trạng thái
của các phần tử. Mỗi tổ hợp trạng thái của phần tử cho một trạng thái
của hệ thống. Phần tử có thể có nhiều trạng thái khác nhau như: trạng
thái tốt, trạng thái hỏng, trạng thái bảo dưỡng định kỳ Do đó mỗi sự
thay đổi trạng thái của phần tử đều làm cho hệ thống chuyển sang
một trạng thái mới.
Tất cả các trạng thái có thể của hệ thống tạo thành không
gian trạng thái. Hệ thống luôn ở một trong các trạng thái này. Do đó
tổng các xác suất trạng thái bằng 1.
Ưu thế của phương pháp không gian trạng thái là có thể xét
các phần tử có nhiều trạng thái khác nhau và với các giả thiết nhất
định có thể áp dụng phương pháp quá trình Markov một cách hiệu
quả để tính xác suất trạng thái và tần suất trạng thái, từ đó tính được
các chỉ tiêu độ tin cậy của hệ thống.
2.1.2. Quá trình ngẫu nhiêu Markov.
Quá trình ngẫu nhiên Markov là mô hình toán học diễn tả
quá trình ngẫu nhiên trong đó phần tử hoặc hệ thống liên tiếp chuyển
từ trạng thái này sang trạng thái khác trong không gian trạng thái.
2.1.3. Quá trình Markov với trạng thái rời rạc và thời gian rời
rạc (xích Markov).
2.1.4. Quá trình Markov có trạng thái rời rạc trong thời gian
liên tục.

- 8 -

2.2. Tần suất trạng thái và thời gian trạng thái.
2.3. Trạng thái lát cắt tối thiểu.
2.4. Mô hình không gian trạng thái của lưới điện truyền tải
có xét đến đổi nối sau sự cố.
2.4.1. Mô hình 3 trạng thái của 1 phần tử.
Khi một phần tử nào đó trong hệ thống điện bị sự cố, thì
bảo vệ rơ le sẽ tác động để cô lập phần tử đó. Sau khi bảo vệ rơ le tác
động, ta sẽ thao tác đổi nối để đưa phần còn lại của hệ thống không bị
hư hỏng vào làm việc trở lại, và sau đó phần tử hư hỏng sẽ được đưa
vào sửa chữa. Vì vậy, khi một phần tử bị hỏng thì hệ thống sẽ phải đi
qua hai trạng thái là trạng thái trước đổi nối (S) và trạng thái sau đổi
nối (R).
Hình 2.5: Mô hình ba trạng thái của 1 phần tử
Trên hình 2.5 mô hình hỏng một phần tử có đổi nối, trong
đó λ là cường độ hỏng hóc; µ
R
là cường độ phục hồi; µ
S
là cường độ
đổi nối bằng 1/T
S;
T
S
là thời gian đổi nối; T
R
là thời gian phục hồi,
bằng 1/µ
R
.
Ta có xác suất trạng thái:
- Trạng thái tốt (N): là trạng thái khi phần tử đang làm
việc tốt (bình thường).
- Trạng thái đổi nối (S): là trạng thái phần tử bị hư hỏng
và đang thao tác đổi nối để khôi phục lại sơ đồ hệ thống.
- Trạng thái sửa chữa (R): là trạng thái phần tử đó được
đưa vào sửa chữa sau khi đã đổi nối xong.
N R S
λ
µ
S
µ
R

- 9 -

Ở trạng thái đổi nối S ta có: P
S
= λ.P
N
.T
S
Với
λ
.P
N
là tần suất trạng thái N, cũng là tần suất trạng thái S.
Ở trạng thái hỏng: P
R
= λ.P
N
.T
R
Ở trạng thái tốt:
Khi có một phần tử hỏng, hệ thống có thể xảy ra các tình
huống sau:
a. Không có trạng thái nào làm hệ thống hỏng;
b. Chỉ có trạng thái S làm hệ thống hỏng;
c. Cả R và S đều làm hệ thống hỏng.
2.4.2. Mô hình 3 trạng thái của n phần tử.
Xét trường hợp hệ thống có n phần tử, mỗi phần tử khi sự
cố sẽ làm hệ thống ở 1 trong 2 trạng thái: trạng thái đổi nối hoặc
trạng thái sửa chữa như hình 2.6.









Hình 2.6: Mô hình ba trạng thái của n phần tử
Mỗi trạng thái này có thể có thể là trạng thái tốt (TTT),
hoặc trạng thái hỏng (TTH), nghĩa là trạng thái mà phụ tải đang xét
còn có điện đầy đủ hoặc bị mất điện.
N
R S
1
P
1 (T T )
=
+ λ +
λ
1
µ
1
S
µ
1
R
N 2S2R
nR
nS
1R
1S
.
.
.
.
.
.
λ
2
λ
n
µ
2S
µ
2R
µ
nR
µ
nS

- 10 -

Sơ đồ không gian trạng thái của hệ thống n phần tử khi chỉ
xét 1 phần tử bị hỏng (không hư hỏng đồng thời).
Giả sử mỗi trạng thái là trạng thái lát cắt tối thiểu và các chỉ
tiêu độ tin cậy được tính gần đúng.
Ví dụ xác suất trạng thái 1R và 1S là:
P
1R
= λ
1
T
R1
P
N
P
1S
= λ
1
T
S1
P
N
Tổng quát ta có:
P
iR
= λ
i
T
Ri
P
N
P
iS
= λ
i
T
Si
P
N






Từ đó tính được xác suất các trạng thái iR, iS.
Bằng cách phân tích ảnh hưởng hỏng hóc của các phần tử
đến hệ thống, có thể định ra các trạng thái tốt (TTT) và trạng thái
hỏng (TTH) trong các trạng thái đổi nối iS và trạng thái sửa chữa iR
(với i = 1…n).


Suy ra xác suất trạng thái tốt:
P
T
= 1 - P
H
Rõ ràng P
T
> P
N
2.4.3. Mô hình trạng thái của hệ thống khi có 2 phần tử bị hỏng
hóc.
N
n
i Si Ri
i 1
1
P
1 (T T )
=
=
+ λ +

N Ri Si
P P P 1
+ + =
∑ ∑
n
N i Si Ri N
i 1
P (T T )P 1
=
⇔ + λ + =

H iR iS
i TTH
P (P P )

= +


- 11 -

2.5. Bi toỏn phõn tớch hng húc trong li in truyn ti.
nh hng ca hng húc tng phn t n hng húc h
thng ph thuc vo cỏch ghộp ni cỏc phn t. Sau õy ta xột mt s
li in n gin nh hỡnh 2.8.
Cỏc trm B v C c cung cp in t trm ngun A. Tiờu
chun hng húc c chn nh sau:
a. HT s hng nu bt k 1 trong 2 trm B v C mt in.
b. Do kh nng ti ca ng dõy nờn h thng s hng
nu tng 2 ph ti c cung cp t mt ng dõy n.
Cỏc trng thỏi c sp xp thnh ct, gm cỏc trng thỏi
tt T, trng thỏi 1 phn t hng, 2 phn t hng Cỏc s ghi trong
cỏc ụ tng trng thỏi l tờn cỏc ng dõy b s c. Trờn s ny
khụng biu din s chuyn i gia cỏc trng thỏi vỡ õy ch mi
phõn tớch nh hng hng húc. ng nhiờn, khi tớnh toỏn xỏc sut
trng thỏi cn phi bit kh nng chuyn gia cỏc trng thỏi ú.
Da vo tiờu chun hng húc, ta cú th kim tra tng trng
thỏi phõn tớch nh hng hng húc phn t n h thng, v cỏc
trng thỏi c phõn thnh 2 nhúm trng thỏi tt T v trng thỏi hng
H nh trong hỡnh 2.9.









Hỡnh 2.8: S li in Hỡnh 2.9:

Khụng gian trng thỏi ca
dựng phõn tớch hng húc cỏc phn t trong s hỡnh 2.8
TRạM B
1
2
3
4 5
TRạM A
TRạM C
1
2
3
4
5 24
23
15
14
12
13
25
34
35
45 345
245
235
234
124
123
125
134
135
145 2345
1345
1245
1235
1234
12345
T H

- 12 -

i vi h thng n gin thỡ vic phõn tớch nh hng
hng húc c tin hnh bng cỏch kim tra tng phn t.
Cũn i vi h thng phc tp thỡ phi thc hin nh mỏy
tinh bng cỏch s dng thut toỏn phõn tớch nh hng hng húc v
xỏc nh trng thỏi lỏt ct ti thiu nh hỡnh 2.10.























Hỡnh 2.10: S thut toỏn phõn tớch nh hng hng húc
v xỏc nh trng thỏi lỏt ct ti thiu
Chọn một trạng thái i
có n phần tử hỏng
Tất cả các trạng thái j
(là trạng thái mà (n-1) trong n
phần tử của i bị hỏng)
có phải là trạng thái tốt của
hệ thống không?
Trạng thái i là trạng thái
hỏng của hệ thống nhung
không phải lát cắt tối thiểu
Trạng thái i là trạng thái
lát cắt tối thiểu của hệ thống
Trạng thái i
có phải là trạng thái tốt
của hệ thống không?
Phân tích
ảnh huởng hỏng hóc
Trạng thái i là
trạng thái tốt của hệ thống
S Đ
S Đ

- 13 -

CHƯƠNG 3
THUẬT TOÁN VÀ XÂY DỰNG CHƯƠNG TRÌNH
ĐÁNH GIÁ ĐỘ TIN CẬY CUNG CẤP ĐIỆN
CỦA LƯỚI ĐIỆN TRUYỀN TẢI

3.1. Sơ đồ thuật toán.
Sơ đồ thuật toán để phân tích ảnh hưởng hỏng hóc và tính
toán độ tin cậy của hệ thống được xây dựng và mô tả như hình 3.1.


















Hình 3.1: Sơ đồ thuật toán đánh giá độ tin cậy cung cấp điện
của lưới điện truyền tải

- 14 -

Giải thích sơ đồ thuật toán.
a. Dữ liệu độ tin cậy của sơ đồ và cách nối sơ đồ
Dữ liệu được dùng để tính toán độ tin cậy cung cấp điện
của các phụ tải trong hệ thống điện bao gồm: cách nối các phần tử
trong hệ thống truyền tải, cách đánh số các nút và nhánh (phần tử),
cũng như các chỉ tiêu độ tin cậy của từng phần tử như: cường độ
hỏng hóc, thời gian đổi nối, thời gian sửa chữa, cường độ bảo quản
định kỳ, thời gian bảo quản trung bình…
b. Xác định vùng bảo vệ và vùng sửa chữa của các phần tử
Vùng bảo vệ của một phần tử được định nghĩa là tập hợp
các phần tử bị cắt ra (mất điện) do tác động của bảo vệ rơ le khi có sự
cố ở phần tử đang xét. Thông thường vùng bảo vệ là vùng được giới
hạn bởi những máy cắt ở gần phần tử sự cố (giả thiết bảo vệ rơ le
hoàn toàn tin cậy).
Dựa vào phân tích sơ đồ và yêu cầu chọn lọc của bảo vệ rơ
le, có thể xác định được vùng bảo vệ cho tất cả các phần tử của sơ đồ
nối điện.
Vùng sửa chữa của một phần tử được định nghĩa là tập hợp
các phần tử bị cắt ra (mất điện) khi đã thực hiện xong đổi nối (sau khi
BVRL tác động cắt các máy cắt để cô lập vùng sự cố). Việc xác định
vùng sửa chữa được thực hiện dựa trên cơ sở phân tích sơ đồ và thực
tế an toàn sửa chữa. Thông thường vùng sửa chữa là một tập con của
vùng bảo vệ, vì sau khi đổi nối một số phần tử bị mất điện do tác
động của BVRL sẽ được khôi phục có điện trở lại.
c. Xác định nút phụ tải cần tính độ tin cậy
Tùy theo yêu cầu của bài toán, có thể chọn một hoặc một số
nút phụ tải nào đó để đánh giá độ tin cậy cung cấp điện. Nút phụ tải
cần tính độ tin cậy thường là thanh góp phía cao áp hoặc hạ áp của
máy biến áp khu vực hoặc trung gian.

- 15 -

d. Tìm đường nối từ nguồn điện đến nút phụ tải
Đường nối từ nguồn đến phụ tải là tập hợp các phần tử hình
thành nên một đường nối liền từ nguồn cung cấp đến phụ tải đang
xét. Có thể có nhiều đường nối từ nguồn đến phụ tải. Phụ tải được
xem là mất điện nếu không tồn tại bất kỳ một đường nối nào từ
nguồn đến phụ tải và ngược lại, phụ tải không mất điện nếu tồn tại ít
nhất một đường nối từ nguồn đến phụ tải. Cần lưu ý là đường nối
được hiểu là một đường tối thiểu, nghĩa là khi có một phần tử của
đường bị sự cố thì đường nối này sẽ bị đứt nghĩa là không cung cấp
điện được; và nếu phần tử này được sửa chữa thì đường nối này sẽ
khôi phục việc cung cấp điện trở lại.
e. Xác định mã đường ứng với mỗi phần tử
Để thuận tiện trong việc lập trình, mỗi đường nối ứng với
mỗi phần tử sẽ được mã hóa để ghi nhận ảnh hưởng của hỏng hóc
phần tử đến đường; nếu phần tử bị hỏng sẽ làm hỏng đường nối thì
đường đó sẽ có mã 1, ngược lại sẽ có mã 0. Như vậy, mã đường của
phần tử là một dãy số 0 và 1 ứng với số đường của sơ đồ. Nếu tất cả
các số mã của đường đều là 1 thì phần tử hỏng làm hỏng hệ thống vì
nó làm đứt tất cả các đường.
f. Chọn một trạng thái có k phần tử bị hỏng
Để đánh giá độ tin cậy của lưới điện truyền tải, có thể xét
đến các trường hợp hỏng của một hoặc nhiều phần tử và có xét đến
đổi nối. Ví dụ khi một phần tử bị hỏng đang sửa chữa hoặc đổi nối thì
xảy ra sự cố ở phần tử khác… Vì vậy ở đây k là số phần tử bị hỏng,
được chọn tùy theo bài toán.

- 16 -

g. Xác định mã đường ứng với trạng thái
Xác định mã đường ứng với trạng thái, đó là tổ hợp mã
đường của các phần tử tham gia trạng thái.
Bằng mã đường xét xem trạng thái chọn có phải là trạng
thái hỏng hệ thống hay không.
Nếu phải thì xét xem có phải là trạng thái lát cắt tối thiểu
hay không. Nếu là lát cắt tối thiểu, ta có thể sử dụng các biểu thức
đánh giá các chỉ tiêu độ tin cậy như tần suất trạng thái, thời gian trạng
thái…
Khi đã xét xong mọi trạng thái có thể thì tính xác suất trạng
thái và tần suất trạng thái của tất cả các trạng thái lát cắt tối thiểu. Sau
đó lấy tổng sẽ được xác suất hỏng và tần suất hỏng của hệ thống.
3.2. Ví dụ tính độ tin cậy cung cấp điện của lưới điện truyền
tải.
3.3. Ví dụ tính độ tin cậy cung cấp điện của sơ đồ thiết bị
phân phối.
3.4. Xây dựng chương trình đánh giá độ tin cậy của lưới
điện truyền tải.
3.4.1. Chương trình đánh giá độ tin cậy của lưới điện truyền tải.
3.4.2. Sử dụng chương trình đã xây dựng để kiểm tra kết quả
các ví dụ đã xét ở phần 3.2 và 3.3.
 Nhận xét :
So sánh kết quả có được khi chạy chương trình và kết quả
tính toán phân tích ở phần 3.2 và 3.3 ta thấy hoàn toàn giống nhau.
3.5. Kết luận.
Chương trình có thể được áp dụng để tính toán độ tin cậy
cung cấp điện cho lưới điện phức tạp hơn.

- 17 -

CHƯƠNG 4
ĐÁNH GIÁ ĐỘ TIN CẬY CUNG CẤP ĐIỆN CỦA LƯỚI ĐIỆN
TRUYỀN TẢI 220KV DO CÔNG TY TRUYỀN TẢI ĐIỆN 3
QUẢN LÝ VẬN HÀNH

4.1. Tổng quan về lưới điện truyền tải 220kV Công ty
Truyền tải điện 3 quản lý vận hành.
4.1.1. Cấu trúc lưới điện Công ty Truyền tải điện 3.
4.1.2. Quy mô phát triển lưới điện 220kV Công ty Truyền tải
điện 3 (giai đoạn 2011 – 2020).
4.2. Đánh giá độ tin cậy của lưới điện truyền tải 220kV do
Công ty Truyền tải điện 3 quản lý vận hành.
4.2.1. Sơ đồ lưới điện Truyền tải 220kV do PTC3 quản lý vận
hành.
Để thực hiện việc đánh giá độ tin cậy cung cấp điện của
lưới điện truyền tải 220kV do Công ty Truyền tải điện 3 quản lý vận
hành ta giả thiết:
- Phụ tải của các trạm biến áp 220kV trong toàn Công ty
được cung cấp điện từ 2 nguồn N1, N2 của thanh cái 220kV trạm
biến áp 500kV Pleiku.
- Khi một nguồn bị sự cố, nguồn còn lại vẫn đảm bảo
cung cấp điện cho phụ tải.
- Khi đánh giá độ tin cậy chỉ xét trường hợp hỏng 1 phần
tử.
Với các giả thiết như trên, sơ đồ lưới điện 220kV do Công
ty Truyền tải điện 3 quản lý vận hành được thể hiện như hình 4.3.

- 18 -













Hình 4.3: Sơ đồ dùng đánh giá độ tin cậy lưới điện
Công ty Truyền tải điện 3 quản lý vận hành
4.2.2. Tổ chức cơ sở dữ liệu.
4.2.3. Xác định nút phụ tải tính độ tin cậy.
4.2.4. Xác định đường nối từ nguồn đến phụ tải.
4.2.5. Kết quả chạy chương trình.
SOPHANTU = 60
SODUONGCUNGCAPDIEN = 2
TRANGTHAIDOINOI =
Columns 1 through 21
0 0 0 0 0 0 0 1 1 1 1 1 0 0 0 0 0 0 0 0 0
Columns 22 through 42
0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
Columns 43 through 60
0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 1
TRANGTHAISUACHUA =
Columns 1 through 21
8
9
7
12
10
11
13
16
15
17
14
20
21
19
24
22 23 25
28
27
29
26
40
39
41
36
38 37 35
32
33
31
34
52
51
53
48
50 49
47
44
45
43
46
TBA 220KV KRÔNGBUK
TBA 220KV NHA TRANG
TBA 220KV TUY HÒA
TBA 220KV QUY NHON
L = 146km
L = 90km
L = 130km
L = 147kmL = 146km
6 30
54
42
18
PT1
3
5
1
60 59
56
57
55
2
58
TBA 500KV PLEIKU (E52)
4
N2
N1

- 19 -

0 0 0 0 0 0 0 0 1 1 1 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
Columns 22 through 42
0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
Columns 43 through 60
0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
XACSUATTTH = 8.9089e-005.
4.2.6. Chỳ thớch kt qu.

Ph ti PT1 ti thanh cỏi 220kV C21 ca trm bin ỏp
220kV Quy Nhn s mt in khi:
- S c 1 trong cỏc phn t: 8, 9, 10, 11, 12, 60.
- Mt trong cỏc phn t 9, 10, 11 trng thỏi sa cha.

Xỏc sut TTH ca h thng bng 8,9.10
-5
.
4.2.7. Kt lun.
Xỏc sut mt in ti thanh cỏi 220kV C21 ca TBA 220kV
Quy Nhn do s c ngu nhiờn hoc do sa cha bt k 1 phn t
no ú l rt thp. Hay núi cỏch khỏc li in truyn ti 220kV do
Cụng ty Truyn ti in 3 qun lý vn hnh cú tin cy cung cp
in rt cao.
4.3. ỏnh giỏ tin cy ca cỏc s thit b phõn phi
trm bin ỏp truyn ti.
4.3.1. Loi th 1 (hỡnh 4.4).
S ni in phớa 220kV: S mt h thng thanh
gúp phõn on bng mỏy ct.
S ni in phớa 110kV: S mt h thng thanh
gúp phõn on bng mỏy ct.
4.3.2. Loi th 2 (hỡnh 4.6).
S ni in phớa 220kV: S hai h thng thanh
gúp cú thanh gúp vũng.
S ni in phớa 110kV: S mt h thng thanh
gúp phõn on bng mỏy ct.

- 20 -










Hỡnh 4.4: S thit b phõn phi loi 1
Xỏc sut TTT: 0,99951 Xỏc sut TTH: 4.8433e-004










Hỡnh 4.6: S thit b phõn phi loi 2
Xỏc sut TTT: 0,99949 Xỏc sut TTH: 5,0928e-004
4.3.3. Loi th 3 (hỡnh 4.8).
S ni in phớa 220kV: S hai h thng thanh
gúp cú thanh gúp vũng.
S ni in phớa 110kV: S mt h thng thanh
gúp phõn on bng mỏy ct cú thanh gúp vũng.
AT1
231
132
231-1
231-3
132-1
132-3
PT1
PT2
C21
C22
C11
C12
AT2
131-1200-1 172-2 173-1
131
131-3
200 172
172-7
173
173-7
200-2
231
231-1
231-3
100-1
100
100-2

Phớa 220kV: HT 1 thanh goựp phaõn ủoaùn baống MC

Phớa 110kV: HT 1 thanh goựp phaõn ủoaùn baống MC
AT1
231 200 232
132
C29
231-1 232-2 200-1 200-2B 232-1 232-2
231-3 232-3200-2A
231-9 200-9 232-9
132-1
132-3
PT1
PT2
C21
C22
C11
C12
AT2
131-1 100-1172-2 173-1
131
131-3
100172
172-7
173
173-7
100-2

Phớa 220kV: HT 2 thanh goựp coự thanh goựp voứng

Phớa 110kV: HT 1 thanh goựp phaõn ủoaùn baống MC

- 21 -










Hình 4.8: Sơ đồ thiết bị phân phối loại 3
 Xác suất TTT: 0,99998  Xác suất TTH: 1,3713e-004
4.3.4. So sánh ĐTC của các loại sơ đồ TBPP trạm biến áp
truyền tải.
Bảng tổng hợp kết quả tính tốn ĐTC của các loại sơ đồ
TBPP trong các trạm biến áp truyền tải như bảng 4.5.
Nhận xét:
- Các sơ đồ thiết bị phân phối hiện đang sử dụng trong các
trạm biến áp truyền tải có độ tin cậy cung cấp điện cao.
- Tính linh hoạt của sơ đồ thể hiện bởi khả năng thích ứng
với nhiều trạng thái vận hành khác nhau. Muốn sơ đồ vận hành linh
hoạt thì phải có nhiều thiết bị. Nhưng khi sơ đồ có nhiều thiết bị thì
xác suất sự cố lại tăng lên → ĐTC giảm xuống (sơ đồ loại 2 nhiều
thiết bị hơn sơ đồ loại 1 nhưng ĐTC thấp hơn). Vì vậy, tùy theo
trường hợp cụ thể mà chọn sơ đồ có ĐTC và linh hoạt nhất định.
- Sơ đồ thiết bị phân phối loại 3 có ĐTC cung cấp điện rất
cao. Vì khi tiến hành sửa chữa 1 mạch nào đó phía 110kV thì mạch
đó khơng bao giờ mất điện.
Kết luận:
Việc sử dụng sơ đồ TBPP nào trong các trạm biến áp truyền tải
là một vấn đề phức tạp vì tính đa chỉ tiêu cần thỏa mãn với các mâu thuẩn

Phía 110kV: HT 1 thanh góp phân đoạn bằng
MC có thanh góp vòng

Phía 220kV: HT 2 thanh góp có thanh góp vòng
AT1
231 200 232
132
C29
C19
231-1 232-2 200-1 200-2B 232-1 232-2
231-3 232-3200-2A
231-9 200-9 232-9 132-9
132-1
132-3
PT1
PT2
C21
C22
C11
C12
AT2
131-1 100-1 100-2 172-2 173-1
131
131-3
100 172
172-7
173
173-7
131-9 100-9 172-9 173-9

- 22 -

tồn tại trong đó (độ tin cậy cao, cấu tạo đơn giản, vận hành linh hoạt, kinh
tế và an tồn cho con người). Nhưng qua tính tốn, phân tích, so sánh các
lọai sơ đồ như trên, rõ ràng việc sử dụng sơ đồ TBPP (phía 220kV: hai hệ
thống thanh góp có thanh góp vòng, phía 110kV: một hệ thống thanh góp
phân đoạn bằng máy cắt có thanh góp vòng) trong các trạm biến áp truyền
tải là lựa chọn thích hợp nhất.
Bảng 4.5: Tổng hợp kết quả tính tốn độ tin cậy cung cấp điện
của các loại sơ đồ thiết bị phân phối
Lọai
sơ đồ
Đặc điểm sơ đồ
Xác suất

TTT
Xác suất
TTH
Loại 1
⊕ Phía 220kV: Sơ đồ một
hệ thống thanh góp phân
đoạn bằng máy cắt.
⊕ Phía 110kV: Sơ đồ một
hệ thống thanh góp phân
đoạn bằng máy cắt.
0,99951 4.8433e-004
Loại 2
⊕ Phía 220kV: Sơ đồ hai
hệ thống thanh góp có thanh
góp vòng.
⊕ Phía 110kV: Sơ đồ một
hệ thống thanh góp phân
đoạn bằng máy cắt.
0,99949 5,0928e-004
Loại 3
⊕ Phía 220kV: Sơ đồ hai
hệ thống thanh góp có thanh
góp vòng.
⊕ Phía 110kV: Sơ đồ một
hệ thống thanh góp phân
đoạn bằng máy cắt có thanh
góp vòng.
0,99998 1,3713e-004

- 23 -

4.4. Tính độ tin cậy của phụ tải trên thanh cái 110kV của
trạm biến áp 220kV Quy Nhơn có xét đến độ tin cậy
của lưới truyền tải 220kV PTC3.
Tổng hợp kết quả tính toán độ tin cậy cho các thanh cái cao
áp 220kV và độ tin cậy của sơ đồ trạm biến áp 220kV Quy Nhơn
(hình 4.8), có thể tính được các chỉ tiêu độ tin cậy cung cấp điện cho
phụ tải phía 110kV của trạm biến áp 220kV Quy Nhơn (sơ đồ độ tin
cậy hình 4.10) bằng cách biến đổi tương đương sơ đồ song song/nối
tiếp.



Hình 4.10
Trong đó các phần tử TC1, TC2 là các phân đoạn thanh góp
220kV; phần tử TBA là trạm biến áp 220kV Quy Nhơn.
Xác suất trạng thái hỏng của cả 2 thanh cái cao áp 220kV:
P
HTC
= P
HTC1
+ P
HTC2
= 0,000089 + 0,000089 = 0,000178
Xác xuất trạng thái tốt (độ tin cậy) của hệ thống hai thanh
cái:
P
TTC
= 1 - P
HTC
= 1- 0,000178 = 0,99982
Xác xuất TTT của thanh cái hạ áp 110kV của trạm biến áp:
P
TTCHA
= P
TTC
× P
TBA
= 0,99982 * 0,99998 = 0,9998
(P
TBA
là xác suất TTT của sơ đồ hình 4.8 – Sơ đồ TBPP
TBA 220kV Quy Nhơn hiện hữu)
Xác xuất trạng thái hỏng (mất điện) của thanh cái hạ áp
110kV trạm biến áp 220kV Quy Nhơn:
P
HTCHA
= 1- P
TTCHA
= 1 – 0,9998 = 0,0002.
TC1
TC2
TBA
N T

- 24 -

Trạm biến áp 220kV Quy Nhơn hiện có 2 máy biến áp công
suất (2x125MVA), công suất phụ tải cực đại của trạm biến áp là P
max
= 180(MW) (chiếm khoảng 85% công suất định mức), thời gian sử
dụng công suất T
max
= 4.000h.
Sản lượng điện trung bình bị mất hàng năm của phụ tải phía
110kV trạm biến áp 220kV Quy Nhơn là:
A

= P
HTCHA
× P
max
× T
max
= 0,0002×180.000×4.000 =
144.000 (kWh)
Với giá bán điện bình quân của lưới điện truyền tải c

=
1.043 (đồng/kWh) [10], thì thiệt hại mất điện bình quân hàng năm
của trạm biến áp 220kV Quy Nhơn là:
H

= A

× c

= 144.000 × 1.043 = 150.192.000 (đồng).
Nhận xét:
Xác suất xảy ra mất điện (TTH) ở thanh cái 110kV của
TBA 220kV Quy Nhơn rất thấp nên tổng thiệt hại trung bình
hàng năm do mất điện vì sự cố là không đáng kể (150.192.000
đồng). Điều này hoàn toàn đúng với thực tế vì 2 lý do chính sau:
- Thứ nhất: Các thiết bị hiện đang sử dụng trên lưới điện
truyền tải 220kV của PTC3 có chất lượng cao, đồng bộ, cộng với
công tác quản lý vận hành tốt nên cường độ sự cố rất bé.
- Thứ hai: TBA 220kV Quy Nhơn sử dụng loại sơ đồ
TBPP (phía 220kV: hai hệ thống thanh góp có thanh góp vòng; phía
110kV: một hệ thống thanh góp phân đoạn bằng máy cắt có thanh
góp vòng) vận hành rất linh hoạt nên khi tiến hành sửa chữa các
thiết bị trong trạm, phụ tải phía 110kV rất ít mất điện.

- 25 -

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ

1. Kết luận.
Trên cơ sở nghiên cứu phương pháp không gian trạng thái
và sự hỗ trợ của công cụ Matlab, tác giả đã xây dựng chương trình
giúp cho việc tính toán các chỉ tiêu độ tin cậy cung cấp điện của lưới
điện truyền tải 220kV do Công ty Truyền tải điện 3 quản lý vận hành
một cách chính xác.
Kết quả tính toán cho thấy lưới điện truyền tải 220kV do
Công ty Truyền tải điện 3 quản lý vận hành có độ tin cậy cung cấp
điện cao, đảm bảo đạt tiêu chuẩn độ tin cậy N-1 theo Quyết định
1208/QĐ-TTg, ngày 21/07/2011 của Thủ tướng chính phủ về việc: Phê
duyệt Quy hoạch phát triển điện lực quốc gia giai đoạn 2011-2020 có xét
đến năm 2030 (tổng sơ đồ VII).
Tác giả cũng đã tính toán được độ tin cậy cung cấp điện của
các loại sơ đồ TBPP trong các trạm biến áp truyền tải để từ đó có so
sánh, đánh giá chi tiết và tìm ra sơ đồ TBPP tối ưu.
2. Kiến nghị.
Tuy xác suất trạng thái hỏng của lưới điện truyền tải 220kV
do Công ty Truyền tải điện 3 quản lý vận hành thấp đồng nghĩa với
tình trạng mất điện của phụ tải ít xảy ra. Nhưng khác với lưới điện
phân phối, lưới điện truyền tải khi bị sự cố thường gây ra hậu quả
nghiêm trọng: làm mất ổn định hệ thống, mất điện diện rộng, sản
lượng điện bị mất lớn…
Ngoài ra, do khu vực Tây nguyên, địa bàn do Công ty
Truyền tải điện 3 quản lý có rất nhiều nhà máy thủy điện nối trực tiếp
vào lưới truyền tải nên khi lưới truyền tải bị sự cố một số nhà máy tự
động cắt ra làm mất một lượng lớn công suất cần thiết cho hệ thống.

- 26 -

Vì vậy, để lưới điện truyền tải do PTC3 quản lý vận hành
có độ tin cậy cung cấp điện cao cần thực hiện tốt các việc sau:
 Trong QLVH cần nâng cao hơn nữa tinh thần trách nhiệm,
duy trì thường xuyên công tác theo dõi, kiểm tra, thí nghiệm định kỳ
(đặc biệt các thiết bị có xác suất sự cố lớn)

để kịp thời phát hiện
những thiết bị hư hỏng đưa ra bảo dưỡng, sửa chữa hoặc thay thế mới
nhằm hạn chế đến mức thấp nhất sự cố do hư hỏng thiết bị.
 Đưa vào kế hoạch sửa chữa lớn thay dần các thiết bị nhất
thứ xuống cấp, hết hạn sử dụng bằng thiết bị mới có chất lượng tốt và
cường độ sự cố thấp.
 Nhanh chóng nâng cấp, hoàn thiện hệ thống bảo vệ rơ le
(đưa chức năng tự động đóng lập lại của một số đường dây còn thiếu
vào làm việc) để tránh gây mất điện khi sự cố thoáng qua.
 Có ý kiến với NPT và các Công ty tư vấn thiết kế trong
việc lựa chọn sơ đồ TBPP khi mở rộng, nâng cấp các sơ đồ TBPP
hiện tại cũng như khi thiết kế các trạm biến áp mới sao cho phù hợp,
đảm bảo tính kinh tế, linh hoạt và có độ tin cậy cao.
3. Hướng phát triển của đề tài.
Xuất phát từ thực tế vận hành lưới điện truyền tải là các sự
cố thường xảy ra độc lập không xếp chồng; khi tiến hành bảo quản
định kỳ thiết bị và cắt điện để công tác phụ tải gần như không mất
điện (do sơ đồ thiết bị phân phối trong TBA truyền tải vận hành rất
linh hoạt) nên luận văn chỉ xây dựng chương trình để tính toán ĐTC
của lưới điện truyền tải khi xảy ra sự cố ngẫu nhiên 1 phần tử.
Tuy nhiên, muốn tính chính xác ĐTC cung cấp điện của
lưới điện truyền tải 220kV do PTC3 quản lý vận hành nói riêng và
cho HTĐ nói chung cần phải xây dựng một chương trình hoàn chỉnh
hơn, trong đó có xét đến trường hợp lưới điện bị sự cố đồng thời 2
hoặc 3 phần tử và có tính xác suất ngừng điện BQĐK, ngừng điện
công tác. Đây chính là hướng phát triển của đề tài trong tương lai.

Đây là phiên bản tài liệu đơn giản

Xem phiên bản đầy đủ của tài liệu Tài liệu Luận văn:ĐÁNH GIÁ ĐỘ TIN CẬY CUNG CẤP ĐIỆN CỦA LƯỚI ĐIỆN TRUYỀN TẢI 220KV DO CÔNG TY TRUYỀN TẢI ĐIỆN 3 QUẢN LÝ VẬN HÀNH BẰNG PHƯƠNG PHÁP KHÔNG GIAN TRẠNG THÁI docx